II SAB/Wa 467/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Danuta Kania, Adam Lipiński, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Starosty Powiatu O. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność Starosty Powiatu O. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. w pozostałym zakresie umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, 3. zasądza od Starosty Powiatu O. na rzecz skarżącego K. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SAB/Wa 467/16 UZASADNIENIE W dniu [...] lipca 2016 r K.K. wniósł skargę na bezczynność Starosty Powiatu O. z wnioskiem o: 1. nakazanie Organowi udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej; 2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; 3. przyznanie od Organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów; 4. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podał, że w dniu [...] czerwca 2016 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej złożył wniosek o dostęp do informacji publicznej i do chwili wniesienia skargi nie uzyskał informacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, ewentualnie o o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) oraz odstąpienie od orzekania o kosztach tego postępowania.  W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podał, że w dniu [...] czerwca 2016 r. drogą elektroniczną, w formie wiadomości e-mail wpłynął do Starostwa Powiatowego w O. wniosek Pana K.K. o udostępnienie informacji publicznej z następującym pytaniem: "Ile wniosków o dostęp do informacji publicznej zostało skierowanych do Państwa w poszczególnych latach w okresie 2010-2015 oraz w roku 2016- do chwili udzielenia odpowiedzi na niniejszy wniosek?." W odpowiedzi na powyższy wniosek, wypełniając dyspozycję w zakresie formy udzielonej odpowiedzi art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz.,2058), w dniu [...] czerwca 2016 r. drogą elektroniczną wysłano do Pana K.K. odpowiedź na wniosek z dnia [...] czerwca 2016 r. udzielając odpowiedzi na zadane we wniosku pytania. W dniu [...] lipca 2016 r. wpłynęła do Starostwa Powiatowego w O. skarga Pana K.K. reprezentowanego przez pana A.K. na rzekomą bezczynność Starosty Powiatu O. Z treści skargi wynikło, iż Skarżący nie otrzymał odpowiedzi na wniosek. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że odpowiedź na wniosek została wysłana omyłkowo na niewłaściwy adres poczty elektronicznej wnioskodawcy. Zamiast na prawidłowy adres: "[...]" w wyniku zwykłego przeoczenia pracownik Starostwa wysłał odpowiedź na adres: "[...]". Przedmiotowej pomyłki nie udało się wcześniej, tj. przed otrzymaniem od wnioskodawcy skargi na bezczynność stwierdzić. Co równie ważne wiadomość ta nie wróciła do nadawcy z adnotacją, iż wiadomości nie udało się doręczyć. Gdyby taka informacja zwrotna przyszła, organ z całą pewnością zdążyłby wysłać odpowiedź ponownie z zachowaniem terminu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Gdy tylko organ dowiedział się o zaistniałej pomyłce, tego samego dnia [...] lipca 2016 r. do pana K.K. została przesłana odpowiedź na wniosek z dnia [...] czerwca 2016 r. Organ wyjaśnił w piśmie, iż zwłoka w udzieleniu odpowiedzi wynikła z mylnie wpisanego adresu e-mail. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy wskazać, iż brak otrzymania odpowiedzi w ustawowym terminie wynikał ze zwykłego omyłki w adresie e-mail wnioskodawcy. Pierwotna odpowiedź wysłana została w dniu [...] czerwca 2016 r., a więc z zachowaniem terminu ustawowego. O przeoczeniu Starosta O. dowiedział się dopiero z otrzymanej skargi i niezwłocznie udzielił odpowiedzi. Przechodząc do uzasadnienia wniosków odpowiedzi na skargę, a mianowicie wniosku o jej odrzucenie, organ wskazał, że skarżący nie wyczerpaniu środków zaskarżenia, jakie służyły mu w postępowaniu przed organem właściwym. Dalej organ wskazał, że z ostrożności, gdyby Sąd nie podzielił powyższej argumentacji, zgłoszony został także wniosek alternatywny o umorzenie postępowania w trybie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., z uwagi na fakt, iż wobec wysłania na prawidłowy adres wnioskodawcy w dniu [...] lipca 2016 r. odpowiedzi na wniosek, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności ogłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4. inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z bezczynnością organu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia – jak w rozpoznawanej sprawie – czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność bowiem ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu. Mówiąc natomiast o dostępie do informacji publicznej i ewentualnej bezczynności w tym zakresie, stwierdzić na samym początku należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3). Konkretyzacją natomiast tego prawa zajmuje się m.in. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm.), gdzie w myśl art. 1, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępniania. Realizacja bowiem tego prawa spoczywa na określonych w ustawie podmiotach. I tak, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są również organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080 z późn. zm.) oraz partie polityczne (ust. 2). W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie Starosta Powiatu O. jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Stąd też została spełniona przesłanka podmiotowa ustawy. Wskazać dalej należy, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów. W dalszej części stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. W myśl – co już wyżej wykazano – art. 2 ust. 1 ustawy, prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który ogranicza je z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest przy tym wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani celu, w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana. Jedynie w przypadku informacji przetworzonej, stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy, ustawodawca wprowadził wymóg wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dodać również należy, że według art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Zatem wobec treści wniosku K.K. z dnia [...] czerwca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej (ile wniosków o dostęp do informacji publicznej zostało skierowanych do Starostwa Powiatu O. w poszczególnych latach w okresie 2010-2015 oraz w roku 2016 do chwili udzielenia odpowiedzi na wniosek) spełniona została przesłanka przedmiotowa zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w odniesieniu do powyższego wniosku. Natomiast skoro organ rozpoznał wniosek skarżącego K.K. i udostępnił skarżącemu żądaną informację w dniu [...] lipca 2016 r., a więc przed rozpoznaniem jego skargi i w terminie 30 dni od jej otrzymania, to należało umorzyć postępowanie sądowe, bowiem w dacie orzekania nie było podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o informację publiczną, gdyż został on już rozpoznany (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, ONSA i WSA 2009/4/63)., ponadto w tym zakresie skarżący cofnął skargę Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się w bezczynności rażącego naruszenia prawa, bowiem długotrwałość procedowania organu – jak wynika z jej wyjaśnień – ma swoje źródło w przesłaniu informacji na błędny adres. Skarżący również cofnął wniosek o zasądzenie grzywny. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 § 1 pkt 1 w zw. z § 1a i w zw. z art. 161 § 1 pkt 3) oraz w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.