II SAB/Wa 473/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 8 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] postanawia: odrzucić skargę Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 31, art. 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 666), Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] dokonał waloryzacji renty rodzinnej M. B. i ustalił nową zwaloryzowaną wysokość tego świadczenia od dnia 1 marca 2014 r. w kwocie [...] zł. W powyższej decyzji zawarto pouczenie o prawie i trybie wniesienia odwołania do Sądu Okręgowego w [...][...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych. Pismem z dnia 7 maja 2014 r. M. B. wniosła do Ministra Obrony Narodowej odwołanie od ww. decyzji o waloryzacji renty rodzinnej. Pismem z dnia 25 czerwca 2014 r. M. B. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie nie rozpatrzenia odwołania z dnia 7 maja 2014 r. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. znak [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wskazując, iż nie jest organem odwoławczym w sprawach ubezpieczeń społecznych. Podkreślił, że decyzje Dyrektora WBE nie są poddawane kontroli instancyjnej w postępowaniu odwoławczym, o którym mowa w art. 127 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego, Minister Obrony Narodowej uznał, że w sprawach ubezpieczeń społecznych właściwy jest sąd powszechny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j.:Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej ppsa, sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Kognicję sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 i 3 ppsa, wskazując katalog aktów prawnych i czynności z zakresu administracji publicznej, które mogą być przedmiotem skargi. Stosownie do treści tego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1)decyzje administracyjne; 2)postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3)postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4)inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5)akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6)akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7)akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8)bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Podkreślenia wymaga, iż nie wszystkie sprawy dotyczące relacji o charakterze administracyjnym zostały poddane przez ustawodawcę kognicji sądów administracyjnych. Istnieją bowiem od tej zasady wyjątki, mające swoje umocowanie w przepisach rangi ustawowej. Z treści art. 180 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego wynika, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy tego kodeksu, ale tylko wówczas, gdy przepisy szczególne dotyczące ubezpieczeń nie ustalają odmiennych zasad postępowania w tych sprawach. Takimi szczególnymi przepisami są regulacje zawarte w ustawie z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, która w art. 31 ust. 4 ustanawia regułę zaskarżania podejmowanych przez wojskowy organ emerytalny decyzji dotyczących prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, a więc do sądu powszechnego. Analogiczne przepisy zawarte są w art. 83 ust. 2 i art. 83a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.). W uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2011 r. (sygn. akt I UZP 3/10 Lex nr 738185), mającej moc zasady prawnej, przyjęto, iż od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych czyli organu rentowego wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w przedmiocie nieważności decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Ze względu na tożsamą treść przepisów art. 31 ust. 4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń oraz art. 32 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i art. 83a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń, uznać należy, że uchwała ta znajduje zastosowanie również do decyzji wydanych na podstawie art. 32 ust. 2 ww. ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy. Zatem wyłączenie kognicji sądu administracyjnego na etapie zaskarżania decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego wydawanych w przedmiocie prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia (art. 31 ust. 4) pozbawia sprawę dotyczącą tej decyzji charakteru administracyjnego i nadaje jej charakter sprawy cywilnej. Decyzje Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego nie są również poddawane kontroli instancyjnej w postępowaniu odwoławczym o którym mowa w art. 127 i następnych ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Z treści cytowanego wyżej art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że sądy administracyjne są właściwe w sprawach skarg na bezczynność wyłącznie w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu. Chodzi zatem o takie rozstrzygnięcia, których przedmiotem jest sprawa administracyjna w znaczeniu co najmniej procesowym, a więc w której, niezależnie od jej materialnoprawnego charakteru, przepisy prawa przewidują możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Sytuacja ta nie ma natomiast miejsca w sprawie niniejszej. Zaskarżona przez M. B. bezczynność organu dotyczy sprawy cywilnej, w której wyłączono sądowoadministracyjny tryb zaskarżenia, eliminując możliwość skutecznego wniesienia skargi na bezczynność na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast okoliczność, że zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, do uchylenia, zmiany lub unieważnienia decyzji wskazano tryb przewidziany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza jedynie, obowiązek stosowania przy wydawaniu tego rodzaju decyzji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec powyższego sprawę ze skargi M. B. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] w przedmiocie waloryzacji wojskowej renty rodzinnej należy odrzucić jako nienależącą do właściwości sądu administracyjnego. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.