II SAB/Wa 467/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Prokurator Krajowy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego J. J. z dnia [...] stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność Prokuratora Krajowego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prokuratora Krajowego na rzecz skarżącego J. J. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z [...] stycznia 2024 r. (za pośrednictwem ePUAP) J.J. (dalej: "skarżący") wystąpił do Prokuratora Krajowego (dalej też: "PK", "organ") o udostępnienie informacji publicznej w postaci: 1) dokumentu przywrócenia do służby czynnej prokuratora X.Y. z [...] lutego 2022 r. - oficjalny dokument wydany przez ówczesnego Prokuratora Generalnego Zbigniewa Ziobro, formalnie przywracający prokuratora X.Y. do służby czynnej w dniu [...] lutego 2022 r.; 2) pisma prokuratora X.Y. z [...] lutego 2022 r. - formalny wniosek prokuratora X.Y. o przywrócenie do czynnej służby na stanowisku prokuratora Prokuratury Krajowej, skierowany do Prokuratora Generalnego; 3) dokumentu powołania na funkcję Prokuratora Krajowego z [...] marca 2022 r. - oficjalny dokument wydany przez Prezesa Rady Ministrów Mateusza Morawieckiego, powołujący X.Y. na stanowisko [...] w dniu [...] marca 2022 r. Jednocześnie skarżący wniósł o udzielenie mu żądanych informacji w formie skanów na podany adres skrzynki ePUAP. W odpowiedzi na ww. wniosek organ, pismem z [...] lutego 2024 r., poinformował skarżącego, że żądane dane zostały wcześniej udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości w portalu Gov.pl w zakładce "Aktualności" pod datą [...] stycznia 2024 r. Pismem z [...] lipca 2024 r. skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność PK w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Podniósł, iż po przeanalizowaniu stron internetowych wskazanych przez organ, stwierdził brak wnioskowanych informacji. Ponadto PK nie odpowiedział na wszystkie pytania zawarte we wniosku, a mianowicie organ nie odniósł się do punktów dotyczących formalnego wniosku prokuratora X.Y. z [...] lutego 2022 r. i dokumentu powołania go na funkcję Prokuratora Krajowego z [...] marca 2022 r. W związku z tym, skarżący uznał, że PK pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia mu żądanych informacji publicznych. Dlatego wniósł o: - zobowiązanie organu do rozpatrzenia jego wniosku informacyjnego z [...] stycznia 2024 r. zgodnie przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p."); - stwierdzenie, że PK dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku i orzeczenie o jej charakterze; - zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, - rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W skierowanym do skarżącego piśmie z [...] sierpnia 2024 r. PK oświadczył, iż po przeanalizowaniu skargi, uznał ją za zasadną, a także przedstawił w załączeniu kopie następujących dokumentów: 1) decyzji z [...] lutego 2022 r. o przywróceniu prokuratora X.Y. do czynnej służby na stanowisku prokuratora Prokuratury Krajowej; 2) pisma prokuratora X.Y. z [...] lutego 2022 r., zawierającego wniosek o przywrócenie do czynnej służby; 3) decyzji z [...] marca 2022 r. o powołaniu prokuratora X.Y. na [...]. Organ poinformował również skarżącego w ww. piśmie, że jego skarga na bezczynność zostanie przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W odpowiedzi na skargę (pismo PK z [...] sierpnia 2024 r.) organ wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."). PK jako zasadny ocenił zarzut skargi, iż w Biuletynie Informacji Publicznej znajduje się jedynie informacja o wnioskowanych dokumentach, lecz brak jest ich skanów. Dlatego podjął działania zmierzające do merytorycznego, zgodnego z u.d.i.p., rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2024 r. W dniu [...] sierpnia 2024 r. skarżącemu udzielono odpowiedzi, przekazując mu kopie wnioskowanych dokumentów. W świetle powyższego, zdaniem organu, zwłoki zaistniałej w prawidłowym rozpoznaniu wniosku nie można ocenić jako powstałej z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotowa sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z ww. przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ – będąc w posiadaniu żądanej informacji – nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia informacji publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Jeżeli podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie podjął wymaganej przepisami u.d.i.p. czynności w danej sprawie, to dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia powód, z uwagi na który to nie nastąpiło. Dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej, niezbędne jest uprzednie przesądzenie, czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia takiej informacji. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż PK - jako organ władzy publicznej - jest w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu. Nie jest również sporny między stronami charakter prawny objętych wnioskiem dokumentów jako informacji publicznej. Są to bowiem dokumenty dotyczące obsadzenia jednego z kierowniczych stanowisk w prokuraturze, a mianowicie stanowiska [...] (vide art. 13 § 3a ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze - Dz. U . z 2024 r, poz. 390). Wedle zaś art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach. Z okoliczności faktycznych sprawy, niekwestionowanych przez strony postępowania, wynika, że na dzień wniesienia skargi ([...] lipca 2024 r.), PK pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku informacyjnego skarżącego. Wbrew twierdzeniom organu, zawartym w odpowiedzi na wniosek (pismo PK z [...] lutego 2024 r.), żądane dokumenty nie były dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej (znajdowała się tam wyłącznie informacja o tych dokumentach). Zatem PK nie zrealizował wniosku skarżącego w terminie 14 dni, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Organ uczynił to dopiero po wniesieniu skargi, na etapie udzielania odpowiedzi na skargę. W obecnym stanie prawnym udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi nie prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania. Sąd nie ma wówczas podstaw do zobowiązania określonego podmiotu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ale ocenia istnienie bezczynności na dzień wniesienia skargi, jak również to, czy bezczynność miała charakter rażący czy też nie (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 12 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 3041/14 i z 12 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 500/16 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1) bądź zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) albo stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W przypadkach zaś, o których mowa w § 1 pkt 1 i 2, może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W sytuacji, gdy - tak jak w niniejszej sprawie - zarzucany stan bezczynności ustał po dniu wniesienia skargi, to na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że PK dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z [...] stycznia 2024 r., o czym orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Oceniając zaistniałą w sprawie bezczynność w punkcie drugim sentencji wyroku w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd w składzie tu orzekającym uznał, iż nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest bowiem postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i powinno być intepretowane ściśle. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego pojęcia "rażące" to "ponad miarę", "niewątpliwe", "oczywiste", "wyraźne". Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest więc wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne, niezaprzeczalne i pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (vide wyroki NSA: z 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt II OSK 151/21; z 27 maja 2021 r. sygn. akt I FSK 644/21 i z 23 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 2439/20). W niniejszej sprawie bezczynność PK nie wynikała z celowego zaniechania czy też z lekceważącego traktowania obowiązków informacyjnych, lecz była skutkiem błędnego przekonania organu, że wnioskowane dokumenty zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej. Z powyższych względów Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia kwalifikowanej postaci bezczynności. O kosztach postępowania (obejmujących wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł) rozstrzygnięto w punkcie trzecim sentencji wyroku na mocy art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.