II SAB/Wa 416/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2025 r. sprawy ze skargi P. Z. na bezczynność Krajowej Rady Radców Prawnych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2025 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę Skarżący, zwany dalej "Wnioskodawcą", zarzucił Krajowej Radzie Radców Prawnych, zwanej dalej "organem", bezczynność przy rozpatrywaniu jego żądania udostępnienia informacji, sformułowanego w piśmie z [...] lutego 2025 r. W skardze wniesiono o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku.   Uzasadniając skargę wskazano m.in.: - we wniosku wystąpiono o udostępnienie informacji publicznej w zakresie umów zlecenia, zawartych z p. O. K., w okresie działalności na rzecz Centrum [...], zwanej dalej "Centrum" – okresy, za jakie wypłacono wynagrodzenia (oraz w jakiej wysokości), imion i nazwisk osób, udzielających porad prawnych w ramach działania Centrum - w okresie od marca do września 2022 roku - oraz wysokość wynagrodzeń tych osób, informacji ile osób oraz ich imiona i nazwiska, które udzielają porad prawnych w ramach Centrum w 2025 roku, - organ - pismem z [...] marca 2025 r. - nie udostępnił żądanej informacji; twierdził, że nie stanowi publicznej, dane tych osób są dokumentem wewnątrzkorporacyjnym organizacji - jaką jest samorząd radców prawnych, - organ nie wziął pod uwagę, że - zgodnie z § 4 pkt 6 umów zlecenia - pracobiorcy udzielili zgody i znali fakt, iż ich imię i nazwisko oraz wysokość wynagrodzenia stanowią informacji publiczną, - ponieważ organ nie udostępnił żądanej informacji - mimo, że jest w jej posiadaniu - a także nie wydał decyzji odmownej pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu – po zreferowaniu przebiegu sprawy - wskazano: - pismem z [...] marca 2025 r. Wnioskodawcę poinformowano, że żądana informacja nie stanowi publicznej; nie jest bowiem związana z wykonywaniem przez samorząd radców prawnych zadań publicznych lub gospodarowaniem majątkiem publicznym; należy zaś do wewnątrzorganizacyjnej sfery działalności samorządu, - nie sposób zgodzić się z argumentacją skargi; jak wskazano bowiem w odpowiedzi z [...] marca 2025 r., wnioskowana informacja nie stanowi publicznej; nie jest bowiem związana z wykonywaniem przez samorząd radców prawnych zadań publicznych lub gospodarowaniem majątkiem publicznym; informacje dotyczą wewnątrzorganizacyjnej sfery działalności samorządu; gdy informacje, o które zwraca się wnioskodawca, nie stanowią publicznej organ powinien jedynie poinformować o tym fakcie; w przedmiotowej sprawie miało to miejsce, - samorządy zawodowe nie są organami administracji publicznej - w rozumieniu ustrojowym; oczywiście - oprócz aparatu administracji państwowej - ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.), zwaną dalej "ustawą o informacji", stosuje także do wszystkich podmiotów, którym ustawodawca przyznaje kompetencje do stosowania władztwa administracyjnego - czyniąc z nich organy administracji publicznej - w rozumieniu funkcjonalnym; ma ona także zastosowanie do wszystkich innych podmiotów, które wykorzystują w swojej działalności majątek publiczny; okoliczności te sprawiają, że działalność samorządów zawodowych, w tym samorządu radców prawnych, wchodzi w zakres stosowania ustawy o informacji; ponieważ jednak samorządy zawodowe nie są organami administracji publicznej w rozumieniu ustrojowym, ustawa o informacji będzie miała zastosowanie jedynie do tych sfer ich działania, gdzie występuje stosowanie władztwa administracyjnego albo korzystanie z majątku publicznego, - w przedmiotowej sprawie żadna z tych sytuacji nie zachodzi; w przypadku samorządów zawodowych, granice zastosowania ustawy o informacji będą wyznaczane zakresem realizowanych przez samorząd zadań publicznych; oznacza to, że istnieją niejako dwie sfery działania samorządu radcowskiego: - pierwsza, związana z wykonywaniem zadań publicznych - w jej przypadku samorząd zawodowy będzie w pełni podlegał trybowi ustawy o informacji, - druga, odnosząca się do wewnętrznych aspektów funkcjonowania samorządu, jako zrzeszenia, wykonujących ten sam zawód osób - w tym zakresie dostęp do informacji będzie opierał się o ustawowe i wewnętrzne przepisy, regulujące dostęp do informacji w samorządzie radcowskim; wnioskowane informacje należą do tej wewnętrznej sfery działania samorządu radcowskiego; wypłacane przez organ wynagrodzenie – osobom, udzielającym porad prawnych w ramach działania Centrum - pochodziło ze środków własnych samorządu - ze składek radców prawnych - nie zaś ze środków publicznych; jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2019 r. (sygn. akt I OSK 1273/18, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) - wydanym w kontekście udostępniania informacji publicznej przez samorząd notariuszy - "Organy samorządu zawodowego mają zatem obowiązek udzielenia tylko takich informacji, które dotyczą określonego zakresu ich uprawnień pozwalających na kształtowanie treści wykonywanych przez nie zadań w sferze publicznej, co do których dysponują i gospodarują majątkiem publicznym. Rozpatrując wnioski obywateli złożone do organów samorządu zawodowego notariuszy w trybie u.d.i.p. o udostępnienie konkretnej informacji, należy każdorazowo badać, czy żądana informacja należy do sfery wykonywanych przez nie zadań publicznych, finansowanych z majątku publicznego, czy też dotyczy jej wewnętrznej działalności, finansowanej wyłącznie z własnych środków, pochodzących ze składek notariuszy (art. 23 ustawy Prawo o notariacie). Dla określenia wyznaczonego konstytucyjnie zakresu prawa do informacji istotne jest bowiem ustalenie rozumienia pojęcia "działalności" organów samorządu zawodowego w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Jest to zatem aktywność ukierunkowana na wypełnienie określonego zadania i zrealizowanie określonego celu, a nie - jak już wyżej podano - jakakolwiek aktywność.", - dodatkowo - co już wyjaśniano Wnioskodawcy w piśmie z [...] listopada 2024 r., wystosowanym w odpowiedzi na wcześniejszy jego wniosek z [...] września 2024 r. - udzielający w ramach Centrum informacji prawnych na rzecz uchodźców z Ukrainy są osobami spoza samorządu radców prawnych – nie pełnią funkcji publicznej; w związku z tym nie jest zasadne kwalifikowanie tych informacji, jako publicznej. Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.). Sąd zważył, co następuje: Bezczynność organu administracji publicznej – w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego rozstrzygnięcia lub nie wykonano czynności - w szczególności, czy jest to następstwem zawinionej lub nie- opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w ciągu 14 dni. W terminie tym, obowiązany do udzielenia informacji powiadamia wnioskodawcę o ewentualnym braku możliwości jej przekazania w danym czasie oraz wskazuje, kiedy to uczyni – nie później jednak niż po dwu miesiącach od wpływu wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o informacji). Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje natomiast w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy o informacji). W judykaturze ukształtował się pogląd, że – gdy żądanie udostępnienia informacji nie dotyczy w istocie objętej pojęciem publiczna, bądź obowiązany podmiot nie dysponuje w ogóle daną informacją – powiadamia się o tym wnioskodawcę pismem (tak: wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r., o sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Spory w danym zakresie rozstrzyga zaś sąd administracyjny - w razie wniesienia skargi na bezczynność podmiotu, od którego żądano informacji. W rozpatrywanym przypadku jest poza sporem stan faktyczny w jego istotnych elementach. Wnioskodawca zwrócił się mianowicie o udostępnienie określonej informacji (chodziło o wynagrodzenia osób świadczonych porady w Centrum), zaś organ – z zachowaniem terminu, ustalonego w art. 13 ust. 1 ustawy o informacji - powiadomił o braku podstaw do udostępnienia danej informacji. Należy zaś generalnie do obowiązanych udostępniać informacje publiczną (tak art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o informacji). Spór sprowadza się do tego, czy stanowisko organu jest trafne. Należy je zaś podzielić. Wobec uprzedniego zreferowania wywodów z odpowiedzi na skargę, ponowne przytaczanie argumentacji organu byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną. W kontekście wywodów Wnioskodawcy wypada jedynie dodać, że - co wskazano w odpowiedzi na skargę - w judykaturze wyrażono trafne stanowisko o braku przymiotu informacji publicznej dla problematyki wydatków organów samorządu zawodowego, gdy wiążące się z nimi działanie nie są finansowane ze środków publicznych, ani też nie stanowią realizacji przypisanych wprost ustawami zadań. W rozpoznawanym przypadku nie sposób uznać, aby stworzone z inicjatywy organu Centrum stanowiło realizację powinności, wynikających np. z zadań, określonych art. 41 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 499 ze zm.). W szczególności obowiązku zorganizowania Centrum nie sposób wywieźć wprost z brzmienia pkt 3 danego artykułu. Sąd nie miał z kolei podstaw, aby poddać wątpliwość oświadczenia reprezentującej organ osoby – na etapie udzielania odpowiedzi na wniosek oraz przed sądem – wywodzącej, że działania Centrum nie były dofinansowane przez samorząd zawodowy ze środków publicznych. Nie może mieć w końcu istotnego znaczenia, że zatrudnione w Centrum osoby wyraziły zgodę na udostępnienie informacji o ich uposażeniu, jaką mogącą stanowić informacje publiczną. Skoro organ nie finansował działanie Centrum ze środków publicznych, ani też jego prowadzenie nie stanowiło jego ustawowej powinności, informacja o uposażeniu nie stanowi publicznej. Informując Wnioskodawcę, że żądanej przezeń informacji nie można udostępnić w trybie ustawy o informacji, organ uczynił zadość wynikającej z danego aktu powinności - z zachowaniem wskazanego nim terminu. Nie można mu więc zarzucić bezczynności. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.