II SAB/Wa 452/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia [...] marca 2017 r. 1. zobowiązuje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do rozpoznania skargi Z. S. z dnia [...] marca 2017 r., w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącej Z. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynął wniosek Pani Z. S., zwanej dalej Skarżącą, reprezentowanej przez Pana W. S., o nakazanie Polskiemu Związkowi [...] Stowarzyszenie [...] w W. Okręg M.w W. z siedzibą w W. przy ul. [...], zwanemu dalej PZ[...], udostępnienia danych osobowych cyt.: "wszystkich działkowców użytkujących działki położone w R. przy ul. [...] dla nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o obszarze 8,8887 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta KW [...], w zakresie ich imion i nazwisk, ich adresów zamieszkania i zameldowania, a także adresów do korespondencji oraz numerów łub innego oznaczenia działek, pozwalającego na przypisanie konkretnej działki do konkretnego użytkownika." Skarga Pani Z. S. nie zawierała potwierdzenia uiszczenia opłaty skarbowej od czynności urzędowej Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. W związku z powyższym pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. (znak: [...]) organ poinformował Skarżącą o obowiązku uzupełnienia ww. braku. W dniu [...] kwietnia 2017 r. do Biura Generalnego Inspektora Danych Osobowych wpłynęło pismo Skarżącej zawierające uzupełnienie ww. braku. W dniu [...] maja 2017 r. do Biura organu wpłynęło pismo Skarżącej, w którego treści wskazała cyt.: "dokonuję korekty adresu wskazanej strony postępowania w przedmiotowej sprawie p. A. P., poprzez podanie prawidłowego kodu pocztowego jego zamieszkania". Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. wpłynęło pismo Skarżącej, w którym wskazuje, iż cyt.: Pan A. P. jest współwłaścicielem nieruchomości (...), dla której Z. S. wnosi o udostępnienie danych osobowych użytkowników działek. Z racji ułamkowej współwłasności (po 1/2) również Pan A. P. ma obowiązki i uprawnienia takie same jak Z. S. W związku z powyższym należało wskazać Pana A. P. jako uczestnika postępowania (...)." W dniu [...] sierpnia 2017 r. do Biura organu wpłynęło pismo Skarżącej stanowiące ponaglenie. W treści ww. pisma Skarżąca wskazała cyt.: "Na podstawie art. 37 § 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego wnoszę ponaglenie. (...) Do obecnej chwili Skarżąca nie otrzymała od Giodo nie tylko decyzji, ale i również żadnej pisemnej informacji w sprawie. (...) Można uprawdopodobniać, iż działania GIODO wskazują na prowadzenie działań nie mających wpływu na zakończenie sprawy (...)". Dnia [...] sierpnia 2017 r. strona skierowała do organu (cyt.) "ponaglenie" w trybie art. 37 § 1 K.p.a. W dniu [...] sierpnia 2017 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych poinformował skarżącą, iż konieczne jest ustalenie czy Pan A. P. jest stroną niniejszego postępowania, a także wezwał Skarżącą do przesłania skargi podpisanej przez Pana A. P. bądź przesłania pełnomocnictwa umocowującego do reprezentowania ww. osoby w przedmiotowym postępowaniu, pod rygorem dalszego prowadzenia postępowania wyłącznie w sprawie wniosku Pani Z. S. Ponadto pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. organ zwrócił się do PZ[...] o ustosunkowanie do okoliczności przedstawionych w skardze Pani Z. S. W treści pisma z dnia [...] sierpnia 2017 r. pełnomocnik Skarżącej wyjaśnił, iż cyt.: "(...) Pan A. P. został wskazany w treści skargi wyłącznie jako współwłaściciel nieruchomości. Jednocześnie nie jest wiadomym, aby w niniejszej sprawie Pana A. P. miał umocowywać w przedmiotowym postępowaniu. (...)". W dniu [...] września 2017 r. do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęły wyjaśnienia PZ[...] dotyczące przedmiotowej sprawy. W dniu [...] sierpnia do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skierowana przez skarżącą skarga na bezczynność organu. W treści ww. pisma Skarżąca zarzuciła Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych cyt.: "naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy (...) Kodeks Postępowania Administracyjnego (...), przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu (...)". W oparciu o ww. zarzuty strona wniosła o: 1 – zobowiązania organu do wydania aktu, 2 – zobowiązania organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego bezczynności, 3 – przyznanie na rzecz skarżącej od organu sumy pieniężnej opisanej w art. 154 § 6 p.p.s.a lub nałożenia na organ grzywny, 4 – zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona opisała przebieg całego postępowania zwracając szczególną uwagę na fakt przekroczenia terminów ustawowych przez organ. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że Biuro Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych jest jedynym urzędem na całą Polskę, bez jednostek pomocniczych, czy oddziałów zamiejscowych. Do Biura Generalnego Inspektora składają skargi osoby z całej Polski, jak również z zagranicy. Generalny Inspektor w swojej pracy prowadzi szereg działań w zakresie poszerzania świadomości obywateli na temat ochrony danych osobowych, co również przekłada się nie tylko na liczbę wpływających skarg do Biura, ale także próśb o interwencję, czy też wniosków o wydanie opinii, których liczba z każdym rokiem się zwiększa. Podkreślić należy, że obecnie na jednego pracownika Departamentu Orzecznictwa, Legislacji i Skarg przypada średnio ponad 300 spraw. W związku z powyższym, w ocenie organu, niniejszą skargę uznać należało za bezzasadną, bowiem czynności podejmowane przez organ miały na celu zbadanie wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, natomiast terminy podejmowanych czynności były determinowane fizyczną niemożliwością, przy istniejących ograniczeniach kadrowych (budżetowych), wykonywania ich szybciej (a zarazem bez wpływu na postępowania dotyczące innych obywateli). W razie gdyby jednak Sąd nie podzielił tego poglądu Generalny Inspektor powołując się na wskazaną wyżej argumentację wniósł o nieorzekanie, iż bezczynność miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz o nienakładanie grzywny. Do dnia [...] marca 2018 r. do tutejszego Sądu nie wpłynęła informacja od organu o zakończeniu postępowania w ww. sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Rozwinięcie zasad orzekanie w tego typu sprawach stanowią postanowienia przepisu art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Badana zgodnie z powyższymi przepisami skarga jawiła się jako zasadna. Polska procedura administracyjna wskazuje na obowiązki organu w zakresie terminowego i sprawnego prowadzenia postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 12 § 1 i § 2 Kpa i wyrażoną tym przepisem zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji i wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie. W myśl art. 35 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3). Z kolei artykuł 36 § 1 Kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Z kolei strona postępowania administracyjnego może, zgodnie z przepisem art. 37 § 1 Kpa wnosić zażalenie na przewlekłość załatwiania sprawy – tu ponieważ GIODO jest organem centralnym – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki formalnoprawne wniesienia skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego. W szczególności skarżący wyczerpał tryb przewidziany w art. 37 § 1 Kpa, co potwierdził w odpowiedzi na skargę m.in. sam organ. Skoro zostały spełnione przesłanki do wywiedzenia skargi na bezczynność organu, to w dalszej kolejności zważyć należało czy skarga ta jest zasadna, czyli – czy organ rozpatrując niniejszą sprawę pozostaje na dzień wyrokowania w bezczynności. Na to pytanie należało odpowiedzieć twierdząco. Jak wynika z materiału sprawy, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych po uzupełnieniu przez stronę braków formalnych skargi w dniu [...] kwietnia 2017 r. dopiero po czterech miesiącach, bo dopiero w dniu [...] sierpnia 2017 r. organ dokonał pierwszej czynności merytorycznej w sprawie to jest wezwał wskazany w skardze podmiot do złożenia wyjaśnień. Zatem już chociażby tak długa reakcja organu wskazuje, że organ prowadził sprawę w sposób przewlekły, uchybiając przepisom Kpa. W ocenie tutejszego Sądu, w materiale sprawy brak jest zaś usprawiedliwienia w braku działania organu w powyższym długim okresie. Nadto, co szczególnie istotne, do dnia wyrokowania w niniejszej sprawie, tj. do [...] marca 2017 r. sprawa zainicjowana skargą strony w dniu [...] marca 2017 r. nie została zakończona wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia (brak przedstawienia Sądowi przez organ rozstrzygnięcia kończącego sprawę). Reasumując, taki stan rzeczy, przy uwzględnieniu obowiązków organu wynikających z art. 35 i 36 w zw. z art. 12 Kpa oraz zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej wyrażonej w art. 8 Kpa, uzasadnia stanowisko, iż bezczynność organu w zakresie procedowania w sprawie omawianej skargi była oczywista. Rozpoznając niniejszą sprawę tutejszy Sąd nie dopatrzył się zaś w stwierdzonej przewlekłości znamion rażącego naruszenia prawa. Przewlekłość organu nie wynikała bowiem lekceważenia strony czy chęci odsunięcia w czasie obowiązku rozstrzygnięcia sprawy. Należy mieć na uwadze to, że organ, którego przewlekłe działanie było skarżone, jest jedynym urzędem działającym na całą Polskę. Nie posiada on jednostek pomocniczych ani oddziałów zamiejscowych. Liczba skarg wpływających do organu rośnie zaś w tempie lawinowym i w ciągu ostatnich 4 lat wzrosła o 100%. Powyższe okoliczności obiektywne, i niezależne od organu, wpłynęły więc na długość trwania niniejszego postępowania. W takiej zaś sytuacji nie zachodziła konieczność karania organu stwierdzeniem rażącego naruszenia prawa, grzywną czy przyznawaniem od organu na rzecz strony zadośćuczynienia. Przewlekłość wyniknęła bowiem z przyczyn niezależnych od organu. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku. Oddalenie żądania przyznania zadośćuczynienia i ukarania organu grzywną nastąpiło na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd nie mógł też zobowiązywać organu do karania dyscyplinarnego pracownika, gdyż tego typu działania nie obejmuje kognicja Sądu administracyjnego.