II SAB/Wa 43/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-03-30

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada dom, nieruchomość rolną i deklaruje miesięczny dochód rodziny, wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego w kwocie 100 zł, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że żyje wraz z rodziną w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego w kwocie 100 zł. Posiadanie domu, nieruchomości rolnej oraz stałego dochodu, nawet przy wykazanych wydatkach, pozwala na samodzielne opłacenie kosztów sądowych. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga przekonującego wykazania braku środków.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca przedstawił swoją sytuację majątkową, wskazując na dochody rodziny, posiadany dom i nieruchomość rolną oraz ponoszone wydatki. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2015 r., o udostępnienie informacji publicznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W. S. po otrzymaniu w niniejszej sprawie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi, w wysokości 100 zł (k-13), złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (k-13), który następnie sprecyzował w urzędowym formularzu PPF jako wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, czwórką dzieci oraz rodzicami. Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: emerytura rolnicze jego rodziców w kwocie [...] zł ojca oraz [...] zł matki i zasiłki rodzinne na dzieci – w łącznej wysokości [...] zł, i dochód z gospodarstwa w wysokości [...] zł. Łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi zatem [...] zł brutto miesięcznie. Wskazał, że posiada dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym [...] ha lasu). Jednocześnie stwierdził, że gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu, a uzyskiwane plony przeznaczane są w całości na potrzeby rodziny. Również posiadany las nie zapewnia dodatkowych dochodów, ale jest z niego pozyskiwane drewno na opał. Wyjaśnił, że jego żona, jako jedyna z rodziny, posiada konto w banku, w celu otrzymywania zasiłków na dzieci. Podniósł też, że rodzina ponosi następujące wydatki: ubezpieczenie budynków – [...] zł rocznie, opłata za telefon ok. [...] zł miesięcznie, zakup węgla ok. [...] zł rocznie, wywóz nieczystości ok. [...] zł rocznie, wywóz śmieci ok. [...] zł miesięcznie, opłacenie podatków od gruntów i budynków – [...] zł rocznie, sczepienie psów [...] zł rocznie, przegląd kominiarski ok. [...] zł rocznie, dojazdy do szkoły ok. [...] zł miesięcznie. Do wniosku skarżący dołączył dokumentację dotyczącą stanu majątkowego rodziny w tym decyzję potwierdzającą pobieranie zasiłków, decyzję w sprawie wymiaru podatku rolnego, dokumenty potwierdzające wydatki na opłaty, oraz dokumentację medyczną w związku z przebytym zawałem serca. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej powołana jako p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podkreślić, iż przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i być uzasadnione sytuacją majątkową strony żyjącej w ubóstwie. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowymi wykaże to w sposób przekonywujący. Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani do zwolnienia od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie deklarowany dochód rodziny skarżącego wynosi [...] zł, jest on właścicielem domu, w którym mieszka, o powierzchni [...] m² oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym [...] ha lasu), która, jak wynika z oświadczenia, zaspakaja bieżące potrzeby rodziny. W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek należy stwierdzać, że wnioskodawca nie wykazał, iż żyje wraz z rodziną w ubóstwie (ma zabezpieczone potrzeby bytowe jak również co miesiąc uzyskuje stały dochód) i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie, w szczególności wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie z uwagi na jej charakter wyniesie 100 zł. Przy ujawnionej kwocie dochodu – nawet przy wykazanych wydatkach - jest on w stanie samodzielnie opłacić koszty sądowe. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło