II SAB/Wa 447/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy J. na bezczynność Ministra Edukacji Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić Wójtowi Gminy J. uiszczony wpis w kwocie 100 (słownie: stu) zł. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wójt Gminy J. zwrócił się do Ministra Edukacji Narodowej o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nadania B. D. stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] zwrócił się do Ministra Edukacji Narodowej o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej wydanej przez [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nadania B. D. stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr[...]. Minister Edukacji Narodowej odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie uznając, że Wójt Gminy J. nie posiada w tym postępowaniu przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa i łączących się z tym faktem uprawnień. W związku z powyższym Wójt Gminy J., wskazanym na wstępie wnioskiem, zażądał od Ministra Edukacji Narodowej wszczęcia przedmiotowego postępowania z urzędu. Wywodził przy tym, że stosownie do postanowień art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się zarówno na żądanie strony jak i z urzędu. W dalszej części wniosku Wójt przytoczył obszerne wywody prawne na podstawie ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r., nr 118, poz. 1112 ze zm.) prowadzące, jego zdaniem do wniosku, że decyzja w przedmiocie nadania B. D. stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na powyższe Minister Edukacji Narodowej pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] poinformował, iż nie znajduje przesłanek do wszczęcia z urzędu postępowania w stwierdzenia nieważności aktu awansu zawodowego wskazanego wyżej nauczyciela. Dodatkowo podkreślił jednak, że na wniosek samej zainteresowanej dokonał oceny posiadanych przez nią kwalifikacji nie dostrzegając jakichkolwiek uchybień w procesie ich nadawania. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. Wójt Gminy J. zażądał załatwienia jego wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r. w trybie przewidzianym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Minister Edukacji Narodowej pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] podtrzymał swoje stanowisko zajęte w sprawie. W związku z powyższym Wójt Gminy J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Edukacji Narodowej w sprawie wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] lipca 2004 r. o nadaniu B. D. stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. W uzasadnieniu skargi zarzucił, podtrzymując wcześniejsze stanowisko w sprawie, że Minister Edukacji Narodowej, pomimo otrzymania wskazanego wyżej wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r., nie wszczął z urzędu postępowania w sprawie, ani nie wydał postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej wniósł o jej odrzucenie argumentując, iż w niniejszej sprawie nie jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia z urzędu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do postanowień art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Na gruncie przytoczonego wyżej przepisu należy wskazać, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego akt lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, wyd. 4, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 109). Stosownie do postanowień art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jest ono zatem oparte na zasadzie skargowości i zasadzie oficjalności. Należy jednak podkreślić, iż niedopuszczalne jest mieszanie trybów postępowania, tj. traktowanie postępowania wszczętego na wniosek tak, jak postępowania wszczętego z urzędu (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2009 r. sygn. I OSK 554/08, LEX nr 518252). Do postępowania nieważnościowego mają zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem pierwszej instancji, w tym art. 61a kpa, zgodnie z którym, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, na które służy zażalenie. Jednocześnie w takiej sytuacji przysługuje skarga na ewentualną bezczynność organu w przedmiocie wydania wskazanego wyżej postanowienia. Natomiast w przypadku działania organu z urzędu, postępowanie zostaje wszczęte, gdy organ sam podejmie wiadomość o przyczynie nieważności, gdy wiadomość tę uzyska wskutek wpłynięcia skargi od osoby trzeciej, gdy złoży sprzeciw prokurator, gdy żądanie wpłynie od Rzecznika Praw Obywatelskich lub organizacji społecznej działającej na prawach strony. Organ może odmówić żądaniu organizacji społecznej w drodze postanowienia, na które służy zażalenie - zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art. 31 § 2 kpa. Nie może natomiast odmówić żądaniu Rzecznika Praw Obywatelskich i prokuratora - w tym przypadku musi wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności. Natomiast skarga osoby trzeciej, o ile nie jest podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, pozostaje rozpatrzona w trybie skarg i wniosków (por. M. Jaśkowska. Komentarz aktualizowany do art. 157 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX OMEGA). Oznacza to, że organ po uzyskaniu wiadomości od osoby trzeciej, nie będącej stroną, co do przyczyny nieważności decyzji, w przypadku, gdy nie zamierza w związku tym wszcząć postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności, nie jest zobligowany do wydawania w tym przedmiocie decyzji ani postanowień w trybie kpa. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, albowiem Minister Edukacji Narodowej po otrzymaniu wniosku Wójta Gminy J. o wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu B. D. stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego, odpowiedział wnioskodawcy pismem, w trybie skarg i wniosków uregulowanych w dziale VIII kpa. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie Minister Edukacji Narodowej nie miał obowiązku załatwienia wniosku Wójta Gminy J. z dnia [...] kwietnia 2012 r. poprzez wydanie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, przeto nie przysługuje również w tym zakresie skarga na bezczynność. W niniejszej sprawie brak jest podstaw prawnych, dla strony skarżącej do domagania się wszczęcia przez Ministra Edukacji Narodowej postępowania z urzędu i zwalczania, w drodze skargi do sądu administracyjnego, bezczynności organu w tym zakresie. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. orzekał, jak w sentencji. O zwrocie wpisu postanowiono na podstawie art. 232 § 1 pk 1 P.p.s.a.