II SAB/Wa 433/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (upr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Stanisław Marek Pietras, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej Szpital w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej Szpital w [...]na rzecz skarżącej M.K. kwotę 602, 20 zł (słownie: sześćset dwa złote dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. M.K. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej – Szpital w [...] polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia [...] czerwca 2017 r. W związku z powyższym wniosła o: zobowiązanie organu do rozpoznania powyższego wniosku o udostępnienie informacji publicznej; stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania w łącznej kwocie 602,20 zł według załączonego spisu kosztów, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu wskazała, że w dniu [...] czerwca 2017 r. zwróciła się do organu o udostępnienie informacji publicznej, poprzez wskazanie czy Szpital w latach 2014-2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, wnosząc o przesłanie kopii tych umów w przypadku udzielenia odpowiedzi pozytywnej. Skarżąca zaznaczyła, że do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił żadnej informacji, nie zawiadomił też o zaistnieniu okoliczności z art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, z późn. zm.); zwanej dalej u.d.i.p., ani też nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w trybie art. 16 u.d.i.p. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania, podając, że pismem z dnia [...] września 2017 r. została udzielona skarżącej odpowiedź w zakresie żądanej informacji publicznej, jednak nastąpiło to z uchybieniem terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. z uwagi na brak dostępu do platformy elektronicznej. Zaznaczył, że po wpłynięciu skargi informatyk wystąpił do działu pomocy celem uzyskania dostępu do konta profilu. Następnie po uzyskaniu odpowiedniego druku organ wystąpił w dniu [...] sierpnia 2017 r. do Ministerstwa Cyfryzacji o interwencyjne nadanie uprawnień administratora do konta e-puap. Podkreślił, że zmiana na stanowisku informatyka, odwołanie dyrektora w dniu [...] kwietnia 2017 r. i powołanie nowego dyrektora spowodowała, że brak było osoby umocowanej do wystąpienia o uzyskanie dostępu do konta platformy e-puap. Nowy dyrektor został powołany z dniem [...] sierpnia 2017 r., tj. po przeprowadzeniu trzeciego konkursu ofert. Z kolei pismem z dnia [...] września 2017 r. został skierowany do KRS wniosek o dokonanie zmian w rejestrze sądowym w zakresie wskazania nowego kierownika zakładu, umocowanego do podejmowania działań statutowych. W dniu [...] września 2017 r. powyższa zmiana została wprowadzona do KRS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej – Szpital w [...] – Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 - 4a. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego – w nakazanym terminie – organ nie wypełnia. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. W myśl § 1a tego przepisu, sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu przez organ miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ustawodawca w przepisie art. 6 ust. 1 u.d.i.p. dokonał przykładowego wyliczenia, jaka informacja stanowi informację publiczną. W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się w związku z tym, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów i danych. Wspomniany przepis art. 6 ust. 1 w pkt 4 u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna m. in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto walor informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego takim organem, związanych z nimi bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też przez nie niewytworzonych, lecz używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań. Z tego względu, należało uznać, że żądana przez M.K. informacja w postaci umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Spełniona zatem została przesłanka przedmiotowa zastosowania u.d.i.p. w zakresie wniosku skarżącej. Odnośnie natomiast zakresu podmiotowego ustawy wskazać należy na treść przepisu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powyższego, Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej – Szpital w [...] jest podmiotem zobowiązanym do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 (...), następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w sytuacji, gdy podmiot obowiązany nie jest dysponentem żądanej informacji, zawiadamia o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie. Bezsporne jest, że Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej – Szpital w [...] nie rozpoznał wniosku M.K. o udzielenie informacji publicznej w zakresie przesłania umów zawartych przez organ z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego w latach 2014-2016 do dnia wniesienia skargi. Jednakże, jak wynika z akt sprawy, organ pismem z dnia [...] września 2017 r. udzielił żądanej informacji publicznej, informując, że w latach 2014-2016 Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej – Szpital w [...] zawarł jedną umowę o zastępstwo prawne w sprawie przeciwko pacjentowi o wygaśnięcie renty miesięcznej w kwocie [...] zł miesięcznie w związku z przejściem pacjenta na emeryturę (w załączeniu przesłał kserokopię umowy zawartej w dniu [...] sierpnia 2016 r. z Kancelarią Adwokacko-Radcowską [...] sp. p. z siedzibą w [...]). W świetle powyższych okoliczności, skoro udostępnienie informacji nastąpiło po upływie ustawowego 14-dniowego terminu załatwienia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) i nie zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p., Sąd był zobowiązany z urzędu do orzeczenia o uwzględnieniu skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (punkt 1 sentencji wyroku) poprzez deklaratoryjne stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie załatwienia wniosku strony skarżącej. W tym zakresie wniosek organu o umorzenie postępowania nie był zatem możliwy do uwzględnienia. Nie jest uzasadnione stanowisko, w świetle którego w razie stwierdzenia, że orzekanie o zobowiązaniu do załatwienia sprawy jest bezprzedmiotowe (gdyż sprawa została załatwiona po wniesieniu skargi), sąd administracyjny powinien orzec o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie przedmiot postępowania nie przestał istnieć w sensie procesowym, bowiem Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. dysponuje obecnie kompetencją do uwzględnienia skargi na bezczynność, pomimo że sama bezczynność przestała istnieć po wniesieniu skargi na skutek załatwienia sprawy przez skarżony organ. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. (punkt 2 sentencji wyroku) Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Tego rodzaju kwalifikacja jest konsekwencją stwierdzenia, że przekroczenie ustawowego terminu było nieznaczne, a podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie wykazał uporczywości lub innego przejawu złej woli w procesie wykonywania ustawowego obowiązku. Oceniając tę okoliczność Sąd wziął pod uwagę wszystkie aspekty sprawy, w tym wyjaśnienia złożone przez organ w odpowiedzi na skargę oraz fakt, że podejmował czynności w celu zrealizowania wniosku i udostępnił żądaną informację choć dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a oraz art. 119 pkt 4 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., na które złożyły się wynagrodzenie reprezentującego stronę skarżącą pełnomocnika ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.) - 480 zł, uiszczony wpis w kwocie 100 zł, oplata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł, koszt nadania skargi listem poleconym za potwierdzeniem odbioru – 5,20 zł, łącznie – 602,20 zł.