II SAB/Wa 465/24
WyrokWSA w Warszawie2025-01-23
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Iwona Maciejuk, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Schroniska dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Schroniska dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu części wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ nie udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie. Jednakże, stwierdzono, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę, że organ ostatecznie częściowo udzielił odpowiedzi i nie można mu przypisać złej woli. Skarga została oddalona w zakresie pytań, które nie dotyczyły informacji publicznej lub były nieprecyzyjne.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący planów budżetowych, zamówień publicznych, współpracy z partnerami weterynaryjnymi oraz promocji adopcji. Organ przedłużył termin odpowiedzi, a następnie wezwał do wykazania szczególnego interesu publicznego, uznając część wniosku za informację przetworzoną. Ostatecznie organ częściowo odpowiedział na wniosek po terminie i po wniesieniu skargi na bezczynność. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Konstytucji RP, Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Dyrektora Schroniska do rozpatrzenia określonych punktów wniosku w terminie 14 dni. 2. Stwierdzono bezczynność Dyrektora Schroniska w rozpatrzeniu pozostałych punktów wniosku. 3. Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 4. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 5. Zasądzono od Dyrektora Schroniska na rzecz A. M. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A. M. na bezczynność Dyrektora Schroniska na [...] z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Schroniska na [...] z siedzibą w [...] do rozpatrzenia punktów 1e, 1f, 1i, 2a, 2b, 2c, 2h, 3a, 3b, 3c wniosku A. M. z dnia [...] stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Dyrektor Schroniska na [...] z siedzibą w [...] dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu punktów 1a, 1b, 1c, 1d, 1g, 2d, 2f, 3d wniosku A. M. z dnia [...] stycznia 2024r. o udostępnienie informacji publicznej; 3. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Schroniska na [...] z siedzibą w [...], o której mowa w punktach 1 i 2 wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Dyrektora Schroniska na [...] z siedzibą w [...] na rzecz A. M. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z [...] stycznia 2024 r. A. M., dalej "skarżąca", złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej, wystąpiła do Dyrektora Schroniska na [...] im. [...] z siedzibą w [...], dalej "Dyrektor Schroniska" lub "organ", o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1. Planu budżetowego Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt "[...]" na 2024 r.
z jednoczesnym wyszczególnieniem następujących elementów:
a) Informacja przedstawiająca stan przygotowania i zatwierdzania ww. planu.
b) Informacja na temat całkowitej kwoty budżetu na 2024 r. z jednoczesnym wskazaniem, o ile wzrosła/zmalała w stosunku do 2023 r.
c) Informacja na temat wszystkich zamówień publicznych planowanych na 2024 r. ze wskazaniem przedmiotu każdego zamówienia wraz z jego szacunkową wartością wyrażoną w złotówkach.
d) Informacja o nowych pozycjach kosztowych (wydatkach) w strukturze planu budżetowego w stosunku do 2023 r. Jeśli takie pozycje istnieją proszę o informację, czego dotyczą i jakie kwoty wyrażone w złotówkach są do nich przypisane.
e) Informacja o wydatkach, z których Schronisko zrezygnowało całkowicie
w porównaniu do 2023 r., ze wskazaniem czego dotyczą i jaki jest powód rezygnacji
z ww. pozycji budżetowych.
f) Informacja o wysokości środków finansowych planowanych na współpracę, zabiegi, badania, konsultacje w przychodniach i klinikach zewnętrznych świadczących usługi weterynaryjne na rzecz psów i kotów, z wyszczególnieniem kwot wyrażonych
w złotówkach w podziale na każdą klinikę, przychodnię lub partnera, którego działalność mieści się w obrębie ww. usług i według kryterium specjalizacji weterynaryjnych (np. ortopedia, dermatologia).
g) Informacja na temat stanu osobowego (dane anonimowe) działu promocji schroniska, tj. liczby osób zatrudnionych w dziale/sekcji promocji wraz z podaniem formy zatrudnienia tychże osób oraz ewentualnych planów dotyczących zwiększenia zatrudnienia w ww. obszarze specjalizacji bez względu na formę zatrudnienia.
h) W przypadku braku planów w zakresie zwiększenia zatrudnienia, o którym mowa
w ppkt. g) powyżej, proszę o podanie uzasadnienia z czego wynika brak takich planów.
i) Informacja na temat środków finansowych zaplanowanych na działania promocyjne
w środkach masowego przekazu (radio, telewizja, internet, media społecznościowe, reklamy w przestrzeni publicznej, płatne kampanie sponsorowane na platformach Facebook, Instagram, TikTok), które to działania mają na celu promocję zwierząt lub adopcji zwierząt oraz wszelkich innych działaniach w przestrzeni publicznej (np. eventy
i akcje specjalne, takie jak "Adoptuj [...]").
j) Informacja na temat potrzeb i planów rekrutacyjnych Schroniska - bez względu na formę zatrudnienia. Proszę o wskazanie wysokości budżetu dla danego rodzaju stanowisk bądź pracy - wyrażonego kwotowo w odniesieniu do ilości osób planowanych do zatrudnienia.
2. Partnerzy zewnętrzni schroniska w 2023 i 2024 r. w zakresie opieki weterynaryjnej
z jednoczesnym wskazaniem:
a) Jakimi kryteriami kieruje się Schronisko w wyborze partnerów, takich jak zewnętrzne kliniki lub przychodnie weterynaryjne?
b) W jaki sposób wyłaniani są ww. partnerzy?
c) Ile psów i ile kotów trafiło pod opiekę (zabiegi/konsultacje) ww. partnerów w 2023 r.?
d) W odniesieniu do kosztów opieki (zabiegów/konsultacji) ww. partnerów w 2023 r. - proszę o informację ile skierowań do ww. partnerów pokrytych było przez Schronisko,
a ile pokryli wolontariusze?
e) Jaka jest szacowana liczba psów i jaka jest szacowana kotów do opieki (zabiegi/konsultacje) ww. partnerów w 2024 r.?
f) W jaki sposób Schronisko monitoruje jakość usług świadczonych przez ww. partnerów?
g) Ile przypadków błędnie leczonych lub zdiagnozowanych przez zewnętrznego partnera psów lub kotów odnotowało Schronisko w 2023 r.? Proszę o podanie odrębnie liczby w odniesieniu do kotów i w odniesieniu do psów.
h) Jak wygląda procedura wstrzymania i zakończenia współpracy z zewnętrznymi partnerami w przypadkach, w których nie świadczą oni swoich usług w zakresie i na poziomie wymaganym przez Schronisko?
i) Jakie przesłanki muszą zaistnieć, by Schronisko zakończyło współpracę z danymi partnerem?
3. Promocja adopcji w schronisku:
a) Jaką część procentową i kwotową budżetu Schroniska w 2024 r. stanowią środki finansowe przeznaczone na promocję adopcji?
b) Jak wygląda procedura promowania adopcji zwierzęta w środkach masowego przekazu?
c) Kto może wypowiadać się w imieniu schroniska w zakresie wypowiedzi dotyczącym adopcji zwierząt? d) Czy Schronisko posiada plan/strategię promocji adopcji na dany rok kalendarzowy,
w tym 2024 r.? W przypadku twierdzącej odpowiedzi na pytanie z ppkt. d) proszę
o przesłanie ww. strategii/planu.
Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji skarżąca wskazała, że odpowiedzi powinny być dostarczone w dokumencie doc. w przejrzysty
i czytelny sposób na adres mailowy: [...]@wp.pl.
W dniu 24 stycznia 2023 r. organ poinformował skarżącą za pośrednictwem poczty elektronicznej, że treść powyższych pytań została przekazana do oceny radcy prawnego w celu "zweryfikowania zakresu podlegającego dostępu do informacji publicznej".
Następnie pismem z 5 lutego 2024 r. organ, powołując się na art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902), dalej "u.d.i.p.", poinformował skarżącą, że w związku z koniecznością analizy złożonego wniosku, termin udzielenia informacji publicznej zostaje przedłużony do 22 marca 2024 r. (tj. do 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku).
Pismem z 13 marca 2024 r. Dyrektor Schroniska poinformowała skarżącą, że wnioskowana przeze nią informacja nie jest informacją prostą a informacją przetworzoną, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., oraz że wnioskowana informacja aktualnie nie istnieje. W związku z tym jej przekazanie musiałoby zostać poprzedzone procesem jej wytworzenia w oparciu o informacje proste. Na postawie art. 14 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. organ wezwał skarżącą do wykazania szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu wnioskowanej informacji w terminie 14 dni. Poinformowano skarżącą również, że w przypadku braku odpowiedzi
w wyznaczonym terminie sprawa zostanie rozpatrzona w oparciu o materiał zgromadzony dotychczas w toku postępowania.
Skarżąca udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie za pośrednictwem poczty elektronicznej 27 marca 2024 r.
W dniu 17 kwietnia 2024 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Schroniska
w przedmiecie rozpatrzenia jej wniosku z [...] stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych
w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;
2) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek;
3) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskiwania informacji przetworzonej
w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, poprzez błędne uznanie, że przedmiotem złożonego przeze mnie wniosku było udostępnienie informacji przetworzonej,
4) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim odmowa udostępnienia informacji następuje w drodze decyzji, poprzez niezastosowanie, skutkujące brakiem wydania decyzji administracyjnej w przypadku ograniczenia prawa do informacji.
Skarżąca wniosła o:
1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności;
2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż
w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku;
3) zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała przebieg dotychczasowego postępowania oraz wskazała, że do dnia złożenia skargi organ nie udostępnił wnioskowanej informacji, nie wydał również decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej.
Skarżąca wskazała, że organ może załatwić wniosek o udostępnienie informacji na kilka sposobów. Po pierwsze, poprzez udostępnienie informacji będącej przedmiotem żądania, po drugie poprzez wydanie decyzji administracyjnej, jeśli, zdaniem organu, w sprawie zachodzi potrzeba ograniczenia prawa do informacji, po trzecie poprzez odmowę udostępnienia informacji przetworzonej w związku
z niespełnieniem przez wnioskodawcę warunku wskazanego wart. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., także w formie decyzji administracyjnej, oraz po czwarte, poprzez powiadomienie pisemne wnioskodawcy, że nie posiada żądanej informacji, albo że żądana informacja nie stanowi informacji podlegającej udostępnieniu, albo że do udostępnienia żądanej informacji mają zastosowanie przepisy szczególne, określone w innych aktach prawnych. Niepodjęcie żadnego z powyższych działań świadczy o tym, że organ pozostaje w bezczynności.
W piśmie z 17 kwietnia 2024 r. Dyrektor Schroniska udzielił następującej odpowiedzi na wniosek skarżącej:
1. Plan budżetu w 2023 r. wynosił: 16608900,00 złotych natomiast na 2024 r. wynosi 18133000,00 złote. Plan budżetu został zatwierdzony uchwałą Rady [...] [...] grudnia 2023 r. Plan zamówień publicznych dostępny jest pod linkiem: https://[...]. Plan budżetu nie zawiera nowych pozycji kosztowych. Informacja dostępna pod linkiem: https://[...]. W dziale promocji zatrudnione są trzy osoby. Rekrutacje na poszczególne stanowiska prowadzone są na bieżąco
w miarę zapotrzebowania - informacja dostępna pod linkiem: https:/[...]. Struktura organizacyjna Schroniska dostępna jest pod linkiem: https:/[...]. Wysokość środków zaplanowanych w ramach planu budżetu z sierpnia 2023 r. a zatwierdzonego w grudniu 2024 r. na działania promocyjne wynosi 55000,00 złotych. Natomiast na zewnętrzne usługi weterynaryjne została zabezpieczona kwota 458300,00 złotych.
2. Schronisko na [...] im. [...] stosuje się do Regulaminu wysyłania zwierząt do zewnętrznych ZLZ (zakładów leczenia zwierząt) wprowadzonego Zarządzeniem nr [...] Dyrektora Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt z dnia [...] czerwca 2021 r. W 2023 roku odbyło się 275 konsultacji zewnętrznych z czego 91 było opłaconych przez wolontariuszy, 5 - pro bono natomiast 179 konsultacji sfinansowało Schronisko na [...] im. [...]. Oceną działania lekarzy weterynarii,
w tym działania niezgodnego z aktualna wiedzą medyczną, postawienia niewłaściwej diagnozy, zastosowania niewłaściwego leczenia itp. oraz zachowania niezgodnego
z zasadami etyki lekarskiej zajmuje się Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej.
3. Wysokość środków zaplanowanych w ramach planu budżetu z sierpnia 2023 r.
a zatwierdzonego w grudniu 2024 r. na działania promocyjne wynosi 55000,00 złotych. Plan promocji Schroniska na rok 2024 został przedstawiony i omówiony na posiedzeniu RDS w dniu [...] marca 2024 r. - prezentacja w załączeniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że
w dniu 18 kwietnia 2024 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, przekazane zostało skarżącej pismo będące odpowiedzią na złożony przez nią wniosek.
Organ wskazał, że przeprowadzone przez niego postępowanie dotyczące złożonego wniosku było prawidłowe i adekwatne, zaś skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia wskazywanych w jej treści przepisów. W ocenie Dyrektora Schroniska złożony przez skarżącą wniosek wymagał doprecyzowania, nie sposób więc twierdzić, że zachodzą przesłanki do uznania, iż doszło do bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga okazała się w znacznej części zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.
Stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana
w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec
o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego
i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się
z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku
z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).
Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udostępni informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej.
W świetle powołanej ustawy, aby nie narazić się na zarzut bezczynności, podmiot zobowiązany powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej bądź jeśli stwierdzi, że brak jest szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
Należy wskazać, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej
i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca doprecyzował zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne,
w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Schronisko na [...] im. [...] jest jednostką budżetową [...] powołaną Uchwałą Rady [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. Dyrektor Schroniska jest więc podmiotem, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., tj. podmiotem reprezentującym jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego. Do wyjaśnienia pozostaje więc, czy został spełniony zakres przedmiotowy wniosku skarżącej.
Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. W orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną w rozumieniu powyższego przepisu będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne
w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem objęte może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania. W omawianym trybie nie można też domagać się oceny zgodności z prawem wytworzonych dokumentów (por. wyrok z 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżąca we wniosku z [...] stycznia 2023 r. żądała od organu udostępnienia szeregu danych dotyczących kwestii związanych z planami finansowymi Schroniska. Pytania skarżącej zawarte w jej wniosku dotyczyły m.in. zatwierdzonego planu budżetowego Schroniska, środków zaplanowanych w zatwierdzonym budżecie, planów działań promocyjnych, stanu osobowego działu promocji i wydatków na wynagrodzenia w tym dziale, zamówień publicznych, zewnętrznych usług weterynaryjnych.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).
W niniejszej sprawie wniosek skarżącej wpłynął do organu w dniu [...] stycznia
2024 r. Organ skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. i pismem
z 5 lutego 2024 r. poinformował skarżącą, że odpowiedź na jej wniosek zostanie udzielona do 22 marca 2024 r. W terminie tym organ jednak nie udzielił skarżącej odpowiedzi. W dniu 14 marca 2024 r. organ wezwał skarżącą do wykazania, że udostępnienie wnioskowanej przez nią informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, uznając, że wniosek dotyczy informacji przetworzonej. Organ wezwanie to skierował do skarżącej zatem na 8 dni przed upływem terminu wyznaczonego w piśmie z 5 lutego 2024 r. i 51 dni po otrzymaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Ostatecznie organ częściowo odpowiedział na wniosek skarżącej w dniu [...] kwietnia 2024 r., tj. już po wniesieniu skargi.
Opisany wyżej przebieg postępowania świadczy o tym, że na dzień wniesienia skargi, tj. 17 kwietnia 2024 r., organ pozostawał w bezczynności co do rozpoznania całości wniosku skarżącej, a na dzień rozpoznania sprawy przez Sąd nadal pozostaje
w bezczynności co do rozpoznania części wniosku. Mimo, że organ przedłużył termin na udzielenie odpowiedzi w oparciu o art. 13 ust. 2 u.d.i.p. do 22 marca 2024 r., to jednak nie załatwił wniosku w tym terminie. Nie jest przy tym też jasne dlaczego organ zwlekał z wezwaniem skarżącej do wykazania, że udostępnienie wnioskowanej przez informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Analizując treść przekazanej skarżącej 18 kwietnia 2024 r. odpowiedzi Sąd uznał, że organ nadal nie udostępnił żądanej informacji wskazanej w punktach 1e, 1f, 1i, 2a, 2b, 2c, 2h, 3a, 3b, 3c wniosku z 23 stycznia 2024 r. Informacje o których mowa
w wyżej wymienionych punktach dotyczą wydatków i środków finansowych Schroniska, kryteriów doboru partnerów zewnętrznych i współpracy z tymi podmiotami, ilości zwierząt które trafiły pod opiekę partnerów zewnętrznych, procedury promocji adopcji zwierząt i sposobu reprezentacji Schroniska w tym zakresie. Przedmiotowe pytania dotyczą sfery faktów i zasad funkcjonowania Schroniska, a jako takie niewątpliwie stanowią zakres informacji publicznej. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącej w tym zakresie w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz
z aktami sprawy, o czym orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
W ocenie Sądu, odnośnie punktów 1a, 1b, 1c, 1d, 1g, 2d, 2f, 3d wniosku skarżącej, uznać należy, że organ w odpowiedzi przekazanej skarżącej 18 kwietnia 2024 r. udzielił wyczerpującej odpowiedzi na pytania skarżącej dotyczące informacji publicznej. Przedmiotowe pytania dotyczyły zatwierdzonego planu budżetowego Schroniska, całkowitej kwoty budżetu na 2024 r. z jednoczesnym wskazaniem o ile wzrosła/zmalała w stosunku do 2023 r., zamówień publicznych, wydatków, stanu osobowego działu promocji, ilości konsultacji zewnętrznych i sposobu pokrycia ich kosztów, kontroli świadczenia tych usług. Organ przekazał także skarżącej prezentację planu promocji Schroniska na 2024 r. Przedmiotowe pytania również dotyczyły sfery faktów i zasad funkcjonowania Schroniska, a odpowiedź na nie stanowi informację publiczną.
W powyższym zakresie Sąd stwierdził jednak, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z [...] stycznia 2024 r., o czym orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jak w punkcie 2 wyroku. Zauważyć należy, że przedłużony termin załatwienia wniosku upływał bowiem dniu 22 marca 2024 r. Organ przekazał zaś skarżącej odpowiedzi na powyższe pytania dopiero w dniu 18 kwietnia 2024 r. Wobec jednak rozpatrzenia tego zakresu wniosku skarżącej po wniesieniu skargi, Sąd nie miał podstaw, aby zobowiązać organ do jego rozpatrzenia.
Z uwagi na fakt, że organ pozostawał na dzień wniesienia skargi, a także wyrokowania w bezczynności, Sąd obowiązany był rozważyć, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Dokonując powyższej oceny, Sąd uwzględnił fakt, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego, jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności powinno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa może dotyczyć w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, przy czym przekroczenie terminu musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd uznał, że stwierdzona w punktach 1 i 2 wyroku bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., jak w punkcie 3 wyroku. Sąd w tym zakresie wziął pod uwagę okoliczność, że ostatecznie organ częściowo udzielił jednak skarżącej odpowiedzi na jej wniosek, choć niewątpliwie uczynił to z opóźnieniem. Po stronie organu nie można jednak dopatrzyć się złej woli czy też lekceważącego stosunku do obowiązków wynikających z ustawy
o dostępie do informacji publicznej. Zauważyć też należy, że skarżąca domagała się udostępnienia wielu danych, co mogło wpłynąć zarówno na trudność, jak i na czas realizacji wniosku. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że bezczynność
w udostępnieniu informacji publicznej miała postać kwalifikowaną.
Sąd oddalił zaś skargę w pozostałym zakresie, tj. odnośnie punktów 1h, 1j, 2e, 2g oraz 2i wniosku skarżącej, o czym orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. jak
w punkcie 4 wyroku. Zauważyć należy, że pytania o informację publiczną muszą bowiem dotyczyć sfery faktów, a nie ocen, planów czy zamierzeń dotyczących przyszłych działań organu w sprawach indywidualnych. Zdaniem Sądu pytania skarżącej zawarte w punktach 1h, 1j, 2e nie dotyczą zaś sfery faktów, a zdarzeń przyszłych i niepewnych, a jako takie nie stanowią przedmiotowego zakresu informacji publicznej. Z kolei pytania zawarte w punktach 2g oraz 2i nie zostały wystarczająco precyzyjnie i konkretnie sformułowane, aby można je uznać za pytania z zakresu informacji publicznej.
Wskazać w tym miejscu należy, że adresat wniosku nie został upoważniony do dokonywania interpretacji treści, modyfikowania lub zmiany żądania. Wskazanie wnioskowanych informacji musi być na tyle precyzyjne i jasne, by przedmiot i zakres wniosku nie budził wątpliwości. Jeżeli wniosek nie spełnia tego standardu i nie zostanie sprecyzowany przez wnioskodawcę w sposób pozwalający odczytać jego wolę, wówczas nie może być traktowany jako wniosek o informację publiczną
w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Co więcej, wniosek
o udostępnienie informacji publicznej, już na etapie jego złożenia, powinien być na tyle precyzyjny, aby możliwe było dokonanie oceny co jest przedmiotem wniosku, nie tylko przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji, ale później również przez sąd
administracyjny. Zarówno więc podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, jak i następnie sąd administracyjny, bazując na samej treści wniosku, muszą mieć pełną jasność o co chodzi wnioskodawcy, a nie jedynie domyślać się o co mu chodzi. Uzupełnienie zaś, czy też późniejsze doprecyzowanie i wyjaśnienie przez wnioskodawcę co faktycznie jest przedmiotem wniosku, złożone np. w piśmie procesowym do sądu nie skutkują tym, że złożony wniosek był wystarczająco precyzyjny, aby mógł zostać rozpoznany w trybie u.d.i.p. Żądanie oczywiście niejasne czy też niezrozumiałe nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a brak wyraźnej podstawy prawnej do uzupełniania wniosku powoduje, że podmiot obowiązany może ograniczyć się do poinformowania, że wniosek nie jest wnioskiem
o udostępnienie informacji publicznej.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 5 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącą wpis sądowy w wysokości 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło