II SAB/Wa 459/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Janusz Walawski (spr.), Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2019 r. sprawy ze skargi W.L. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2018 r. oddala skargę. W. L., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania jego wniosku jego wniosku z dnia [...] lutego 2018 r., polegającą na braku wydaniu pisma na zasadzie art. 35 § 1 i art. 36 § 1 i 2 K.p.a., na okoliczność złożonej skargi [...] kwietnia 2018 r., z powodu naruszenia art. 217 § 1 – 3, przez Komendanta Ochrony Państwa oraz odpowiedzi na zasadzie art. 227 K.p.a. w zw. z art. 217 § 1 – 3 K.p.a, z powodu braku wydania zaświadczenia in fine K.p.a, w terminie zawitym Skarżący we wniesionej skardze podniósł zarzuty związane z naruszeniem przepisów postępowania w niej określonych. Podnosząc te zarzuty wniósł o: wypełnienie literalne art. 237 i art. 238 K.p.a.; lub art. 231 i art. 232 K.p.a.; ustalenie osób winnych naruszenia causy i podjęcia czynności dyscyplinarnych wobec sprawców dopuszczenia się delicti oraz podjęcia kroków mających na celu zapobieżeniu naruszeniu prawa na przeszłość; wymierzenie organowi grzywny; przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Ponadto skarżący wniósł o zobowiązanie organu do stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązków wynikających z ww. wymienionych przepisów prawa materialnego. Minister spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i przedstawił następującą argumentację w zakresie pkt: 1. skargi podniósł, że dnia [...] kwietnia 2018 r. wpłynęła skarga skarżącego na p. o. Dyrektora Zarządu Służby Ochrony Państwa. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r., W. L. został poinformowany, że skoro nie wyraził zgody na przekazanie jego skargi do SOP, jego sprawie nie został nadany bieg. Został również poinformowany, że skargę może złożyć bezpośrednio do Komendanta SOP; 2. skargi podniósł, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...].utrzymał w mocy postanowienie poprzedzające z dnia [...] maja 2018 r. nr [...].w przedmiocie wydania zaświadczenia o treści żądanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) [dalej: ustawa P.p.s.a.], kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zauważa, że strona skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego, czyniąc zadość regulacji art. 51 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a. Na wstępie Sąd stwierdza, że załatwienie przez organ administracji sprawy z wniosku strony nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku badania, czy w sprawie miało miejsce przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, także, czy organ dopuścił się bezczynności. Samo pojęcie przewlekłości postępowania nie zostało zdefiniowane w przepisach K.p.a., jak również w postanowieniach ustawy P.p.s.a., stąd - dokonując jego interpretacji - należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 K.p.a. oraz wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 K.p.a. - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto również wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 K.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zapewnieniu stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału w sprawie i wpływu na przebieg postępowania służą regulacje art. 35-37 K.p.a. Otóż, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy nie mamy do czynienia z tak rozumianą przewlekłością. Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że skierowany do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek skarżącego złożony w dniu [...] lutego 2018 r. nie został załatwiony w przewidzianym przez prawo terminie (nawet przyjmując termin wydłużony dwumiesięczny (art. 35 § 3 K.p.a.). tj. poprzez wydanie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowienia dopiero w dniu [...] lipca 2018 r. Niewątpliwie postępowanie w sprawie skarżącego było skomplikowane ze względu na ilość spraw, które organ prowadził z jego wniosków i z tych przyczyn organ nie mógł wydać postanowienia w ciągu miesiąca od jego wszczęcia, ale okoliczność ta nie pozwala na przyjęcie, że doszło przewlekłości postępowania Zdaniem Sądu bezsporne jest, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie trwające od [...] lutego 2018 r. do [...] maja 2018 r. (pierwsze postanowienie) było długotrwałe. nastąpiło to jednak z przyczyn niezależnych od organu. Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.