II SAB/Wa 42/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lipca 2024 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie wniosku z dnia [...] grudnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie do rozpoznania wniosku A. K. z dnia [...] grudnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz A. K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W sprawie niniejszej postępowanie zainicjował w dniu [...] grudnia 2023r. A.K. kierując do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniosek o udostępnienie informacji publicznej w którym wskazał, że sprawa dotyczy postępowania przetargowego w przedmiocie usługi ochrony przed naturalnym ryzykiem lub zagrożeniami [...] oraz wydanymi wytycznymi wykonania prac i odbioru w zakresie utrzymania publicznych śródlądowych wód powierzchniowych oraz urządzeń wodnych na terenie Zarządu Zlewni w [...] N.W. w [...] w 2022 roku w którego pkt. 1.3 organ określa przedmiot zamówienia "prace utrzymaniowe w zakresie utrzymania wód i urządzeń wodnych na terenie działania Nadzoru Wodnego w [...] Zarządu Zlewni w [...] w 2022 roku." i jednocześnie wskazuje m in. na Rzeka [...] - 7979 mb i zażądał : 1- udostępnienia lub wskazania miejsca umieszczenia aktu prawnego i/lub przytoczenia treści tego aktu, pozwalającego PGW WP w przedmiocie standaryzacji nadawać (tworzyć lub znosić) własną unikatową nazwę np. rzece "[...] ", niezależnie od kompetencji przyznanych Komisji Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych, 2 - udostępnienia, o ile występowały, informacji w przedmiocie zgłoszeń wystąpienia szkody w środowisku lub wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku na rzece "[...] " 3 - udostępnienia w postaci cyfrowej mapy lub wskazania do nich dostępu, miejsc występowania obszarów szczególnego zagrożenia powodzią w wyniku oddziaływania wód rzeki "[...] ", a także określić jej powierzchnię w km2. 4 - udostępnienia informacji, czy w dolinie rzeki "[...] " zachodzą obecnie procesy fluwialne (erozja czy agradacja) jeśli tak to jakie i gdzie (wskazać miejsce) 5 - udostępnienia informacji, jaki typ doliny rzecznej występuje na "[...] " 6 - udostępnienia informacji, w oparciu o art. 10 Prawo wodne, jakim celom przyświecał przedmiot przetargu 7 - udostępnienia informacji o stanie monitorowania wody w rzece "[...] ", w tym danych z monitoringu operacyjnego jakości elementu: • biologicznej - od początku prowadzenia monitoringu • hydromorfologicznej - od początku prowadzenia monitoringu • fizykochemicznej - od początku prowadzenia monitoringu 8 - udostępnienia informacji z monitoringu diagnostycznego 9 – wskazania jakim kolorem sklasyfikowano stan ekologiczny rzeki "[...] " na tle wyników monitorowania 10 - udostępnienia mapy sieci monitorowania obejmującą zasięgiem rzekę "[...] " 11 - podania wg jakiej klasyfikacji przyjęto rodzaj sieci rzecznej dla "[...] " (czy wg. klasyfikacji tradycyjnej, Hortona, Strahlera czy może Schavev’a) i podania jaki został określony rząd 12 – wskazania sieci i na podstawie tego jak określono parametr: • liczba węzłów źródłowych • całkowita liczba cieków różnego rzędu • wskaźnik bifurkacji (rzeki rozdzielona na 2 lub więcej ramion) • całkowita długość cieków różnego rzędu • wskaźnik długości cieków różnego rzędu • wskaźnik długości cieków • wskaźnik powierzchni zlewni rzeki "[...] " 13 - podania miejsca położenia (współrzędne geograficzne) posterunku meteorologicznego obejmującego zakresem monitorowania obszar rzeki "[...] ", dodatkowo proszę podać jaki profil wskaźnikowy zastosowano do monitorowani (wodowskaz) 14 - podania wydajności (debit) źródła rzeki "[...] " 15 - podania rodzaju źródła rzeki "[...] " z uwagi na kryterium • kierunku siły hydrodynamicznej • procesu geologicznego • rzeźby terenu • litologii utworów • hydrobiologii • inne (np. mineralne, artezyjskie, termalne, gazujące) 16 - udostępnienia informacji: czy źródło rzeki "[...] " wraz z jej wodami lub ich częścią znajduje się na terenie rezerwatu lub parku lub Obszaru Chronionego Krajobrazu lub Obszaru Natura 2000 (obszary ptasie lub siedliskowe) innego obszaru chronionego lub terenie planowanym do włączenia w ten teren lub obszar 17 - udostępnienia informacji czy miało miejsce sztuczne odnawianie warstwy wodonośnej, jeśli tak to proszę o udostępnienie oceny stanu JCWPd 18 - udostępnienia informacji na temat ilości, miejsca (współrzędne położenia) i rodzaju obiektów budowlanych i budowli regulacyjnych oraz ich stanu technicznego, zlokalizowanych na rzece "[...] " 19 - udostępnienia informacji, biorąc pod uwagę zurbanizowaną strukturę, czy przeprowadzona była dodatkowo ocena warunków hydromorfologicznych w obrębie jednej struktury inżynierskiej, jeśli tak to proszę o jej udostępnienie 20 - udostępnienia informacji, w oparciu o art. 12 Prawo wodne, w jakim podziale bierze udział rzeka "[...] " (dorzecza, regionu wodnego czy zlewni) 21 - udostępnienia informacji: czy zostało wydane lub czy są prowadzone prace nad wydaniem rozporządzenia w oparciu o art. 321 Prawo wodne w sprawie planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza "[...]" 22 - udostępnienia informacji, odpowiadając na pytanie: jaka jest podstawa prawna ustalania przebiegu rzeki "[...] " na podstawie danych zawartych w QGis, (wieloplatformowe, wolne i otwarte oprogramowanie geoinformacyjne licencje open source, które nie są kompatybilne z GPL, bo z tego powodu wiele osób odradza używanie takich licencji, ponieważ opartego na nich kodu trudno jest ponownie użyć w innych projektach), skoro można podejrzewać, że obiekt - rzeka "[...] " - w rzeczywistości może nie być rzeką i z tego powodu mogły wystąpić rażące błędy w realizacji przetargu 23 - udostępnienia informacji: jaki rodzaj wykształcenia posiada osoba odpowiedzialna za realizację przedmiotowego zmówienia publicznego i czy jest to kierunek związany np. z hydrografią lub pokrewny (w zakresie ogólnym z uwzględnieniem hydrologii), gdyż możliwe, że doszło do zaniedbań w przedmiocie przygotowywania przetargu z uwagi na błędną kwalifikacje wód oraz samego obiektu (rzeki), który ma więcej wspólnego z siecią kanalizacji deszczowej "kd400", "kdóOO", "kdSOO" wraz z przykanalikami i wpustami ulicznymi odprowadzając wodę deszczową do rowów, bo rzeka (śródlądowe wody płynące) to nie to samo co rów (urządzenie wodne) - zob. art. 17 pkt. 3 lit. a ustawy Prawo wodne - chociażby z racji praw właścicielskich do gruntów nad siecią kanalizacji deszczowej (zob. art, 46 § 1 KC) o ile nie nawet co do samych rowów. W odpowiedzi na wniosek organ pismem z dnia 21 grudnia 2023r. wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902) obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty. o których mowa w art 4 ust. 1 i 2 będące w posiadaniu takich informacji. Tym samym do obowiązku informacyjnego istotne znaczenie ma to czy dany podmiot posiada informację publiczną żądaną przez stronę. Powyższy pogląd został ugruntowany z orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego: "Organ ma obowiązek udostępnienia owej informacji tylko wtedy gdy jest w jej posiadaniu. Nie ma natomiast takiego obowiązku gdy wnioskowanej informacji nie posiada i to także wówczas gdy powinien ją posiadać (vide: wyrok NSA z dnia 23 września 2003 r. sygn. akt II SA 1852/03; wyrok NSA z dnia 20 lutego 2013 r. sygn. Akt I OSK 2235/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza, że nieposiadanie wnioskowanej informacji publicznej przez podmiot zobowiązany do jej udostępnienia stanowi, na gruncie art. 4 ust. 3 u.d.i.p., negatywną przesłankę udostępnienia owej informacji, co uniemożliwia pozytywne załatwienie wniosku o dostęp do informacji publicznej (vide: wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2015 r. sygn. Akt I OSK 638/14 (https://orzeczenia.nsa.gov.pl)." (Wyrok NSA z dnia 23 lutego 2021r., III OSK 2802/21). Wskazano też, że złożony wniosek i zawarte w nim pytania dotyczą informacji będących w posiadaniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] i to tam należy skierować przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej. A.K. w dniu 3 stycznia 2024r. wywiódł do tut. Sądu skargę na bezczynność pytanego podmiotu wnosząc o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania (wpisu), o prowadzenie akt w postaci elektronicznej , o upublicznienie wyroku sądu w CBOSA, o zasądzenie od Organu kwoty równoważnej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej , o ile Organ nie skorzysta z instytucji samokontroli, poinformowanie właściwych organów o uchybieniach (zastosować postępowanie sygnalizacyjne) i o zobowiązanie Organu do właściwego rozpatrzenia wniosku, poddając wnikliwej analizie cały zasób informacji wskazanych we wniosku. Organowi skarżący zarzucił złamanie art. 12 ust. 1 Europejskiego kodeks dobrej praktyki administracyjnej, poprzez nieodpowiadanie na korespondencję (wniosek z dnia [...].12.2023r.) przez wyznaczonego urzędnika PGW WP w sprawie udzielenia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę pytana strona wniosła o jej nieuwzględnienie podnosząc fakt udzielenia odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem zasługiwała co do zasady na uwzględnienie. Wskazać należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej określa informację publiczną, jako każdą informację w sprawach publicznych. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 i art. 61 Konstytucji RP informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Ustawa powyższa nie definiuje pojęcia sprawy publicznej. W związku z tym, dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej, należy kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są więc nią też m.in treści dokumentów i materiałów bezpośrednio wytworzonych przez organy. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Oznacza to, że skarżący, zainteresowany uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować, udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez skarżącego sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów. Ostatecznie to bowiem wnioskodawca określa formę, w jakiej organ ma mu udostępnić żądaną informację. Tak więc organ administracji publicznej, lub inny podmiot o jakim mowa w art.4 ust.1 omawianej ustawy, rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej mógł: 1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1), 2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2), 3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy), 4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy), 5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego, 6. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji. Bezczynność lub przewlekłość organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji nie reagując na żądanie w jeden z w/przedstawionych sposobów. W tym miejscu koniecznym wyjaśnienia jest też to, że odpowiedz udzielana na wniosek inicjujący postępowanie musi być bardzo precyzyjna. Strona zadająca pytanie (jak też Sąd rozpoznający ewentualną skargę na bezczynność), nie mogą domyślać się prawdziwych powodów postępowania pytanego podmiotu. Stąd wszelkiego rodzaju niedokładne odpowiedzi, które dopuszczają konieczność lub wręcz zmuszają do dokonywania ich wykładni, nie mogą być traktowane jako właściwe załatwienie sprawy. Tym samym nie ekskulpują pytanego organu z możliwości skutecznego zarzucenia mu bezczynności. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należało, że adresat wniosku, będąc organem administracji publicznej, jest co do zasady zobowiązany do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Co zaś się tyczy charakteru żądanych informacji to na żadnym etapie postępowania pytany organ nie zakwestionował tej okoliczności, więc nie stanowiła ona przedmiotu sporu pomiędzy stronami. W świetle powyższego istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy pytany organ zareagował na wniosek inicjujący postępowanie w jeden z dopuszczalnych przez ustawę o dostępie do informacji publicznej sposobów. W ocenie tut. Sądu na w/postawione pytanie należało udzielić negatywnej odpowiedzi. Organ nigdy nie zakwestionował bowiem faktu posiadania żądanych przez wnioskodawcę danych. Wskazał jedynie że wniosek dotyczy informacji będących w posiadaniu jednej z jednostek organizacyjnych adresata wniosku. Z takiej odpowiedzi nie wynika jednak wprost wniosek, że organ jej udzielający składa oświadczenie o nie posiadaniu spornych danych. Taką konkluzję można wywieść jedynie w drodze dokonywanej a cotrario wykładni udzielonej odpowiedzi. Jak zaś już wyjaśniono to na wstępie niniejszych rozważań, tego rodzaju domniemania są niedopuszczalne w przedmiotowym postępowaniu i nie zwalniają organu z obowiązku rozpoznania wniosku. Reasumując, w realiach faktycznych niniejszej sprawy, tj. wobec nie udzielenia żądanych informacji skarżącemu, zachodziła konieczność zobowiązania organu do rozpoznania wniosku. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, uznając skargę za częściowo zasadną, orzekł jak w pkt.1 sentencji wyroku na podstawie art.149 par.1 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.). Tut. Sąd doszedł też do przekonania, iż stwierdzona bezczynność, nie jawiła się jako mająca cechy rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art.149 par.1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.). Organ zareagował na wniosek strony niezwłocznie po jego otrzymaniu. Nic nie wskazuje zaś na to, by końcowa bezczynność jakiej dopuścił się pytany podmiot, wynikała ze złej woli organu. Stąd też tut. Sąd nie uwzględnił żądania przyznania sumy pieniężnej i żądanie to oddalił w trybie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.). O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji przepisu art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).