II SAB/Wa 421/19
WyrokWSA w Warszawie2020-03-04
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Iwona Maciejuk, Joanna Kruszewska - Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Naczelna Rada Adwokacka, jako organ samorządu zawodowego, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wynagrodzeń jej członków, a w przypadku braku odpowiedzi, czy sąd administracyjny powinien zobowiązać ją do rozpoznania wniosku i czy jej bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Naczelna Rada Adwokacka, jako organ samorządu zawodowego wykonujący zadania publiczne, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wniosek o udostępnienie informacji o wynagrodzeniach członków organów samorządu zawodowego stanowi żądanie informacji publicznej. W przypadku braku odpowiedzi na taki wniosek, sąd administracyjny zobowiązuje organ do jego rozpoznania. Bezczynność organu w tym zakresie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż interpretacja przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej może budzić wątpliwości.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wynagrodzeń członków Naczelnej Rady Adwokackiej za 2017 rok. Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za niepubliczną i związaną z subiektywnym interesem wnioskodawcy. Po wezwaniach do zaprzestania naruszeń prawa, skarżący wniósł skargę na bezczynność Naczelnej Rady Adwokackiej. Sąd uznał, że Naczelna Rada Adwokacka jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej i zobowiązał ją do rozpoznania wniosku, oddalając jednocześnie żądanie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i grzywny.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Naczelną Radę Adwokacką do rozpoznania wniosku D. W. z dnia [...] października 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz D. W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Joanna Kruszewska - Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 marca 2020 r. sprawy ze skargi D. W. na bezczynność Naczelnej Rady Adwokackiej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Naczelną Radę Adwokacką do rozpoznania wniosku D. W. z dnia [...] października 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz D. W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
D.W. (zwany dalej skarżącym) w dniu [...] października 2018 r. wystąpił do wszystkich okręgowych izb adwokackich oraz do Naczelnej Rady Adwokackiej z wnioskiem o udzielenie, na podstawie art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe, odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jaką kwotę za 2017 r. otrzymał dziekan za pełnienie swoich obowiązków w Państwa Izbie z wyszczególnieniem jakie składniki wynagrodzenia składają się na tę kwotę?
2. Jaką kwotę za 2017 r. otrzymał wicedziekan(i) za pełnienie swoich obowiązków w Państwa Izbie z wyszczególnieniem jakie składniki wynagrodzenia składają się na tę kwotę?
3. Jaką kwotę za 2017 r. otrzymał sekretarz za pełnienie swoich obowiązków w Państwa Izbie z wyszczególnieniem jakie składniki wynagrodzenia składają się na tę kwotę?
4. Jaką kwotę za 2017 r. otrzymali pozostali członkowie prezydium za pełnienie swoich obowiązków w Państwa Izbie z wyszczególnieniem jakie składniki wynagrodzenia składają się na tę kwotę?
5. Jaką kwotę za 2017 r. otrzymał rzecznik dyscyplinarny za pełnienie swoich obowiązków w Państwa Izbie z wyszczególnieniem jakie składniki wynagrodzenia składają się na tę kwotę?
6. Jaką kwotę za 2017 r. otrzymał dziekan za pełnienie swoich obowiązków w Państwa Izbie z wyszczególnieniem jakie składniki wynagrodzenia składają się na tę kwotę?
7. Jaką kwotę za 2017 r. otrzymał kierownik szkolenia aplikantów za pełnienie swoich obowiązków w Państwa Izbie z wyszczególnieniem jakie składniki wynagrodzenia składają się na tę kwotę?
8. Jaką kwotę za 2017 r. otrzymał zastępca(y) za pełnienie swoich obowiązków w Państwa Izbie z wyszczególnieniem jakie składniki wynagrodzenia składają się na tę kwotę?
9. Jaką kwotę za 2017 r. otrzymali opiekunowie roku na aplikacji za pełnienie swoich obowiązków w Państwa Izbie z wyszczególnieniem jakie składniki wynagrodzenia składają się na tę kwotę?
Celem wniosku, jak wskazał skarżący, było zebranie danych do artykułu o zarobkach w samorządach prawniczych.
W odpowiedzi z dnia [...] października 2018 r. na powyższy wniosek, koordynator do spraw dostępu do informacji publicznej, powołany uchwałą Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, poinformował skarżącego, że informacje o dietach samorządowych, w tym konkretnym przypadku, nie stanowią informacji publicznej, ponieważ skarżący nie ma obiektywnego interesu w uzyskaniu informacji publicznych ważnych i interesujących dla ogółu, a jedynie interes subiektywny, związany z przygotowywanym artykułem prasowym. Nadto podniósł, że diety samorządowe wypłacane są ze składek adwokatów, nie ze środków publicznych, stąd też żądane informacje nie zostaną udostępnione. Zaznaczył też, że pismo to stanowi jedynie czynność materialno-techniczną i nie wymaga wydania decyzji.
Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. D.W. wezwał Naczelną Radę Adwokacką do zaprzestania naruszeń prawa poprzez udzielenie żądanej informacji.
Następnie, pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. w związku z milczącą odmową na zadane we wniosku z dnia [...] października 2018 r. pytania, D.W. wezwał Naczelną Radę Adwokacką do dostarczenia żądanych informacji na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy Prawo prasowe na adres redakcji [...] w terminie 3 dni.
Pismem z dnia [...] maja 2019 r. koordynator do spraw dostępu do informacji publicznej Naczelnej Rady Adwokackiej poinformował, że art. 4 ust. 3 ustawy Prawo prasowe upoważnia wyłącznie redaktora naczelnego do żądania udzielenia informacji.
W dniu [...] czerwca 2019 r. D.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Naczelnej Rady Adwokackiej wnosząc o:
1. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2018 r. o udostępnienie informacji prasowej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku;
2. uznanie na podstawie art. 149 § 1 zd. 2 P.p.s.a., że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. w wysokości maksymalnej prawem przewidzianej;
3. wymierzenie na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. organowi grzywny, jeśli organ nie przekaże sądowi niniejszej skargi, odpowiedzi na tę skargę oraz akt sprawy w terminie 15 dni od otrzymania niniejszej skargi;
4. zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania,
5. zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w części, tj. w części dotyczącej opłaty od skargi.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej, a nawet jeżeli przyjąć, że nie jest informacją publiczną, to powinna być udostępniona na podstawie art. 4 ust. 1 Prawa prasowego w zw. z art. 61 Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym taryfowych kosztów zastępstwa adwokackiego.
Pełnomocnik organu, kwestionując liczbę przesłanych ze skargą załączników, podniósł, że skarga jest spóźniona, ponieważ termin do jej wniesienia, przewidziany w art. 4 ust. 3 ustawy Prawo prasowe, upłynął 23 listopada 2018 r.
Dalej pełnomocnik organu podniósł, że wniosek nie pochodzi od prasy, nie stanowi żądania informacji prasowej, ani informacji publicznej, tylko wydania dowodów, które mogłyby być wykorzystane w postępowaniach dyscyplinarnych. Pełnomocnik organu stwierdził także, że w sprawie zachodzi uzasadniona obawa o bezpieczeństwo osób, o których informacji żąda skarżący, co uzasadnia brak podstaw do udostępnienia informacji.
Nadto, w ocenie pełnomocnika organu poszczególne funkcje samorządowe są przypisane do konkretnych osób, których dane są powszechnie dostępne, a w konsekwencji dane tych osób chronione są przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych.
W piśmie procesowym z dnia [...]listopada 2019 r. pełnomocnik organu wniósł o uwzględnienie, że w świetle art. 61 Konstytucji Naczelna Rada Adwokacka nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej, ponieważ nie wykonuje zadań władzy publicznej i nie gospodaruje mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, co oznacza, że nie spełnia łącznie obydwu warunków przewidzianych w ww. przepisie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę prawnych form działania organów administracji publicznej, podlegających jego kontroli, a także orzeka w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako P.p.s.a.). Natomiast zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega rozpatrzeniu w drodze czynności materialno – technicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. lub decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku takich prawnych form działania, strona może zwalczać stan jego opieszałości w drodze skargi na bezczynność w trybie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udzielone w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm. dalej jako u.d.i.p.). W przypadku takiej skargi, sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru, podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając lub nie stwierdzając bezczynności organu w przedmiocie informacji publicznej, ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosku, zapewniając stronie niezbędną ochronę sądową w zakresie dostępu do informacji publicznej.
Należy jednocześnie zwrócić uwagę, że ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 1914) w zakresie dostępu prasy do informacji publicznej odsyła dziennikarzy do ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Oznacza to, że w zakresie informacji pozyskiwanych od podmiotów zobligowanych do udzielania informacji publicznej Prawo prasowe zostaje wyłączone, a dziennikarz ma takie same prawa i obowiązki jak każda inna osoba, która żąda dostępu do informacji publicznej.
Umieszczenie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawa obywateli do uzyskiwania informacji publicznej wskazuje na ustrojową doniosłość dostępu do takiej informacji i świadczy zarazem o ochronie tego prawa, jako że ma ono konstrukcję publicznego prawa podmiotowego. Konstytucja RP w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa (ust. 3). W ustępie 1 powołanego przepisu zostało określone powszechne obywatelskie prawo dostępu do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Obejmuje ono także uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Korelatem tego prawa podmiotowego jest spoczywający przede wszystkim na organach władzy publicznej obowiązek udzielania obywatelom określonych informacji o działalności instytucji. Obowiązek ten polega zatem nie tyle na dostępności określonych informacji dla odbiorcy, ile przynajmniej – co do zasady – oznacza konieczność aktywnego działania ze strony organu udzielającego informacji, które polega na dostarczeniu osobie zainteresowanej, na jej żądanie, pewnego zakresu informacji. Formy realizacji obywatelskiego prawa do informacji publicznej Konstytucja RP określa w ust. 2 tegoż przepisu, wskazując na możliwość dostępu do dokumentów urzędowych oraz wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (z możliwością rejestracji obrazu i dźwięku). Artykuł 61 ust. 3 Konstytucji RP wyznacza granice dopuszczalnego ograniczenia tego prawa: ograniczenie może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa. Z kolei art. 61 ust. 4 stanowi, że tryb udzielania informacji publicznej określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu, ich regulaminy.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p., zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p.).
Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej,
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W rozpoznawanej sprawie skarga dotyczy bezczynności Naczelnej Rady Adwokackiej w przedmiocie rozpoznania wniosku D. W. z dnia [...] października 2018 r. o udostępnienie informacji o kwotach wypłaconych w 2017 r. osobom pełniącym określone funkcje w Naczelnej Radzie Adwokackiej.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP samorządy zawodowe, sprawują pieczę nad należytym wykonywaniem zawodów zaufania publicznego w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2019 r. poz. 1513 ze zm.) wynika, że adwokatura jest zorganizowana na zasadach samorządu zawodowego. Przepis art. 1 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, że adwokatura jest powołana do udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa. W świetle art. 3 ust. 1 cyt. ustawy zadaniem samorządu zawodowego adwokatury jest: 1) tworzenie warunków do wykonywania ustawowych zadań adwokatury; 2) reprezentowanie adwokatury i ochrona jej praw; 3) sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o wykonywaniu zawodu adwokata; 4) doskonalenie zawodowe adwokatów i kształcenie aplikantów adwokackich; 5) ustalanie i krzewienie zasad etyki zawodowej oraz dbałość o ich przestrzeganie; 6) sprawowanie zarządu majątkiem samorządu adwokackiego i rozporządzanie nim.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze, Naczelna Rada Adwokacka jest jednym z organów adwokatury, której zadania zostały określone w art. 58 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1-6 tej ustawy, a więc w istocie organem samorządu zawodowego, czyli podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.
Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca posługując się w u.d.i.p. określeniem "zadania publiczne", tego pojęcia nie zdefiniował. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd (aprobowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę), że użyte w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. sformułowanie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od zawartego w art. 61 ust. 1 zd. drugie Konstytucji RP określenia "zadania władzy publicznej". Pojęcia te różnią się zakresem podmiotowym, albowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy władzy lub podmioty, którym te zadania zostały powierzone. Sformułowanie "zadania publiczne" pomija element podmiotowy użyty w określeniu "zadania władzy publicznej". Zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności ustawowego przekazywania im tych zadań (por. wyroki NSA: z dnia 18 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 851/10, z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt 655/14, z dnia 15 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 312/15).
Informacją publiczną jest nie tylko informacja wytworzona przez podmioty wskazane w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., ale również odnosząca się min. do wykonywanych przez nie zadań publicznych.
Przechodząc do zakresu przedmiotowego ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazać należy, iż informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują. Jak wyżej wskazano, samorząd adwokacki realizuje zadania publiczne, o których mowa w art. 3 ustawy Prawo o adwokaturze, a sposób w jaki te działania wykonuje ma charakter publiczny. Stanowisko to jest zbieżne z treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że podmiotowe prawo do uzyskiwania informacji obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego. Niewątpliwie żądana przez D.W. informacja, jako wiedza o dysponowaniu majątkiem samorządu zawodowego, który realizuje zadania publiczne określone w przepisach ustawy Prawo o adwokaturze, jest informacją publiczną.
Diety za sprawowanie określonych funkcji w Naczelnej Radzie Adwokackiej są wypłacane z majątku Naczelnej Rady Adwokackiej dla którego źródłem finansowania są obowiązkowe składki członków poszczególnych rad adwokackich, ustalane corocznie w oparciu o art. 40 pkt 3 ustawy Prawo o adwokaturze. Okoliczność, że źródłem finansowania majątku samorządu adwokackiego są obowiązkowe składki poszczególnych członków oraz nie korzysta on z form wsparcia publicznego, dotacji, funduszy przekazywanych przez Skarb Państwa, nie oznacza, że wiedza o majątku tego samorządu, z uwagi na wykonywane zadania publiczne wiążące się z jego działalnością, nie podlega udostępnieniu. Informacja ta wiąże się z funkcjonowaniem i działalnością samorządu zawodowego w ramach zadań publicznych wynikających z powołanych wyżej przepisów. Ubocznie wskazać także należy, iż D. W. w swoim wniosku domaga się informacji dotyczących wynagrodzenia, wypłacanego przez Naczelną Radę Adwokacką działaczom samorządowym, a zatem jest to również informacja o osobach sprawujących funkcje w organach tego samorządu (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p.).
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2.
Zgodnie natomiast z art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.
Jeżeli natomiast informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2).
Z bezczynnością podmiotu zobowiązanego w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot ten nie podejmuje czynności materialno – technicznej wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Z kolei stanowisko podmiotu, które w istocie sprowadza się do odmowy udzielenia informacji, przybiera procesową formę decyzji administracyjnej (art. 16 u.d.i.p.), co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej podmiot zobowiązany w ustawowym 14-dniowym terminie zajął stanowisko, iż żądana informacja nie ma dla wnioskodawcy charakteru informacji publicznej, dlatego też odmówił jej udostępnienia.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że adresat wniosku pozostaje w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] października 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej i w związku z tym oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał Naczelną Radę Adwokacką do rozpoznania ww. wniosku.
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała bezczynność podmiotu zobowiązanego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Tymczasem regulacje ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne, zatem wymagają dokonywania ich wykładni, a nie wyłącznie ich mechanicznego stosowania. Tak więc nawet niewłaściwa ich interpretacja czy zastosowanie, nie mogą stanowić o tym, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest bowiem postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i powinno być interpretowane ściśle. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego pojęcia, "rażące" to "ponad miarę", "niewątpliwe", "wyraźne", "oczywiste". Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy, rozpatrywanej indywidualnie. W niniejszej sprawie bezczynność podmiotu zobowiązanego nie polegała na jego milczeniu wobec wniosku skarżącego, ale błędnym przekonaniu, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. Nie można zatem uznać, że stwierdzona bezczynność w sposób rażący uchybia przepisom u.d.i.p. W świetle powyższych ustaleń, zdaniem Sądu, nie zachodziły też przesłanki do wymierzenia podmiotowi zobowiązanemu grzywny.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis sądowy, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło