II SAB/Wa 419/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Stanisław Marek Pietras, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2016 r. sprawy ze skargi I. R. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy 1. stwierdza, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej; 4. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz I. R. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 9 czerwca 2016 r. (dowód: koperta z datą stempla pocztowego w aktach sądowych) I.R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO) w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie nieprawidłowego przetwarzania jej danych osobowych przez Wójta Gminy [...] oraz Przewodniczącego Rady Gminy [...] w treści załącznika do uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. zamieszczonego na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Gminy [...]. Skarżąca zarzuciła GIODO naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegających na naruszeniu przepisów dotyczących załatwienia sprawy, tj. art. 8, art. 12, art. 35 § 3 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.); zwanej dalej k.p.a. w zw. z art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2135 ze zm.), poprzez przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. W związku z powyższym wniosła o zobowiązanie GIODO do wydania decyzji administracyjnej w postępowaniu odwoławczym w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; stwierdzenia czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie od organu, na jej rzecz sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a., a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi wskazała, że w dniu [...] grudnia 2015 r. GIODO wydał decyzję nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie przetwarzania jej danych osobowych przez Wójta Gminy [...] oraz Przewodniczącego Rady Gminy [...]. W dniu [...] stycznia 2016 r., ponowionym w dniu [...] lutego 2016 r., złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od powyższego rozstrzygnięcia. Podkreśliła, że do dnia wniesienia przedmiotowej skargi do Sądu, tj. prawie 5 miesięcy od dnia złożenia przedmiotowego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ go nie rozpatrzył. Podała, że w dniu [...] maja 2016 r., w trybie art. 37 i art. 38 k.p.a., wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, jednak żądanie to nie przyniosło skutku. W odpowiedzi na skargę GIODO wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że nie pozostaje w bezczynności, bowiem zarówno w chwili złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargi I.R. z dnia 8 czerwca 2016 r., nadanej w dniu 9 czerwca 2016 r., na bezczynność GIODO w przedmiocie przetwarzania jej danych osobowych, akta administracyjne sprawy nr [...], przesłane wraz z odpowiedzią i skargą I.R. z dnia 12 listopada 2015 r. na bezczynność GIODO, znajdowały się w dyspozycji Sądu. Skoro zatem postępowanie zainicjowane przez skarżącą w sprawie II SAB/Wa 1149/15 nie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem i nie zwrócono organowi akt administracyjnych, to brak było możliwości rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaznaczył, że podejmował działania w celu załatwienia sprawy, tj. w dniu 22 marca 2016 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wypożyczenie akt administracyjnych nr [...] , jednak pismem z dnia 31 marca 2016 r. Sąd poinformował, iż nie ma takiej możliwości z uwagi na wyznaczony w sprawie II SAB/Wa 1149/15 termin jej rozpoznania w trybie uproszczonym. Pismem z dnia [...] października 2016 r. GIODO przesłał do Sądu decyzję administracyjną z dnia [...] października 2016 r. nr [...], wydaną w wyniku wniosku I.R. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność GIODO – Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Skarga jest dopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem I.R. pismem z dnia [...] maja 2016 r. wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Sąd stwierdził jednocześnie, że skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl zaś art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, że w dniu wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tj. 9 czerwca 2016 r., terminy określone w art. 35 § 3 k.p.a. upłynęły, zaś postępowanie z wniosku I.R. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GIODO z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nieprawidłowego przetwarzania przez Wójta Gminy [...] oraz Przewodniczącego Rady Gminy [...] jej danych osobowych nie zostało zakończone w wymaganej przez przepisy prawa formie. Przyjmując nawet, że sprawa ta miała charakter szczególnie skomplikowany, jest bezsporne, że organ nie zakończył postępowania w terminie 2 miesięcy od dnia wpływu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] stycznia 2016 r., ponowionym w dniu [...] lutego 2016 r., wszczynającego postępowanie. Postępowanie administracyjne nie zostało zakończone decyzją także do dnia wniesienia skargi do Sądu na bezczynność organu w tej sprawie, a zatem skarga była zasadna w dniu jej wniesienia. Nie ulega wątpliwości zatem, że organ dopuścił się bezczynności. Okoliczność, że GIODO wydał decyzję w sprawie ze skargi I.R. w dniu [...] października 2016 r. nr [...], a zatem przed rozpoznaniem sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie zmienia ustalenia Sądu w tym zakresie. Wydanie decyzji administracyjnej po wniesieniu skargi na bezczynność organu powoduje jedynie, że Sąd nie ma już podstaw, aby zobowiązać organ do rozpatrzenia skargi w przedmiocie przetwarzania danych osobowych. Powyższa okoliczność nie czyni natomiast w stanie faktycznym tej sprawy skargi na bezczynność bezzasadną. Jednocześnie Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność GIODO nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Bezczynność organu nie jest wynikiem prostego zaniechania, a wynika raczej z błędnej oceny sposobu prowadzenia postępowania w związku z toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie z inicjatywy skarżącej postępowaniem w sprawie ze skargi na bezczynność GIODO w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2015 r. o przetwarzanie jej danych osobowych zarejestrowanej pod sygn. akt II SAB/Wa 1149/15. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że organ na skutek zbiegu inicjowanych przez skarżącą postępowań toczących się przed GIODO oraz przed sądem administracyjnym nie dysponował aktami sprawy nr [...]. Jednakże, zdaniem Sądu, stanowisko GIODO, według którego brak akt sprawy w związku z przekazaniem ich sądowi administracyjnemu wyklucza pozostawanie w bezczynności, nie może być uznane za poprawne. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie zwracał uwagę, że okoliczności zwalniające organ administracji publicznej z zarzutu bezczynności muszą mieć charakter prawny, proceduralny, a nie faktyczny. O ile organ ma załatwić sprawę i nie czyni tego w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub wyznaczonym zgodnie z art. 36 k.p.a., pozostaje w bezczynności (wyrok z dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 155/09, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).). Słusznie Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że to do zadań organu należy zapewnienie sobie albo samych akt, albo ich kopii w sytuacji konieczności przekazania akt innemu organowi. Bierne oczekiwanie na ich zwrot jest zatem bezczynnością (por. postanowienie z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 552/13 i wyrok z dnia 9 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 1533/06, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt I SAB/Wa 146/06, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak się uważa, organ może bowiem zwrócić się do sądu o udostępnienie akt, czy w razie braku możliwości ich wypożyczenia, jak w niniejszym przypadku, mógł przejrzeć je w Sądzie, dokonać potwierdzenia posiadanych kserokopii oraz ewentualnie wystąpić o wydanie stosownych kserokopii z akt sprawy. Sąd nie stwierdził podstaw do przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. i wniosek w tym zakresie oddalił. Wyjaśnić należy, że suma pieniężna przyznawana na rzecz skarżącej ma charakter prewencyjny i kompensacyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca Sądowi pozostawił ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącej za oczekiwanie na rozpoznanie środka odwoławczego, czy też, zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności. Powinien być zatem stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mógłby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, nie zachodzi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a w zw. z art. 119 pkt 4 P.p.s.a, orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w punkcie 3 sentencji wyroku Sąd oparł, na przepisie art. 149 § 2 P.p.s.a. O kosztach orzeczono, na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804), w pkt 4 sentencji wyroku. Do kosztów postępowania niezbędnych do dochodzenia praw Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącą wpis sądowy w wysokości 100 zł, wynagrodzenie radcy prawnego oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa.