II SAB/Wa 464/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2018 r. sprawy ze skargi małoletnich W. A. i W. A. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego I. H. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po wyroku uchylającym decyzję w sprawie przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku postanawia: – odrzucić skargę – W dniu [...] czerwca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo z dnia [...] maja 2018 r. I. H. - przedstawicielki ustawowej małoletnich: W. A. oraz W. A. zatytułowane "Wezwanie", w którym wymieniona zwróciła się o wystąpienie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wezwaniem o zastosowanie się do wyroku tego Sądu z dnia 28 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 498/17 i wydanie decyzji w przedmiocie przyznania małoletnim renty rodzinnej w drodze wyjątku. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do sprecyzowania ww. pisma I. H. poinformowała, że pismo to należy traktować jako skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez ZUS po wyroku Sądu z dnia 28 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 498/17. Podkreśliła, że ww. wyrok organ otrzymał w dniu [...] marca 2018 r. i do dnia dzisiejszego nie wydał decyzji w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że wnioskiem z dnia [...] listopada 2016 r. I. H. wystąpiła do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie małoletnim: W. A. oraz W. .renty rodzinnej w drodze wyjątku po zmarłym ojcu dzieci G. A. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Prezes ZUS, stosując art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 887 ze zm.), odmówił przyznania małoletnim dzieciom: W. A. oraz W. A. renty rodzinnej w drodze wyjątku. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Prezes ZUS, mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi małoletnich: W. A. oraz W. A., reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego - I. H., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 28 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 498/17 uchylił ww. decyzję ostateczną z powodu naruszenia przez Prezesa ZUS przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy wpłynął do ZUS w dniu [...] marca 2018 r. W dniu [...] marca 2018 r. ZUS poinformował I. H. o treści ww. wyroku oraz zwrócił się do niej o wypełnienie druku ZUS Rp-7 i o nadesłanie wszelkiej posiadanej dokumentacji medycznej. Żądane dokumenty wpłynęły do organu w dniu [...] kwietnia 2018 r. W dniu [...] kwietnia 2018 r. organ otrzymał z Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w [...] kopię orzeczenia dotyczącego zmarłego ojca dzieci - G. A.. Jednocześnie pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. organ zwrócił się do właściwego dla miejsca zamieszkania skarżącej Oddziału ZUS w [...] o skierowanie sprawy do postępowania orzeczniczego po uprzednim uzyskaniu dokumentacji medycznej z Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności oraz o ustalenie, czy u zmarłego ojca dzieci istniała niezdolność do pracy, a jeśli tak, to jaki był jej stopień i kiedy powstała. W dniu [...] maja 2018 r. ZUS Oddział w [...] wystąpił do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności o przekazanie dokumentacji medycznej dotyczącej G. A. Wobec braku odpowiedzi ze strony PZON, w dniu [...] maja 2018 r. ZUS zwrócił się z ponagleniem do POZN o przekazanie żądanej dokumentacji. Dokumentacja ta wpłynęła do ZUS w dniu [...] maja 2018 r. W dniu [...] maja 2018 r. organ przekazał dokumentację medyczną do postępowania orzeczniczego. Orzeczenie lekarza orzecznika ZUS zostało wydane w dniu [...] czerwca 2018 r. i doręczone I. H. w dniu [...] czerwca 2018 r. Jednocześnie pismem z dnia [...] lipca 2018 r. organ poinformował wyżej wymienioną, że decyzja w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku dla jej dzieci zostanie wydana po uprawomocnieniu się orzeczenia lekarza orzecznika. W dniu [...] lipca 2018 r. Prezes ZUS wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] o odmowie przyznania małoletnim dzieciom: W. A. oraz W. A. renty rodzinnej w drodze wyjątku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Jeżeli skarżący przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego mu środka zaskarżenia, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W myśl art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: (1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); względnie jeżeli (2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Z treści art. 37 § 3 k.p.a. wynika natomiast, że ponaglenie wnosi się: (1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; (2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Niezłożenie ponaglenia stanowi brak formalny skargi, skutkujący jej odrzuceniem, albowiem dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia do organu jakiegokolwiek środka prawnego, dopóty wniesienie skargi do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne, gdyż postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych działań, dostępne podmiotowi w postępowaniu administracyjnym, który chce uruchomić postępowanie sądowoadministracyjne. Istotą i celem takiego środka jest bowiem stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji swojego działania przez ten organ, który pozostaje w bezczynności (prowadzi postępowanie w sposób przewlekły) i to tylko w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu. Takiej dodatkowej możliwości weryfikacji własnego działania w niniejszej sprawie organ został pozbawiony. I. H. nie wniosła bowiem ponaglenia do Prezesa ZUS przed wniesieniem do Sądu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. Bezspornym jest, że pismo z dnia [...] maja 2018 r., doprecyzowane pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. - stanowiące skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa ZUS, skarżąca skierowała bezpośrednio do Sądu wnosząc o to, aby to Sąd "wezwał ZUS do przyśpieszenia wydania decyzji" zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 28 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 498/17. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca wcześniej skierowała do organu ponaglenie w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a. Takiego charakteru nie można w szczególności przypisać "Oświadczeniu" strony skarżącej z dnia [...] marca 2018 r., w którym zawarła ona informację na temat liczby osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego oraz wyjaśnienia dotyczące braku dokumentów odnośnie sytuacji zdrowotnej i materialnej zmarłego ojca małoletnich dzieci Skoro zatem strona skarżąca nie wyczerpała środka zaskarżenia służącego przed organem właściwym w sprawie, to wniesiona skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. w związku z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.