II SAB/Wa 455/23
WyrokWSA w Warszawie2024-04-25
Skład orzekający: Danuta Kania, Joanna Kruszewska-Grońska, Dorota Kozub-Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Generalny Służby Więziennej dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Dyrektora Generalnego Służby Więziennej do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej trzech konkretnych pism, uznając je za informację publiczną. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ podjął działanie w ustawowym terminie, choć błędnie zinterpretował przepisy dotyczące informacji publicznej. W pozostałym zakresie skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci kserokopii czterech pism. Dyrektor Generalny Służby Więziennej uznał, że wnioskowana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, ponieważ dokumenty te mają charakter wewnętrzny. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji i ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz K.p.a. Skarżący domagał się zobowiązania organu do załatwienia wniosku, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, wymierzenia grzywny oraz zwrotu kosztów.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej: pisma z dnia [...] września 2022 r. znak [...], pisma z dnia [...] października 2021 r. znak [...] oraz pisma z dnia [...] kwietnia 2022 r. znak [...], w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w [...] na rzecz M. S. kwotę 15,60 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej: pisma z dnia [...] września 2022 r. znak [...], pisma z dnia [...] października 2021 r. znak [...] oraz pisma z dnia [...] kwietnia 2022 r. znak [...], w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w [...] na rzecz M. S. kwotę 15,60 zł (piętnaście złotych i sześćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] kwietnia 2023 r. do organu wpłynął wniosek M. S. (dalej, jako: skarżący) z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w postaci kserokopii dokumentów: pisma z dnia [...] września 2022 r. znak [...], pisma z dnia [...] października 2022 r. znak [...], pisma z dnia [...] kwietnia 2022 r. znak [...] oraz pisma z dnia [...] września 2022 r. znak [...].
Pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. znak [...] Dyrektor Biura Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, poinformował skarżącego, iż wnioskowana przez niego informacja nie posiada charakteru informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 poz. 902 z późn. zm., zw. dalej u.d.i.p.) i tym samym nie podlega udostępnieniu. Ponadto, w ww. piśmie poinformowano skarżącego, iż wnioskowana dokumentacja ma charakter dokumentu wewnętrznego, który w orzecznictwie sądowoadmnistracyjnym używany jest dla określenia dokumentu, który nie jest skierowany do podmiotów zewnętrznych (pozasłużbowych). Dodatkowo, organ wskazał, że z urzędu dysponuje wiedzą, iż skarżący jest autorem wielu wniosków o udostępnienie informacji publicznej kierowanych do jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, co w połączeniu z faktem, iż skarżący wielokrotnie korzystał z prawa do złożenia skargi na działalność organów Służby Więziennej (blisko 100 skarg w 2022 r.), wskazywać może na nieuprawnione wykorzystywanie prawa do dostępu do informacji publicznej. Należy mieć na uwadze, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą odnosić się do żądania wniosku, jeżeli równocześnie zostaną spełnione dwie przesłanki: żądana informacja jest informacja publiczna oraz wnioskodawca nie wykorzystuje ustawy o dostępie do informacji publicznej do uzyskania potrzebnych mu do ochrony lub realizowania własnych indywidualnych interesów.
Pismem z dnia [...] maja 2023 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r.
Skarżący sformułował następujące zarzuty:
1. naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;
2. naruszenie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez rażąco niezasadne uznanie, iż przedmiotem wniosku nie jest udostępnienie informacji publicznej, a w konsekwencji nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek;
3. art. 225 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez bezzasadne stwierdzenie, że skarżący wykorzystuje prawo do informacji w celu ochrony lub realizowania własnych indywidualnych interesów, a tym samym bezpodstawne, niezgodne z prawem i krzywdzące szkalowanie i pomawianie skarżącego oraz ograniczanie skarżącemu prawa do informacji.
Skarżący wniósł o:
1. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r.;
2. stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem przepisów prawa;
3. wymierzenie organowi kary grzywny w kwocie 1000 zł.;
4. rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym;
5. przyznanie skarżącemu prawa pomocy;
6. zasądzenie od organu kosztów prowadzonej korespondencji w sprawie w postaci kosztów znaczków pocztowych.
W obszernym uzasadnieniu skarżący przedstawił argumentację na poparcie stawianych zarzutów, uznając, iż wnioskowane przez niego informacje mają walor informacji publicznej. Podniósł m.in., że żądane dokumenty zostały wytworzone przez organ i skierowane do kierowników podległych jednostek organizacyjnych Służby Więziennej. Są one oficjalnymi dokumentami związanymi z funkcjonowaniem tych jednostek i wydatkowaniem środków publicznych oraz realizacją zadań o charakterze publicznym. Nie są to materiały wewnętrzne, pomocnicze, robocze, a dokumenty oficjalne skierowane "na zewnątrz", przedstawiające wiążące stanowisko. Na poparcie swojego poglądu skarżący odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych.
Za bezpodstawne i krzywdzące skarżący uznał stanowisko organu, iż skarżący nadużywa prawa do informacji publicznej, wykorzystuje prawo do informacji publicznej, czy też wykorzystuje je w sposób nieprawidłowy, tj. do celów niezwiązanych z troską o dobro publiczne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Dyrektor Generalny Służby Więziennej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co wynika z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1064, z późn. zm.) Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną. Służba Więzienna zgodnie z art. 2 ust. 1 powołanej ustawy realizuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r. poz. 53 i 472) zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności. Nadto z art. 7 pkt 1 ustawy wynika, że organem służby więziennej jest m.in. Dyrektor Generalny Służby Więziennej.
W kwestii kryterium przedmiotowego należy wskazać na art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. precyzuje pojęcie informacji publicznej, przedstawiając przykładowy katalog danych mających walor informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Podkreślić jednak należy, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Zatem informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, jak również wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 28 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 73/22).
W tej sprawie skarżący domagał się kopii dokumentów: pisma z dnia [...] września 2022 r. znak [...], pisma z dnia [...] października 2022 r. znak [...], pisma z dnia [...] kwietnia 2022 r. znak [...] oraz pisma z dnia [...] września 2022 r. znak [...].
Organ uznał, że powyższe pisma stanowią dokumenty wewnętrzne i nie podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p.
W rozpoznawanej sprawie, Sąd podzielił stanowisko organu jedynie w zakresie dotyczącym pisma z dnia [...] września 2022 r. znak [...]. Sąd uznał, iż w istocie dokument ten stanowi dokument wewnętrzny. Dokument ten bowiem dotyczy kwestii odnotowywania określonych danych w Centralnej Bazie Danych Osób Pozbawionych Wolności. Przy czym chodzi o instrukcję dla pracowników służby więziennej, właściwej procedury posługiwania się systemem. Dokument ten służy więc wymianie informacji między pracownikami danego podmiotu, określa zasady ich działania w określonych sytuacjach – tu: zasady posługiwania się konkretnym systemem informatycznym. Z całą pewnością dokument ten wytworzony został tylko na potrzeby działalności podmiotu, który go wytworzył i nie przedstawia jego stanowiska na zewnątrz. Jest zatem dokumentem wewnętrznym.
Wyjaśnić należy, że pojęcie "dokumentu wewnętrznego" nie jest pojęciem normatywnym, ale jego definicja została wypracowana a contrario do definicji ustawowej dokumentu urzędowego. Zgodnie art. 6 ust. 2 u.d.i.p. dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie prawa administracyjnego przyjęto tym samym, że dokumentem wewnętrznym jest taki dokument, który nie spełnia przesłanek określonych w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., czyli jest to dokument "roboczy", potrzebny do podjęcia końcowych, ostatecznych decyzji, działań, czynności. Dokument urzędowy od dokumentu wewnętrznego odróżnia fakt jego "oficjalności".
Stanowisko takie wyraził także Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z 13 listopada 2013 r., sygn. akt P 25/12, w którym wskazał, że z "szerokiego zakresu przedmiotowego informacji publicznej wyłączeniu podlegają jednak treści zawarte w dokumentach wewnętrznych, rozumiane jako informacje o charakterze roboczym (zapiski, notatki), które zostały utrwalone w formie tradycyjnej lub elektronicznej i stanowią pewien proces myślowy, proces rozważań, etap wypracowywania finalnej koncepcji, przyjęcia ostatecznego stanowiska przez pojedynczego pracownika lub zespół. W ich przypadku można bowiem mówić o pewnym stadium na drodze do wytworzenia informacji publicznej. Od "dokumentów urzędowych" w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. odróżnia się zatem "dokumenty wewnętrzne" służące wprawdzie realizacji jakiegoś zadania publicznego, ale nieprzesądzające o kierunkach działania organu. Dokumenty takie służą wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgadnianiu poglądów i stanowisk. Nie są jednak wyrazem stanowiska organu, wobec czego nie stanowią informacji publicznej". "Dokument wewnętrzny" jest dokumentem, który nie jest skierowany do podmiotów zewnętrznych. Dokument taki może służyć wymianie informacji między pracownikami danego podmiotu, może określać zasady ich działania w określonych sytuacjach, może też być fragmentem przygotowań do powstania aktu będącego formą działalności danego podmiotu. Dokument wewnętrzny charakteryzuje się, zatem dwoma, łącznie występującymi elementami: po pierwsze, jest dokumentem urzędowym, a więc posiada cechy takiego dokumentu zdefiniowane w art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Po drugie, jest wytworzony tylko na potrzeby działalności podmiotu, który go wytworzył i nie przedstawia jego stanowiska na zewnątrz (vide: NSA w wyroku z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3405/21).
W omawianym zakresie organ udzielił skarżącemu stosownej odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie. Dlatego też w tej części Sąd skargę oddalił (pkt 3 sentencji wyroku).
Odnośnie zaś do pozostałych dokumentów żądanych przez skarżącego we wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. tj. pisma z dnia [...] września 2022 r. znak [...], pisma z dnia [...] października 2022 r. znak [...] oraz pisma z dnia [...] kwietnia 2022 r. znak [...] to uznać należało, że nie mają one charakteru wewnętrznego i stanowią informację publiczną.
Po pierwsze, pismo Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z [...] kwietnia 2022 r. skierowane zostało do wszystkich Dyrektorów Okręgowej Służby Więziennej, Dyrektorów Aresztów Śledczych, Dyrektorów Zakładów Karnych, Komendantów COSSW w [...], OSSW [...], OSSW w [...] i Komendanta ODKSW w [...]. Z pierwszego akapitu tego pisma wynika, że sporządzone ono zastało po analizie wyników prac zespołu funkcjonariuszy składającego się z przedstawicieli aresztów śledczych, zakładów karnych, okręgowych inspektoratów Służby Więziennej i Centralnego Zarządu Służby Więziennej, a także po przeprowadzonych konsultacjach ze stroną społeczną. W piśmie tym wskazuje się jakie decyzje kierownictwo Służby Więziennej w uzgodnieniu z kierownictwem Ministerstwa Sprawiedliwości podjęło w sprawie funkcjonowania Służby Więziennej. Decyzje te dotyczą m.in. spraw kadrowych, organizacyjnych, systemu szkoleń, zmian organizacyjno-logistycznych i kadrowych, a także zmian legislacyjnych. Część tych decyzji może dotyczyć obowiązków czy uprawnień osadzonych. Ponadto dotyczą one działań, których realizacja związana będzie z wydatkowaniem środków publicznych (np. wznowienie etatów, wprowadzenie rozwiązań architektonicznych, organizacja szkoleń). Istotne przy tym jest również to, że z ostatniego akapitu tego pisma wynika, iż ma ono charakter wiążącego polecenia.
Pismo to określa zatem kierunki planowanych działań mających wpływ na funkcjonowanie podległych Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej jednostek oraz na osadzonych, w tym ich bezpieczeństwo i uprawnienia. Dodatkowo stanowi ono oficjalne stanowisko tego organu i jest przy tym wyrażone "na zewnątrz", albowiem jego adresatami są podległe Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej jednostki. Nie jest to materiał roboczy, pomocniczy, potencjalnie pomocny do przedstawienia wiążącego stanowiska. Nie można zatem tego rodzaju informacji uznać za dokument wewnętrzny.
Za uznaniem wnioskowanego pisma za informację publiczną przemawia również treść art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p. W przepisie tym ustawodawca jednoznacznie wskazał, że informacją publiczną są m.in. dane publiczne, w tym treść
i postać dokumentów urzędowych, w szczególności dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Ponadto treść tego pisma można uznać za dane publiczne, o jakich mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. b i c u.d.i.p., tj. stanowisko w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, czy też treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej.
W ocenie Sądu przedmiotowe pismo Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, adresowane do podległych mu jednostek zawiera informacje o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. i w związku z tym stanowi informację publiczną, udostępnianą na zasadach określonych w tej ustawie.
Takie stanowisko zostało wyrażone już przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 6 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 679/22, w którym Sąd ocenił bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] września 2022 r. We wniosku tym skarżący żądał kopii pisma - dokumentu wytworzonego przez Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, znak [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. Sąd rozpoznający sprawę niniejszą uznał, iż nie ma przeszkód do orzekania w zakresie bezczynności Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. choć dotyczy on w części pisma z dnia [...] kwietnia 2022 r. znak [...]. Sąd przyjął, iż w sprawie ocenie podlega bowiem nie tylko charakter wnioskowanej informacji ale także zachowanie podmiotu, od którego ta informacja jest żądana (tu: innego podmiotu, z innego wniosku o udostepnienie informacji publicznej).
Po drugie, analogiczne stanowisko należy przyjąć odnośnie do pisma z dnia [...] września 2022 r. Pismo to również skierowane zostało do wszystkich Dyrektorów Okręgowej Służby Więziennej, dotyczy ono opracowania wytworzonego w Biurze Spraw Wewnętrznych Centralnego Zarządu Służby Więziennej, dotyczy rekomendacji w zakresie przyjmowania skarg osób pozbawionych wolności wynikających z nowelizacji art. 6 Kodeksu karnego wykonawczego obowiązującej od dnia 17 września 2022 r. A zatem przedmiotowe pismo dotyczy obowiązków czy uprawnień osadzonych. Stanowi ono oficjalne stanowisko tego organu i jest przy tym wyrażone "na zewnątrz", albowiem jego adresatami są podległe Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej jednostki. Również i tego rodzaju informacji nie można uznać za dokument wewnętrzny.
Po trzecie, skarżący wnioskuje o udzielenie mu informacji publicznej w postaci kopii pisma z dnia [...] października 2021 r., które także skierowane zostało do wszystkich Dyrektorów Okręgowej Służby Więziennej i zawiera w swojej treści zobowiązanie podległych jednostek (dyrektorów zakładów karnych i aresztów śledczych) do podjęcia określonych działań w związku z podtrzymywaniem kontaktów osadzonych z osobami najbliższymi (w tym z małoletnimi). Trudno uznać, iż dokument ten ma charakter wewnętrzny skoro dotyczy wprost kierunku działań władzy publicznej, która bezpośrednio wpływać ma na osadzonych na tak istotny aspekt jak poprawne relacje rodzinne, które z kolei mogą być czynnikiem motywującym do praworządnego życia na wolności (tak w piśmie).
W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, uznając skargę w tej części za zasadną, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w rozpatrzeniu powyższego wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Organ podjął w tej sprawie działanie w ustawowym terminie, albowiem jeszcze tego samego dnia wystosował do wnioskodawcy odpowiedź ze swoim stanowiskiem w sprawie. Choć stanowisko organu wskazujące, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, nie było trafne, brak jest podstaw, aby bezczynności organu w tej sprawie przypisać charakter rażącego naruszenia prawa. Organ wyjaśnił wnioskodawcy w tym piśmie, dlaczego zajął takie, a nie inne stanowisko, wskazując określone okoliczności i powołując się na poglądy prezentowane w orzecznictwie sądowym.
Z całokształtu okoliczności sprawy nie wynika, aby można było mówić o celowym pozbawieniu wnioskodawcy dostępu do informacji publicznej. Okoliczność dokonania przez organ błędnej wykładni przepisów u.d.i.p. w zakresie pojęcia informacji publicznej – w okolicznościach faktycznych tej konkretnej sprawy – nie stanowi podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa (pkt 2 sentencji wyroku).
W konsekwencji powyższego nie mógł zostać uwzględniony wniosek skargi o wymierzenia grzywny (pkt 3 sentencji wyroku) – jako taki został więc oddalony w oparciu o dyspozycję art. 151 P.p.s.a. Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Z powyższego przepisu wynika, że zarówno wymierzenie grzywny, jak i przyznanie sumy pieniężnej, nie jest obligatoryjne. Stwierdzenie bezczynności organu nie jest powiązane z obowiązkiem wymierzenia grzywny, czy też przyznania od organu sumy pieniężnej. Tego rodzaju sankcja dodatkowa jest zarezerwowana dla szczególnie jaskrawych przypadków pozostawania w bezczynności. Taka sytuacja nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie.
O kosztach postępowania sądowego, obejmujących koszty znaczków pocztowych w łącznej kwocie 15,60 zł, orzeczono w punkcie 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło