II SAB/Wa 467/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący : Sędzia Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 25 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata R.D. z dnia 9 lipca 2013 r. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w sprawie ze skargi małoletniej S.D. i K.S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie renty w drodze wyjątku postanawia: oddalić wniosek Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt jw., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.D., S.D. i K.S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie przyznania renty w drodze wyjątku. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 31 maja 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 467/12, ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w W. pełnomocnikiem skarżącego wyznaczyła adwokata A.P. wykonującą zawód w Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w W. (zawiadomienie ORA w W. z dnia 12 czerwca 2013 r., k. 77). W dniu 2 lipca 2013 r. do akt sprawy wpłynął odpis pełnomocnictwa substytucyjnego, w którym wyznaczona adwokat upoważniła adwokata R.D. do reprezentowania skarżącego w niniejszym postępowaniu. W dniu 16 lipca 2013 r. do Sądu wpłynęła opinia dalszego pełnomocnika – adwokata R.D. – o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku. Jednocześnie ww. adwokat wystąpił o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i złożył oświadczenie, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Referendarz sądowy, postanowieniem z dnia 22 lipca 2013 r., sygn. akt jw., odmówił adwokatowi R.D. przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł w terminie adwokat R.D.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z ze zm.), zwana dalej powoływana P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że złożony wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu jest w całości rozpoznawany przez Sąd, według zasad określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 461), tj., zgodnie z treścią art. 250 P.p.s.a. W myśl zaś § 20 tego rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Powołany wyżej art. 250 P.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyznaczony radca prawny lub adwokat. Przez wyznaczonego adwokata rozumieć należy adwokata wskazanego przez Okręgową Radę Adwokacką w W. W przedmiotowej sprawie ORA w W. pełnomocnikiem z urzędu skarżących wyznaczyła adwokata A.P. W świetle powołanego przepisu stwierdzić należy również, iż przyznanie – wyznaczonemu adwokatowi – kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nastąpić może wyłącznie na wniosek tego adwokata i na podstawie złożonego przez niego oświadczenie. Znajdujące się w aktach postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi podstawy do ubiegania się przez dalszego pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i to niezależnie od tego, czy ubiega się on o wynagrodzenie na rzecz wyznaczonego adwokata z urzędu. Do udzielenia pomocy prawnej z urzędu wyznaczona została bowiem adwokat A.P. i to jej, a nie substytutowi, przysługuje prawo zwrócenia się do Sądu o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie oznacza, że to substytut może wystąpić o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w imieniu wyznaczonego pełnomocnika. Udzielenie substytucji nie powoduje powstania tego rodzaju stosunku pomiędzy wyznaczonym pełnomocnikiem a substytutem, który uprawniałby tego ostatniego do występowania w jego imieniu do Sądu o przyznanie wynagrodzenia. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa powoduje powstanie określonego stosunku pomiędzy substytutem i stroną. Osoby te łączy taki sam stosunek, jaki łączy stronę i pełnomocnika. W konsekwencji strona ma dwóch równorzędnych pełnomocników procesowych, przy czym działania (zaniechania) dalszego pełnomocnika wywołują, tak jak działania (zaniechania) pełnomocnika głównego, skutki procesowe bezpośrednio dla skarżącego. Reprezentowanie skarżącego przez dalszego pełnomocnika nie powoduje jednak ani zmiany osoby pełnomocnika ustanowionego z urzędu i wyznaczonego przez właściwą okręgową radę adwokacką, ani zwolnienia wyznaczonego adwokata z obowiązku przewidzianego w § 20 cyt. rozporządzenia. Czym innym jest bowiem wykonywanie zastępstwa procesowego skarżącego w oparciu o dalsze pełnomocnictwo, którego udzielenie jest prawem każdego pełnomocnika, a czym innym jest prawo do wynagrodzenia za to zastępstwo, które to prawo - wolą ustawodawcy - zostało nierozerwalnie związane z osobą pełnomocnika, o którym mowa w art. 250 i art. 253 P.p.s.a. Z tego też powodu nie można zgodzić się z poglądem, że możliwość złożenia przez dalszego pełnomocnika wniosku o przyznanie wynagrodzenia wraz ze stosownym oświadczeniem wynika z treści art. 39 P.p.s.a. Przepis ten reguluje bowiem, także poprzez treść art. 244 § 2 P.p.s.a., zakres pełnomocnictwa wynikający z mocy samego prawa. Dotyczy zatem treści pełnomocnictwa łączącego skarżącego i pełnomocnika, a nie kwestii wykonania obowiązków, określonych w art. 250 P.p.s.a. i we właściwych przepisach normujących wynagrodzenia poszczególnych grup zawodowych profesjonalnych pełnomocników, przez wyznaczonego na zasadzie prawa pomocy pełnomocnika z urzędu. Oczywiście nie oznacza to, że w sytuacji reprezentowania skarżącego przez dalszego pełnomocnika, w ramach pełnomocnictwa udzielonego przez adwokata ustanowionego z urzędu, skarżący jest pozbawiony pomocy prawnej. Jak już wskazano powyżej czynności podjęte przez dalszego pełnomocnika są czynnościami procesowymi skarżącego, ale prawo do złożenia wniosku o wynagrodzenie i obowiązek złożenia stosownego oświadczenia każdorazowo ciąży na wyznaczonym pełnomocniku z urzędu. Toteż, na gruncie rozpoznanej sprawy, wniosek taki wraz z oświadczeniem może złożyć wyłącznie adwokata A.P. Wobec powyższego, na podstawie art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 20 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, postanowiono jak w sentencji.