II SAB/Wa 463/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 października 2019 r. sprawy ze skargi D. J. na bezczynność Komendanta [...] Policji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne naliczenie i wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy 1. zobowiązuje Komendanta [...] Policji do rozpatrzenia wniosku D. J. z dnia [...] listopada 2018 r., w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Komendanta [...] Policji na rzecz D. J. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W dniu [...] listopada 2018 roku D. J. - skarżący zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] z pisemnym wnioskiem o dokonanie ponownego wyliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy/dodatkowy oraz wypłatę wyrównania z tytułu wypłaconej w przeszłości należności finansowej przysługującej skarżącemu w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Jako podstawę swojego roszczenia wskazał wyrok TK sygn. akt K 7/15 z dnia 30 października 2018, opublikowanym w dniu 06 listopada 2018 w Dz.U. 2018 poz 2102 , którym to wyrokiem uchylono zakresowo art 115a ustawy z dnia 06.04.1990r o Policji (Dz.U. z 2017, poz. 2067 z późn. zm.) został on uznany za niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Przepis ten ustalał wysokość ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia. Pismem z dnia [...] listopada 2018 roku Komenda Powiatowa Policji w [...] przekazała wniosek skarżącego celem załatwienia sprawy do organu właściwego do jej załatwienia tj. do Komendanta [...] Policji. W dniu [...] grudnia 2018 roku Komendant [...] Policji w [...] udzielił wnioskodawcy pisemnej odpowiedzi, w której zawarł informację, iż na chwilę obecną nie wprowadzono regulacji prawnych określających inny wymiar części miesięcznego uposażenia do naliczenia ekwiwalentu w związku z powyższym brak jest podstaw ustawowych do realizacji wniosku skarżącego. W dniu [...] grudnia 2018 roku przez pełnomocnik skarżącego złożył ponaglenia z wnioskiem o usunięcie naruszenia prawa do Komendanta Głównego Policji. Komendant [...] Policji w dniu [...] stycznia 2019 roku przekazał ponaglenie wraz z wnioskiem o usunięcie naruszenia prawa i całością materiałów zgodnie z właściwością rzeczową. W dniu [...] lutego 2019 r. Komendant [...] Policji udzielił odpowiedzi n a ponaglenie. W dniu [...] czerwca 2019 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta [...] Policji. Organowi zarzucił naruszenie art. 35 § 3 i następne ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U.00.98.1071 z późn. zm. - dalej jako "kpa"), poprzez niezakończenie postępowania administracyjnego w sprawie wniosku skarżącego z dnia [...].11.2018r. Domagał się zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 30 dni, licząc od dnia wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa sądowego w wysokości 480,00 złotych. W uzasadnieniu skargi przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. W uzasadnieniu wskazano ,że Komenda Główna Policji zajęła stanowisko merytoryczne w dniu [...] lutego 2019 r. wskazując , iż pomimo, że brak jest aktualnie możliwości pozytywnego rozpatrzenia żądania skarżącego, to niezwłocznie po wejściu w życie regulacji określających sposób ustalania wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, organ Policji będzie zobligowany do podjęcia niezbędnych działań zmierzających do załatwienia sprawy skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. W świetle art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga do sądu administracyjnego przysługuje więc w sprawach, w których wydawane są decyzje administracyjne albo postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1 – 3 p.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Z uwagi na to, że przedmiotem skargi była bezczynność skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. Należy w pierwszej kolejności wskazać, że w myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, wniesienie skargi należy poprzedzić ponagleniem do organu wyższego stopnia na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego, zaś skarga jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy stanowisko organu wyższego stopnia było pozytywne, czy negatywne, a nawet - czy zostało ono wyrażone. Odnosząc powyższe uwagi do realiów niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu spełnił wymóg formalny albowiem złożył ponaglenie. Przechodząc do oceny merytorycznej zauważyć należy, że przedmiotem skargi D. J. uczynił bezczynność Komendanta [...] Policji. Zgodnie z art. 12 Kpa., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Podkreślenia w związku z tym wymaga, że przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia "bezczynności". W art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. ustawodawca wskazał z kolei, że o stanie bezczynności można mówić, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Powyższe pozwala przyjąć, że sądowa ocena stanu bezczynności ogranicza się do ustalenia, że sprawy nie załatwiono w terminie ustawowym albo wyznaczonym przez organ zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Innymi słowy, przedmiotem skargi na bezczynność jest wyłącznie ocena zachowania organu w postępowaniu administracyjnym przez pryzmat terminowości, a wniesienie skargi ukierunkowane jest na wymuszeniu na organie podjęcia wymaganej prawem czynności lub aktu. Bez znaczenia jest natomiast przyczyna niezałatwienia sprawy, w tym twierdzenia organu o usprawiedliwionej czy też nieusprawiedliwionej bierności. Generalnie z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął postępowania w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Uwzględniając taką skargę Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Instytucja skargi na bezczynność, co zgodnie podkreślają również obie strony niniejszego postępowania, ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W tym miejscu podkreślić należy, że oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności, Sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania (zob. w tej materii m.in.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 października 2018 r.; sygn. akt II SAB/Bk 93/18; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza bowiem możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność. Tym samym, jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to przestaje on pozostawać w bezczynności. Sytuacja taka nie ma jednak miejsca w przedmiotowej sprawie, ponieważ wniosek skarżącego z dnia [...] listopada 2018 r. w dalszym ciągu pozostaje nierozpoznany. Sąd zauważa, że w przedmiotowej sprawie organy Policji po otrzymaniu wniosku strony z dnia [...] listopada 2018 r. skierował do strony trzy pisma informacyjne w tym jedno o przekazaniu sprawy zgodnie z właściwością. Chociaż zgodnie z treścią art. 35 § 1 Kpa., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, organ przez okres 8 miesięcy nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Końcowo dodać należy , że w świetle aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych rozpoznanie przez organy Policji wniosków o przeliczenie ekwiwalentu, które zostały złożone w związku z wydanym przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), dla podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia nie wymaga oczekiwania na działania legislacyjne w zakresie dotyczącym ustawy o Policji. Niezależnie od tego, jeśli organ prezentował w tej kwestii stanowisko przeciwne, winien był wydać decyzję odmawiającą uwzględnienia wniosku strony, gwarantując w ten sposób skarżącemu rzeczywistą i przysługującą stronie z mocy prawa możliwość zakwestionowania tego stanowiska w drodze odwołania od decyzji. Reasumując powyższe rozważania Sąd uznał, że niewydanie jakiejkolwiek decyzji administracyjnej bez wątpienia wskazuje na bezczynność organu w załatwieniu wniosku skarżącego. W związku z tym Sąd uwzględnił skargę na bezczynność organu orzekając jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd administracyjny zobowiązany jest również stwierdzić, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie bowiem do treści art. 149 § 1a p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W realiach rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśnić należy, że ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana zawsze w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonymi przez wiele elementów zmiennych. Każda bezczynność jest bowiem naruszeniem prawa. Nie można jednak przyjąć, że w przypadku każdej bezczynności organu mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. W okolicznościach niniejszej sprawy organ odpowiedział na wniosek skarżącego działając w błędnym przekonaniu, że informując wnioskodawcę pisemnie, załatwił sprawę w odpowiedniej formie. Zważywszy, że jego postawa nie wynikała ze złej woli a jedynie z błędnej interpretacji obowiązujących przepisów prawa Sąd orzekający uznał, że nie zaistniały podstawy do przypisania Komendantowi [...] Policji bezczynności z rażącym naruszeniem prawa (punkt drugi sentencji wyroku). Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł (pkt trzeci sentencji wyroku) ma swoją podstawę w art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 265