II SAB/Wa 429/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2021 r. sprawy ze skargi M. Z. na bezczynność Prokuratora Regionalnego w [...] w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji 1. stwierdza, że Prokurator Regionalny w [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu odwołania od decyzji Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r.; 2. stwierdza, że bezczynność Prokuratora Regionalnego w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prokuratora Regionalnego w [...] na rzecz skarżącego M. Z. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga M. Z. (pismo z [...] kwietnia 2021 r.) na bezczynność Prokuratora Regionalnego w [...] w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Prokuratora Okręgowego w [...] z [...] grudnia 2020 r. znak: [...]w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Pismem z [...] listopada 2020 r. (złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej) M. Z. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący", "strona"), zwrócił się do Prokuratury Okręgowej w [...] w trybie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wskazania: 1. Czy Prokuratura Okręgowa w [...] w okresie od [...] stycznia 2017 r. do [...] grudnia 2020 r. zlecała tłumaczenia z języka [...] na polski lub z języka polskiego na [...]? 2. W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 1 - czy Prokuratura Okręgowa zlecając ww. tłumaczenia korzystała wyłącznie z usług tłumaczy przysięgłych języka [...]? 3. Czy we wskazanym w pkt 1 okresie Prokuratura Okręgowa w [...] korzystała z usług tłumacza języka [...] – A. A.(...)? 4. W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 3, proszę o informację w jakim trybie A. A.(...) w okresie od [...] stycznia 2017 r. do dnia [...] listopada 2020 r. świadczyła usługi dla Prokuratury Okręgowej w [...] polegające na tłumaczeniu treści dokumentów lub innych czynności z języka [...] na język polski lub odwrotnie ? 5. W przypadku negatywnej odpowiedzi na pytanie nr 1, 2, 3 lub 4 proszę o przesłanie informacji identyfikujących osoby tłumaczy języka [...], z których korzystała Prokuratura Okręgowa w [...]. Pismem Prokuratury Okręgowej w [...] z [...] grudnia 2020 r. wnioskodawca został poinformowany, że analiza pytań zawartych we wniosku wskazuje, iż udostępnienie wnioskowanych informacji wiąże się z potrzbą uprzedniego przetworzenia informacji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W tych okolicznościach wnioskodawca został wezwany do wykazania, w terminie 7 dni kalendarzowych od daty otrzymania ww. pisma, w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego, by dokonać przetworzenia wnioskowanych informacji publicznych. Nadto strona została pouczona, że w przypadku braku odpowiedzi podmiot zobowiązany dokona samodzielnej oceny, czy w sprawie zachodzi szczególna istotność dla interesu publicznego by dokonać przetworzenia wnioskowanych informacji publicznych. Pismem z [...] grudnia 2020 r. wnioskodawca odpowiedział na przedmiotowe wezwanie wskazując, że w jego ocenie żądana informacja nie należy do kategorii informacji przetworzonej, a jest informacją prostą. Jednocześnie dodał, że w przypadku braku uwzględnienia ww. stanowiska, iż żądana informacja jest informacją prostą, podkreśla istniejący w jego ocenie szczególny interes publiczny, którym jest ochrona osób oskarżonych w sprawach karnych, wynikająca z praw człowieka oraz ochrona praworządności, które to dobra zostaną naruszone w razie korzystania z usług osób niedysponujących odpowiednią wiedzą i doświadczeniem niezbędnym dla tłumaczenia dokumentów, zeznań i wyjaśnień z języka polskiego na języki obce oraz z języków obcych na język polski. Decyzją z [...] grudnia 2020 r. znak: [...] Prokurator Okręgowy w [...], działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 u.d.i.p., odmówił udostępnienia informacji publicznej, o której mowa we wniosku skarżącego z [...] grudnia 2020 r. wskazując na niewykazanie przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu społecznego uzasadniającego udzielenie informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Pismem z [...] stycznia 2021 r. strona wniosła odwołanie od ww. decyzji Prokuratora Okręgowego w [...] z [...] grudnia 2020 r. W związku z brakiem rozpatrzenia ww. odwołania, skarżący wniósł w dniu [...] kwietnia 2021 r. wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prokuratora Regionalnego w [...]. Skarżący zauważył m.in., że odwołanie od przedmiotowej decyzji Prokuratora Okręgowego w [...] zostało wysłane z dochowaniem terminu ustawowego, za pomocą Poczty Polskiej w dniu [...] stycznia 2021 r., na właściwy adres organu pierwszej instancji - listem poleconym nr [...]. Przesyłka została dostarczona do Prokuratury Okręgowej w [...] w dniu [...] stycznia 2021 r. Dodatkowo w dniu [...] stycznia 2021 r. o godzinie 12:21 Prokuratura Regionalna w [...] otrzymała kopię przedmiotowego odwołania od decyzji za pomocą poczty elektronicznej wysłanej z adresu [...] na adres: [...]. Tym samym, trzydziestodniowy termin na załatwienie sprawy minął [...] lutego 2021 r. Skarżący podniósł, że nie otrzymał żadnej informacji o sposobie załatwienia sprawy oraz o przyczynach zwłoki, ani o nowym terminie załatwienia sprawy. Zarzucił naruszenie art. 36 k.p.a. przez Prokuratura Regionalnego w [...]. Nadto wskazał, że pomimo upływu terminu do rozpatrzenia odwołania podmiot zobowiązany, do którego skierowano odwołanie, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. To zaś czyni niniejszą skargę zasadną i konieczną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie niniejszego postępowania. Wyjaśnił, że Prokurator Regionalny w [...] decyzją z [...] maja 2021r. o sygn. [...] rozpoznał odwołanie skarżącego od decyzji Prokuratora Okręgowego w [...] uchylając zaskarżoną decyzję w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: także jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w ustawie. Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Okoliczności, które powodują zwłokę organu w rozpatrzeniu wniosku oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie. Przedmiotem wniesionej w niniejszej sprawie skargi jest bezczynność Prokuratora Regionalnego w [...] polegająca na nierozpoznaniu odwołania od decyzji Prokuratora Okręgowego w [...] z [...] grudnia 2020 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Sąd stwierdził, że skarga na bezczynność Prokuratora Regionalnego w [...] była zasadna w chwili jej wniesienia. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 § 1b, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Biorąc pod uwagę, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wpłynęło do organu odwoławczego w dniu [...] stycznia 2021 r., a zatem postępowanie odwoławcze powinno zakończyć się przed tym organem do dnia [...] lutego 2021 r. W sprawie jest bezsporne, że organ odwoławczy nie rozpatrzył sprawy w drugiej instancji w terminie miesiąca od otrzymania odwołania, a zatem w dniu wniesienia skargi (tj. [...] kwietnia 2021 r.) pozostawał w bezczynności. Od otrzymania odwołania upłynęło już bowiem wówczas ponad dwa i pół miesiąca. Okoliczność wydania przez Prokuratora Regionalnego w [...] decyzji w dniu [...] maja 2021 r., a zatem po 4 miesiącach od otrzymania odwołania, powoduje jedynie, że Sąd nie ma podstaw, aby zobowiązać organ do rozpatrzenia odwołania. Okoliczność ta nie stanowi natomiast o niezasadności skargi, skoro termin określony w art. 35 § 3 k.p.a. nie został przez organ odwoławczy zachowany. Z tych powodów Sąd podzielił stanowisko skarżącego, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu odwołania i orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie akcentuje się, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W kontrowanej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca. Przede wszystkim zauważyć należy, że Prokurator Regionalny w [...] w niniejszej sprawie jest organem ponownie merytorycznie rozpoznającym sprawę, a nie jedynie organem kontrolującym i jego obowiązkiem jest ponowne rozpatrzenie sprawy, tak jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Oznacza to, że ponowne rozstrzygnięcie co do istoty, jest efektem przeprowadzenia postępowania odwoławczego. Kontrola instancyjna przeprowadzona przez organ odwoławczy obejmuje zatem legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji, jak i dokonaną przez ten organ ocenę stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy uprawniony jest także, jeżeli uzna to za konieczne, zgodnie z art. 136 k.p.a. przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. W ocenie Sądu, czas trwania przedmiotowego postępowania odwoławczego nie wynikał jedynie na skutek opieszałości organu odwoławczego, ale związany był także z szerokim zakresem wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Ustalenie zaś wszystkich faktów w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia, wymagało szczegółowego rozpatrzenia kompletnego materiału dowodowego. W rezultacie Prokurator Regionalny w [...] uwzględnił wniesione przez skarżącego odwołanie i uchylił zaskarżoną decyzję w całości, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O zasądzeniu od organu na rzecz skarżącego kwoty 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania - w związku z uwzględnieniem skargi wnioskodawcy w zakresie stwierdzenia bezczynności organu - Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi.