II SAB/Wa 425/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi B.D. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku B. D. z dnia [...] kwietnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego B. D. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z [...] kwietnia 2025 r. B. D. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta [...] polegającą na nierozpatrzeniu wniosku o udzielenie informacji publicznej z [...] kwietnia 2025 r. w zakresie udostępnienia odpowiedzi na pytania: A. czyja jest droga wewnętrzna (ul. [...]), B. kto zarządza na niej ruchem, C. kto jest organem sprawującym nadzór nad zarządzaniem ruchem tamże (w rozumieniu rozporządzenia z 23 września 2003 r., Dz. U. z 2017 r. poz. 784), D. kto jest właścicielem tej drogi. Zarzucił organowi naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek, 2. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2002 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902); zwanej dalej u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji. W związku z tym wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący podał, że wniosek o udostępnienie danych dotyczących własności, zarządzania, nadzoru nad drogą znajdujących się na terenach będących przedmiotem własności [...], które stanowią informację publiczną, złożył do organu pocztą elektroniczną [...] kwietnia 2025 r. Wobec upływu [...] kwietnia 2025 r. terminu na udzielenie żądanej informacji (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) i braku odpowiedzi skarga na bezczynność jest zasadna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że pismem z [...] kwietnia 2025 r. przesłał wnioskowaną informację, którą sprostował [...] kwietnia 2025 r. W pismach poinformował, że ulica [...] jest drogą wewnętrzną należącą do [...], która leży na działkach miejskich. Ruchem na drogach wewnętrznych zarządza podmiot zarządzający drogą wewnętrzną, a w mieście [...] ruchem na drogach wewnętrznych zarządza [...] lub wyznaczony przez miasto podmiot. Zgodnie ze statutem miasta sprawy dotyczące dróg wewnętrznych będących własnością miasta należą do zakresu działania dzielnic. Z kolei nadzór nad zarządzaniem ruchem na drogach wewnętrznych sprawuje wojewoda, ale tylko na takich, które znajdują się w strefie ruchu lub w strefie zamieszkania. Ponieważ ulica [...] nie znajduje się w żadnej z ww. stref, to zarządzanie na niej ruchem nie podlega nadzorowi wojewody. Zauważył, że we wniosku skarżący sam stwierdził, że droga ta stanowi własność [...], co stanowi odpowiedź na pytania zawarte w pkt A i D wniosku. Natomiast w zakresie pkt C wskazał, że wnioskowana informacja ma charakter zapytania o opinię prawną co do obowiązywania wskazanego w nim aktu prawnego, a to nie mieści się w zakresie udzielenia dostępu do informacji publicznej. Organ wyjaśnił również i tę kwestię. Pismem z [...] maja 2025 r. skarżący podtrzymał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność Prezydenta Miasta [...] – Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Stosownie do treści art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przedmiotem skargi B. D. uczynił bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając powyższe okoliczności Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Podkreślenia wymaga, że przepis art. 6 u.d.i.p. nie ma charakteru zamkniętego, a wyliczenie stanów faktycznych w nim zawartych jest jedynie przykładowe. Nie oznacza to, że niewymienienie konkretnego stanu, który w sposób jednoznaczny dotyczy informacji o sprawie publicznej, pozwala na uznanie, że nie mamy do czynienia z informacją publiczną. W sprawie niniejszej spełniony został zakres przedmiotowy ustawy, bowiem informacje żądane we wniosku z [...] kwietnia 2025 r. dotyczące udostępnienia odpowiedzi na pytania: czyja jest droga wewnętrzna, kto zarządza na niej ruchem, kto jest organem sprawującym nadzór nad zarządzaniem ruchem oraz kto jest właścicielem tej drogi stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Natomiast odnośnie zakresu podmiotowego ustawy wskazać należy na treść przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., zgodnie z którym obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powyższego nie budzi wątpliwości okoliczność, że Prezydent Miasta [...] jest podmiotem zobowiązanym do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Należy podkreślić, że przepisy u.d.i.p., nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w 14-dniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 (...), następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w sytuacji, gdy podmiot obowiązany nie jest dysponentem żądanej informacji, zawiadamia o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie. Bezsporne jest, że organ nie rozpoznał wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej w ustawowym terminie, który w realiach niniejszej sprawy upływał [...] kwietnia 2025 r. Jak wynika z akt sprawy, organ w piśmie z [...] kwietnia 2025 r. przesłał żądaną informację, którą w zakresie pkt C wniosku sprostował [...] kwietnia 2025 r. W ocenie Sądu nie można podzielić stanowiska organu, iż pkt C wniosku skarżącego sprowadza się do pytania o opinie prawną. Skarżący powołał się na przepis prawa i nie oczekiwał odpowiedzi wynikającej z jego treści, lecz na przedstawienie stanu faktycznego – wskazanie podmiotu nadzorującego zarządzeniem ruchem na danym odcinku drogi. Odpowiedź na to pytanie z [...] kwietnia 2025 r. nie jest wyczerpująca bowiem sprowadza się do wskazania wojewody jako organu nadzorczego w świetle Prawa o ruchu drogowym. Dopiero odpowiedź z [...] kwietnia 2025 r. realizuje obowiązek informacyjny wskazując, że zarządzanie ruchem nad ulicą [...] nie podlega nadzorowi wojewody. W świetle powyższych okoliczności, skoro udostępnienie informacji nastąpiło po upływie ustawowego 14-dniowego terminu załatwienia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) i nie zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p., a nadto już po wniesieniu skargi, Sąd był zobowiązany z urzędu do orzeczenia o uwzględnieniu skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (punkt 1 sentencji wyroku) poprzez deklaratoryjne stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie załatwienia wniosku skarżącego. Nie jest bowiem uzasadnione stanowisko, w świetle którego w razie stwierdzenia, że orzekanie o zobowiązaniu do załatwienia sprawy jest bezprzedmiotowe (gdyż sprawa została załatwiona po wniesieniu skargi), sąd administracyjny powinien orzekać o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w tym zakresie. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z zasadą niezwiązania granicami skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.), w tym wnioskami skargi, sąd administracyjny stosuje z urzędu właściwy i adekwatny sposób orzekania (w tym rodzaj orzeczenia uwzględniającego skargę) i nie jest związany żądaniem strony co do sposobu orzekania. W przedmiotowej sprawie przedmiot postępowania nie przestał istnieć w sensie procesowym, bowiem Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., dysponuje obecnie kompetencją do uwzględnienia skargi na bezczynność, pomimo że przestała ona istnieć po wniesieniu skargi na skutek załatwienia sprawy przez skarżony organ poprzez stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i orzekł w tym zakresie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (punkt 1 sentencji wyroku). Jednocześnie Sąd uznał w punkcie 2 sentencji wyroku, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Oceniając tę kwestię Sąd wziął pod uwagę, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, bowiem zwłoka w realizacji wniosku była nieznaczna. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku), które obejmują wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł.