II SAB/Wa 461/20
WyrokWSA w Warszawie2020-11-09
Skład orzekający: Janusz Walawski, Łukasz Krzycki, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Obrony Narodowej dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kosztów funkcjonowania Podkomisji ds. Ponownego Zbadania Wypadku Lotniczego?Ratio decidendi
Organ władzy publicznej, jakim jest Minister Obrony Narodowej, jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W sytuacji, gdy organ nie udostępnił żądanej informacji, a udzielone odpowiedzi naruszały przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, sąd zobowiązuje organ do rozpatrzenia wniosku w określonym terminie. Bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, jeśli wynikała z braku doświadczenia w stosowaniu przepisów.Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło do Ministra Obrony Narodowej wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kosztów funkcjonowania Podkomisji ds. Ponownego Zbadania Wypadku Lotniczego oraz umów i rachunków z tym związanych, a także informacji o planowanej konferencji. Ministerstwo udzieliło częściowych odpowiedzi, wskazując na budżet i podstawy prawne działania podkomisji. Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność Ministra, zarzucając naruszenie przepisów o dostępie do informacji publicznej. Minister wniósł o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Ministra Obrony Narodowej do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądzono od Ministra Obrony Narodowej na rzecz Stowarzyszenia kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z/s w W. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Ministra Obrony Narodowej do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia [...] z/s w W. z [...] lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz Stowarzyszenia [...] z/s w W. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Stowarzyszenie [...] w dniu [...] lipca 2002 r. skierowała do Ministerstwa Obrony Narodowej wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1. Poniesionych kosztów funkcjonowania Podkomisji ds. Ponownego Zbadania Wypadku Lotniczego; dalej, jako Podkomisja – od dnia powołania komisji do dnia udzielenia odpowiedzi na niniejszy wniosek.
2. Umów, faktur i rachunków, dokumentujących ww. koszty.
3. Gdzie i kiedy zaplanowano konferencję, o której mowa w artykule pod podanym linkiem?
Ministerstwo Obrony Narodowej w piśmie z dnia 21 lipca 2020 r. poinformowało wnioskodawcę, że Podkomisja nadal prowadzi swoje prace i funkcjonuje w oparciu o roczny budżet. Informacja ta została uzupełniona w piśmie z dnia 7 sierpnia 2002 r. , o to że w 2020 r. Podkomisja ma do dyspozycji 2 mln 746 zł i działa zgodnie z art. 140 ust. 4 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze, przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 czerwca w sprawie organizacji oraz działania Komisji Badania Wypadków Lotnictwa Państwowego oraz przepisami decyzji nr 306/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 sierpnia w sprawie powołania podkomisji do ponownego zbadania wypadku lotniczego.
Stowarzyszenie [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie wniosku z dnia [...] lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W skardze podniesiono zarzut naruszenia przez organ art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429), w zakresie w jakim przepisy te stanowią o tym, że informacja publiczna (informacja o działalności organów władzy publicznej) jest udostępniana na wniosek, poprzez nieprawidłowe zastosowanie.
Podnosząc ten zarzut Stowarzyszenie [...] wniosła o stwierdzenie, że doszło do bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia [...] lipca 2020 r. oraz zasadzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania.
Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w pismach z dnia 21 lipca 2020 r. i z 7 sierpnia 2002 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługiwała na uwzględnienie.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej określa informację publiczną bardzo szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 i art. 61 Konstytucji RP informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Ustawa powyższa nie definiuje pojęcia sprawy publicznej. W związku z tym, dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej, należy kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na prawo do informacji publicznej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, składa się również uprawnienie do wglądu do dokumentów urzędowych, których definicja zawarta jest w art. 6 ust. 2 cytowanej ustawy. Tak więc informacją publiczną jest treść dokumentów i innych materiałów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są więc nią też m.in treści dokumentów i materiałów bezpośrednio wytworzonych przez organy.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są organy władze publicznej. W świetle tego przepisu nie ulega wątpliwości, że minister Obrony Narodowej jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną.
Tak więc organ administracji publicznej, lub inny podmiot, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 omawianej ustawy, rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej, co do zasady może:
1) udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1),
2) powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2),
3) udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy),
4) odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy),
5) powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego,
6) powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji.
Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ obowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje, lub też nie podejmuje innej z ww. czynności.
W celu realizacji konstytucyjnej zasady transparentności działania organów administracji publicznej i jawności wydatkowania funduszy Skarbu Państwa, koniecznym jest zapewnienie obywatelom pełnej wiedzy w tym zakresie.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wskazać należało, iż okolicznością niesporną było to, że adresat wniosku Minister Obrony Narodowej jako organ władzy publicznej, gospodarujący publicznymi funduszami, był podmiotem obowiązanym w myśl omawianej ustawy do udostępnienia informacji publicznej.
W ocenie Sądu przedmiot wniosku dotyczył informacji publicznej, jaką niewątpliwie jest wiedza o zawieranych wydatkowaniu środków budżetowych.
Istota rozpoznawanej sprawy sprowadzała się zaś do oceny tego, czy organ rozpoznał wniosek strony w taki sposób, by móc skutecznie uwolnić się od zarzutu bezczynności.
W ocenie tutejszego Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie świadczy o tym, że organ popadł w bezczynność. Nie udostępnił bowiem żądanej informacji, a udzielone odpowiedzi naruszają art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W sytuacji, gdy przedmiotem wniosku była informacja publiczna, czego Minister Obrony Narodowej nie kwestionował, to odmowa jej udostępnienia z powołaniem się na to, że nie leży to w jego kompetencji, należy ocenić jako stanowisko całkowicie chybione. Całkowicie niezrozumiałe jest odwołanie się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2017 r. sygn. akt II SAB/Wa 227/17. W tej sprawie chodziło o bezczynność Przewodniczącego Podkomisji do którego został skierowany wniosek o udostępnienie informacji publicznej i nie ulegało wątpliwości, że było on podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji.
Nie ulega również wątpliwości, że Minister Obrony Narodowej obowiązany był do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia [...] z dnia [...] lipca 2020 r.
Skoro więc wniosek inicjujący niniejsze postępowanie nie budził wątpliwości co do jego zakresu przedmiotowego, organ winien udzielić żądanej informacji lub udzielić odpowiedzi na wniosek w jednej z dopuszczalnych form, które Sąd wskazał już na wstępie niniejszego uzasadnienia.
Z badanego wniosku w sposób niewątpliwy wynikało bowiem to, kto jest autorem wniosku, do jakiego podmiotu go skierował oraz jaki jest zakres żądania. Żadne kwestie natury formalnej nie stały więc na przeszkodzie wydaniu decyzji przez organ.
Rozpoznając niniejszą sprawę tutejszy Sąd doszedł do przekonania, iż bezczynność jakiej dopuścił się organ nie nosiła cechy rażącego naruszenia prawa. Bezczynność jakiej dopuścił się organ, nie była wynikiem złej woli, a raczej przejawem znikomego doświadczenia w problematyce związanej z ustawą o dostępie do informacji publicznej.
W związku z powyższym należało orzec jak w pkt 1 wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i na podstawie art. § 1a p.p.s.a. orzec jak w pkt 2 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt 3 wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło