II SAB/Wa 435/16

WyrokWSA w Warszawie2016-11-09

Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Ewa Pisula-Dąbrowska, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce, jako organizacja pożytku publicznego, jest zobowiązane do udostępnienia sprawozdania finansowego swojego oddziału na wniosek o udostępnienie informacji publicznej?
Ratio decidendi
Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce, jako organizacja pożytku publicznego wykonująca zadania publiczne, jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Sprawozdanie finansowe oddziału organizacji, dotyczące realizacji zadań publicznych, stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezczynność w udostępnieniu takiej informacji uzasadnia zobowiązanie organu do jej rozpatrzenia.
Stan faktyczny
Fundacja złożyła wniosek o udostępnienie sprawozdania finansowego oddziału Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce. Wobec braku reakcji, Fundacja wniosła skargę na bezczynność Towarzystwa. Towarzystwo podniosło, że nie otrzymało wniosku lub dotyczył on innego oddziału, a ponadto żądane informacje nie są informacją publiczną. Sąd uznał, że Towarzystwo pozostaje w bezczynności i zobowiązał je do rozpatrzenia wniosku.
Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce do rozpatrzenia wniosku Fundacji z dnia [...] stycznia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku. 2. Stwierdzono, że bezczynność Towarzystwa nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalono wniosek o wymierzenie grzywny. 4. Zasądzono od Towarzystwa na rzecz Fundacji zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (sprawozdawca), Janusz Walawski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce z siedzibą w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce z siedzibą w [...] do rozpatrzenia wniosku Fundacji [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce z siedzibą w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek o wymierzenie Towarzystwu Opieki nad Zwierzętami w Polsce z siedzibą w [...] grzywny; 4. zasądza od Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce z siedzibą w [...] na rzecz Fundacji [...] z siedzibą w [...] kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Fundacja [...] z/s w [...] wnioskiem z dnia [...] stycznia 2016 r., zwróciła się do Stowarzyszenia - Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce z/s w [...] o udostępnienie informacji publicznej w zakresie sprawozdania finansowego oddziału w [...] za lata 2012,2013,2014. Wobec braku reakcji na złożony wniosek Fundacja [...] (zwana dalej Fundacją) wniosła skargę na bezczynność Stowarzyszenia -Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce z/s w [...], zwanego dalej Stowarzyszeniem, w zakresie wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. Wnosząc o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku i zasądzenia kosztów postępowania, Fundacja podniosła, że wniosek o udzielenie informacji publicznej złożyła drogą elektroniczną – mailową [...] stycznia 2016 r., oraz przesyłką poleconą nadaną 8 lutego 2016 r. Wyjaśniła, że wniosek został wysłany na adres wskazany na stronie internetowej Schroniska dla bezdomnych zwierząt w [...]. Żądając udostępnienia informacji, objętych wnioskiem z dnia [...] stycznia 2016 r., powołała się na art. 61 Konstytucji RP, art. 1 i art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej, art. 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. W odpowiedzi na skargę Stowarzyszenie wniosło o jej oddalenie. Podniosło, że nie otrzymało wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r., natomiast przesyłka polecona doręczona dnia 1 lutego 2016 r., zawierała wniosek o udzielenie informacji dotyczących sprawozdań finansowych oddziału w [...] (a nie w [...]). Wyjaśniło, że sprawozdania Stowarzyszenia są podawane do publicznej wiadomości i nie wymagają odrębnego udostępnienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nadto wskazało, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, ponieważ nie dotyczą realizacji zadań publicznych ani też dysponowania przez Stowarzyszenie środkami publicznymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, Stowarzyszenie Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce pozostaje w bezczynności, bowiem do dnia wyrokowania nie zrealizowało wniosku o udostępnienie informacji publicznej Fundacji [...] z/s w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. Nawet gdyby przyjąć, że wniosku Fundacji z dnia [...] stycznia 2016 r., przesłanego drogą elektroniczną Stowarzyszenie nie otrzymało oraz, że przesyłka polecona doręczona 1 lutego 2016 r., dotyczyła oddziału w [...], a nie w [...], to bezsporne jest, że z datą doręczenia Stowarzyszeniu skargi/ udzielenia odpowiedzi na skargę (01.07.2016 r.) treść wniosku informacyjnego z dnia [...] stycznia 2016 r. była już znana. Oznacza to, że co najmniej od lipca 2016 r., do dnia wyrokowania - 9 listopada 2016 r., Stowarzyszenie pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie został spełniony zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.) Odnośnie zakresu podmiotowego stwierdzić należy, iż Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce, jak stanowi § 7 ust. 3 Statutu Stowarzyszenia, posiada status organizacji pożytku publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz. U. z 2016 r., poz. 239 ze zm.). W myśl art. 3 ust. 1 ww. ustawy, działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie. Działalność ta obejmuje m.in. zadania w zakresie ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego; nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania; ratownictwa i ochrony ludności (art. 4 ust. 1 pkt 14, 18, 23 ww. ustawy). Te właśnie zadania, jak wynika z § 7 ust. 3 Statutu, realizuje Stowarzyszenie. Ponadto, w myśl § 8 ust. 1 Statutu, celami podstawowymi Stowarzyszenia są: (1) działanie na rzecz humanitarnego traktowania zwierząt, ich poszanowania, objęcia ochroną i otoczenie opieką, (2) kształtowanie właściwego stosunku do zwierząt, (3) działanie na rzecz ochrony środowiska, (4) działalność interwencyjna w ramach obowiązujących przepisów prawa, poprzez ściganie i ujawnienie przestępstw przeciwko zwierzętom oraz reprezentowanie wobec wymiaru sprawiedliwości praw zwierzęcia, jako pokrzywdzonego. Szczegółowe cele, wymienione w ust. 1, obejmujące działalność pożytku publicznego, określone zostały w § 9 ust. 1 i 2 Statutu, przy czym dla ich realizacji Stowarzyszenie prowadzi zarówno działalność odpłatną, jak i nieodpłatną (§ 8 ust. 2, § 9). Zgodnie z § 9 Statutu Stowarzyszenie może prowadzić działalność m.in. w zakresie: (1) zwalczania przejawów znęcania się nad zwierzętami, działania w ich obronie oraz niesienia im pomocy, (2) aktywnego działania na rzecz przestrzegania praw zwierząt, (3) sprawowania nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów i praw w dziedzinie ochrony zwierząt i środowiska, (4) współdziałania z właściwymi instytucjami w zakresie ujawniania i ścigania przestępstw orz wykroczeń dotyczących praw zwierząt, (5) prowadzenia działań zmierzających do zmniejszenia populacji zwierząt bezdomnych, (6) tworzenia schronisk dla bezdomnych zwierząt, (7) prowadzenia szerokiej działalności edukacyjnej w zakresie ochrony zwierząt i ochrony środowiska, (7) współpracy z instytucjami oświatowo-wychowawczymi w zakresie wychowania dzieci i młodzieży w duchu humanitarnego stosunku do zwierząt, (8) ratownictwa i ochrony ludności. W świetle powyższego, Stowarzyszenie - Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a więc podmiotem obowiązanym, na gruncie art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udostępnienia informacji publicznej. W kontekście przedmiotowym ustawy Sąd stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu. Przepis art. 6 ustawy wymienia zaś kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy (katalog otwarty), co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy, stanowi informację publiczną. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość dotyczącą sfery faktów, wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile odnosi się do faktów i danych (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 8/13, publ.: https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, informacje objęte wnioskiem strony skarżącej z dnia [...] stycznia 2016 r., stanowią informacje publiczne. Dotyczą bowiem danych w zakresie sprawozdania finansowego oddziału w [...] za lata 2012, 2013, 2014. Są związane z realizacją zadań na rzecz ochrony zwierząt, dotyczą zadań o charakterze publicznym, określonych w ustawie o działalności pożytku publicznego i wolontariacie oraz w Statucie Stowarzyszenia, i odnoszą się do szeroko pojętej ochrony zwierząt, ochrony środowiska oraz edukacji. Nie jest zatem trafne stanowisko Stowarzyszenia, że wnioskowane informacje nie są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacje te dotyczą bowiem statutowej działalności Stowarzyszenia, na którą składają się wyżej wymienione zadania o charakterze publicznym, wykonywane - odpłatnie bądź nieodpłatnie - na rzecz określonej społeczności bądź grupy podmiotów. W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną i następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób i w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób i w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 1 i 2 ustawy). Reasumując, Sąd stwierdził po stronie Stowarzyszenia stan bezczynności w zakresie realizacji wniosku strony skarżącej z dnia [...] stycznia 2016 r. Dlatego też Sąd zobowiązał Stowarzyszenie - Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia [...] stycznia 2016 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy – stosownie do art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) Sąd nie stwierdził przy tym, aby bezczynność Stowarzyszenia miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a powołanej ustawy). W ocenie Sądu, brak prawidłowej realizacji wniosku nie wynikał z lekceważenia strony skarżącej, czy też z celowego przedłużania postępowania, lecz stanowił skutek niewłaściwej interpretacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z tych względów Sąd nie stwierdził przesłanek do wymierzenia Stowarzyszeniu grzywny w trybie art. 149 § 2 ustawy. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, § 1a i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło