II SAB/Wa 417/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: 1. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] wystąpiło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku wskazano, iż Stowarzyszenie posiada status organizacji pożytku publicznego, toczą się przeciwko niemu dwa postępowania egzekucyjne, nie ma środków finansowych, nie działa w celu osiągnięcia zysku, nie posiada rachunków bankowych (zostały wypowiedziane). Wnioskodawca podał, że wartość środków trwałych wynosi 0 zł, podobnie jak wysokość zysku. Do wniosku zostały załączone: - kserokopie tytułów wykonawczych z dnia [...] maja 2013 r. oraz [...] czerwca 2013 r., - kserokopia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia [...] czerwca 2016 r., - kserokopie wypowiedzeń z dnia [...] sierpnia 2013 r. przez Bank [...] umów rachunków bankowych w związku z brakiem spłaty zadłużenia przeterminowanego. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie strona skarżąca, stosownie do treści art. 239 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżące Stowarzyszenie w tej sprawie jest zwolnione z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast art. 262 powołanej ustawy stanowi, że przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznanie tego prawa osobie prawnej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć całości kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Dokonując pod tym kątem oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy należy uznać, że skarżące Stowarzyszenie wykazało, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Z odpisu z KRS (k-60) wynika bowiem, że Stowarzyszenie zostało zarejestrowane w dniu 19 listopada 2001 r., celem Stowarzyszenia jest działalność społeczna na rzecz dzieci i młodzieży niepełnosprawnej, podmiot nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga zysku, a zadania wykonuje w oparciu o dotacje publiczne. Natomiast z treści Statutu podmiotu wynika, że Stowarzyszenie jest organizacją realizującą cele społeczne (§ 6 pkt 1 do 11 Statutu), a jego działalność opiera się na pracy społecznej wszystkich członków (§ 5 ust. 1 Statutu). Wnioskodawca podał również, że w 2013 r. umowy posiadanych rachunków zostały wypowiedziane z uwagi na brak spłaty zadłużenia przeterminowanego i obecnie Stowarzyszenie nie posiada rachunków bankowych. W tej sytuacji uznać należy, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść samodzielnie obciążeń związanych z ustanowieniem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Dlatego na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 262, art. 249a w związku z art. 239 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.