II SAB/Wa 429/17

WyrokWSA w Warszawie2017-12-14

Skład orzekający: Andrzej Góraj, Iwona Dąbrowska, Danuta Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, której jedynym udziałowcem jest gmina, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej na wniosek, a jeśli tak, to czy jej odmowa lub brak odpowiedzi stanowi bezczynność?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, której jedynym udziałowcem jest gmina, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Brak odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej lub odmowa jej udzielenia bez podstawy prawnej stanowi bezczynność organu. Sąd w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność zobowiązuje organ do rozpoznania wniosku i rozstrzyga o tym, czy bezczynność miała miejsce i czy była rażącym naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
A. P. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej ilości ścieków rozliczanych na podstawie faktur w określonym okresie. Przedsiębiorstwo Wodociągowo-Kanalizacyjne odmówiło udzielenia informacji, uznając ją za niebędącą informacją publiczną lub informacją przetworzoną wymagającą szczególnej istotności dla interesu publicznego. Po kolejnych pismach i braku wydania decyzji administracyjnej, A. P. wniósł skargę do WSA w Warszawie na bezczynność przedsiębiorstwa, zarzucając naruszenie przepisów o dostępie do informacji publicznej. Przedsiębiorstwo wniosło o oddalenie skargi.
Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Przedsiębiorstwo Wodociągowo-Kanalizacyjne "[...]" Sp. z o.o. do rozpoznania wniosku A. P. z dnia [...] maja 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. Zasądzono od Przedsiębiorstwa Wodociągowo-Kanalizacyjnego "[...]" Sp. z o.o. na rzecz A. P. kwotę 100 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Danuta Kania, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Przedsiębiorstwa Wodociągowo-Kanalizacyjnego "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w L. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. zobowiązuje Przedsiębiorstwo Wodociągowo-Kanalizacyjne "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w L. do rozpoznania wniosku A.P. z dnia [...] maja 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Przedsiębiorstwa Wodociągowo-Kanalizacyjnego "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w L. na rzecz A. P. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] maja 20117 r. A. P. wystąpił do Przedsibiorstwa Wodociągowo-Kanalizacyjnego "[...]" Sp. z o.o., o udostępnienie informacji publicznej, w postaci łącznej liczby metrów sześciennych ścieków (suma w skali przedsiębiorstwa) z wystawianych odbiorcom faktur, dla odbiorców rozliczających się w oparciu o taryfę K7, w podziale na poszczególne miesiące w odniesieniu do faktur wystawionych od 1 marca 2016 r. do 28 lutego 2017 r. A. P. wniósł o przekazanie kompletu dokumentacji na wskazany przez niego adres poczty elektronicznej. Pismem z dnia [...] maja 2017 r. Prezes Zarządu Przedsiębiorstwa Wodociągowo-Kanalizacyjnego "[...]" Sp. z o.o. poinformowało wnioskodawcę, że zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2017 r. , poz. 328) weryfikatorem taryfy jest Wójt, Byurmistrz, Prezydent Miasta. Wobec powyższego pytanie skierować należy do Urzędu Miasta. Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r., skierowanym do Prezesa Zarządu Przedsiębiorstwa Wodociągowo-Kanalizacyjnego "[...]" Sp. z o.o. A. P. ponownie wniósł o udostępnienie żadanej informacji publicznej. Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r., skierowanym do A. P., Prezes Zarządu Przedsiębiorstwa Wodociągowo-Kanalizacyjnego "[...]" Sp. z o.o. poinformował, że po przeprowadzeniu wnikliwej analizy, nie znajduje podstaw do przekazania wnioskowanych informacji, bowiem w jego ocenie nie stanowią one informacji publicznej. Kolejnym pismem z dnia [...] czerwca 2017 r., skierowanym do Prezesa Zarządu Przedsiębiorstwa Wodociągowo-Kanalizacyjnego "[...]" Sp. z o.o., A. P. wniósł o wydanie decyzji w niniejszej sprawie, na podstawie art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. skierowanym do A. P., Prezes Zarządu poinformował, że Przedsiębiorstwa Wodociągowo-Kanalizacyjnego "[...]" Sp. z o.o. jest spółką prawa handlowego i nie jest uprawnione do wydawania decyzji administracyjnych. Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. A. P. skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnioną następnie pismem z dnia [...] września 2017 r. na bezczynność Przedsiębiorstwa Wodociągowo-Kanalizacyjnego "[...]" Sp. z o.o., zarzucając podmiotowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim przepis ten stanowi normatywną gwarancję prawa do informacji publicznej, poprzez nieuprawnione ograniczenie tego prawa. Zarzucił również naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.), w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak udostępnienia informacji publicznej we wskazanym terminie. Zarzucił też naruszenie art. 1 pow. ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, poprzez niezasadne uznanie, że przedmiotem wniosku nie jest udostępnienie informacji publicznej. Jednocześnie w skardze wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia informacji publicznej, zgodnie z treścią wniosku z dnia [...] maja 2017 r. i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wniosku skarżacy przypomniał treść korespondencji prowadzonej z organem oraz powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, dotyczące wykonywania zadań publicznych przez organy. W odpowiedzi na skargę Przedsiębiorstwo Wodociągowo-Kanalizacyjnego "[...]" Sp. z o.o. wniosło o jej oddalenie uznając ją za bezzasadną. W uzasadniu odpowiedzi na skargę organ skarżony przypomniał stan sprawy i wskazał, że w jego ocenie żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. W przypadku zaś gdyby Sąd uznał, że żądana informacja stanowi informację publiczną to zdaniem Przedsiębiorstwo Wodociągowo-Kanalizacyjnego "[...]" Sp. z o.o., informacja ta jest informacją przetworzoną ponieważ wymaga od podmiotu zebrania lub zsumowania pojedyńczych wiadomości, znajdującuych się w posuiadaniu podmiotu zobowiązanego. Wydanie zaś takiej informacji uwarunkowane jest przesłanką szczególnej istotności dla interesu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył następuje: Na wstępie wskazać należy, że na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Rozpoznając sprawę według kryterium zgodności z prawem należało uznać, że skarga jest zasadna. Tryb i zasady udzielania informacji publicznej regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.). W myśl art. 1 ust. 1 u.i.d.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie w niej określonych. Na podstawie art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Zgodnie z art. 3 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych; 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej, zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych. Na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy wskazać, że Przedsiębiorstwo Wodociągowo-Kanalizacyjnego "[...]" Sp. z o.o. jest spółką, której jedynym udziałowcem jest Gmina Miasto L. Jest to zatem podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.i.d.p., a zatem jest ona podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Jak wynika z kolei, z jej art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, udostępnieniu podlegają informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: - treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, - dokumentację przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpień, stanowisk, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Informacją publiczną są przy tym wiadomości dotyczące faktów zarówno wytworzone przez władzę publiczną lub inny podmiot wykonujący funkcje publiczne, jak i jedynie odnoszące się do tych podmiotów. Z powyższych względów należy uznać, że informacje żądane przez skarżącego we wniosku z dnia [...] maja 2017 r. posiadają status informacji publicznej. Dotyczą one bowiem działalności Spółki w zakresie zaspokajania potrzeb publicznych (zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków). W przypadku złożenia wniosku o udzielenie informacji publicznej, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej podmiot zobowiązany, po rozpatrzeniu wniosku winien niezwłocznie – nie dłużej niż w terminie 14 dni udostępnić żądane informacje bądź odmówić ich udzielenia wraz z pisemnym uzasadnieniem, ewentualnie – w przypadku stwierdzenia, że nie stanowią one informacji publicznej – poinformować o tym wnioskodawcę. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.i.d.p. odmowa udzielenia informacji publicznej przez organ administracji publicznej następuje w drodze decyzji. Na podstawie art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Art. 5 u.i.d.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Ograniczenie dostępu do informacji publicznej ze względu na ochronę prywatności osoby fizycznej nie oznacza zatem tego, że informacja taka nie posiada waloru informacji publicznej, ale że dostęp do tej informacji jest ograniczony, z uwagi na istnienie regulacji szczególnych, między innymi tych, które nakazują ochronę danych osobowych. W tym miejscu należy wyjaśnić, że pod pojęciem bezczynności należy rozumieć brak reakcji i działania organu, do którego jest on zobowiązany na podstawie przepisów prawa i w terminie tymi przepisami przewidzianym. Jako bezczynność należy również zakwalifikować takie działanie organu, które nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach, inaczej mówiąc za bezczynność należy uznać nie tylko brak działania organu, ale również działanie, które zostało podjęte w sposób nieprawidłowy, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Skoro zatem sprawa w zakresie żądania zawartego we wniosku z dnia [...] maja 2017 r. dotyczy informacji publicznej i nie została załatwiona zgodnie z przepisem u.d.i.p., to po stronie jego adresata, zachodzi bezczynność. Należy jednakże wyjaśnić, że uwzględniając skargę na bezczynność Sąd może jedynie zobowiązać organ do rozpoznania wniosku strony. Nie może natomiast rozstrzygnąć, czy żądana informacja winna być udzielona, czy też istnieją podstawy do załatwienia wniosku skarżącej w inny sposób. Sąd jednocześnie miał na uwadze, że art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Z analizy tego przepisu w kontekście przepisu art. 4171 § 3 kodeksu cywilnego wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące. Sąd stwierdza, że wprawdzie Przedsiębiorstwo Wodociągowo-Kanalizacyjnego "[...]" Sp. z o.o. pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego lecz owa bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Regulacje bowiem dotyczące udostępnienia informacji budzą wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne a zachowanie adresata wniosku w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnym interpretowaniu prawa a nie jego złej woli w załatwieniu wniosku (pkt II sentencji wyroku). W związku z tym Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, orzeczono w pkt. III sentencji, na podstawie art. 200 oraz 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło