II SAB/Wa 478/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.), Danuta Kania, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi W. S. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie wniosku z dnia [...] września 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej (poz. [...]) 1. zobowiązuje Wójta Gminy [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] września 2011 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. P. R. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wnioskiem z dnia [...] września 2011 r. W. S. zwrócił się do Wójta Gminy [...] – w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej – wnosząc o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wskazania dat, w jakich było sporządzane skontrum dokumentacji w gminie i wydanie odpisów wszystkich dotychczasowych skontrum. W odpowiedzi na powyższy wniosek organ, pismem z dnia [...] października 2011 r., poinformował wnioskodawcę, że wniesiony wniosek nie zawiera informacji, o jakie sprawy chodzi i za jaki okres. Wskazał również, że we wcześniejszych pismach poinformowano już wnioskodawcę, że zawartość archiwum zakładowego umieszczona jest na stronie urzędu [...]. Pismem z dnia 11 października 2011 r. W. S. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w zakresie nierozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] września 2011 r. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do niezwłocznego udzielenia żądanej informacji publicznej, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący wniósł także o podjęcie przez Sąd postanowienia sygnalizacyjnego, o którym mowa w art. 155 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwagi na powtarzające się istotne naruszenia prawa, jakich – jego zdaniem – dopuszcza się organ. W odpowiedzi na skargę, Wójt Gminy [...] wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o umorzenie postępowania, argumentując, że na wniosek skarżącego z dnia [...] września 2011 r. udzielił odpowiedzi w dniu [...] października 2011 r. Podniósł, że żądana informacja funkcjonuje w obiegu publicznym, co pozwala skarżącemu na zapoznanie się z jej treścią inaczej niż przez złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wskazał, że udostępnienie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej wyłącza obowiązek ponownego jej udostępnienia na wniosek zainteresowanego. Nadto wskazał, że o możliwości zapoznania się z żądaną informacją poinformował wnioskodawcę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu powyższej skargi, wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 449/11, w pkt 1 oddalił wniesioną skargę, podzielając stanowisko organu, a w pkt 2 przyznał na rzecz pełnomocnika skarżącego stosowną kwotę tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącego od wydanego w sprawie orzeczenia, wyrokiem z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1740/12, uchylił wyrok Sądu I instancji w części dotyczącej pkt 1 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W motywach uzasadnienia stwierdził, że wbrew temu, iż Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że wniosek skarżącego dotyczy dokumentu obrazującego kontrolę zbiorów archiwalnych, uznał za prawidłowe działanie Wójta Gminy [...], odsyłające skarżącego do zamieszczonej na stronie urzędu gminy zawartości archiwum zakładowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga na bezczynność Wójta Gminy [...] w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że istota oceny zaskarżonej decyzji sprowadza się do wykonania zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartych w wyroku z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1740/12, uchylającym poprzednie rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu tego wyroku NSA stwierdził, iż uznanie przez Sąd I instancji, że wniosek o udzielenie informacji publicznej został zrealizowany przez odesłanie skarżącego do informacji zawartej w BIP Urzędu Gminy w [...], narusza zarówno przepisy ustawy o informacji publicznej, jak i przepis art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że z akt sprawy wynika, iż skarżący nie żądał udostępnienia zasobów archiwalnych, lecz pytał o daty sporządzenia skontrum dokumentacji w Gminie i o wydanie odpisów dotychczasowych skontrum. Z tego względu nieprawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz organ ustaliły przedmiot żądania i przy wadliwie ustalonym stanie faktycznym przyjęły, że nastąpiło udostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem skarżącego. Doprowadziło to do błędnego uznania, że organ nie pozostawał w bezczynności i oddalenia skargi, mimo że zachodziła konieczność wydania wyroku na podstawie art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając ponownie sprawę, zgodnie z wytycznymi, Sąd stwierdził, co następuje. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Stosownie do treści ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), wobec faktu, iż pojęcie informacji publicznej nie zostało wyraźnie zdefiniowane (art. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej), rozpoznanie każdej sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji odbywa się dwuetapowo. W pierwszej kolejności należy zdefiniować z jakim żądaniem strona występuje, a mianowicie, czy z żądaniem udzielenia informacji o stanie sprawy, o sposobie jej załatwienia, czy z żądaniem informacyjnym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. A zatem, aby mogło dojść do rozstrzygnięcia sprawy o bezczynność na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, warunkiem niezbędnym pierwszym (sine qua non) jest dokonanie za każdym razem kwalifikacji wniosku pod kątem, czy zawiera on żądanie informacyjne, w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przesądzenie, że w sprawie będą miały zastosowanie przepisy dotyczące informacji publicznej, pozwala na przejście do drugiego etapu badania skargi – to jest do stwierdzenia, czy w sprawie występuje bezczynność. W myśl art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Natomiast art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej wymienia kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Przy czym nie jest to zamknięty katalog, co wynika z treści tego przepisu. Za takie należy uznać informacje wytwarzane przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, za Naczelnym Sądem Administracyjnym, iż żądana przez skarżącego informacja, w zakresie daty sporządzenia skontrum dokumentacji w Gminie i wydania odpisów dotychczasowych skontrum (kontroli zbiorów archiwalnych), stanowi informację publiczną. Stosownie do treści art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Natomiast obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział tylko w sytuacji, gdy informacja, której udostępnienia żąda określony podmiot, jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia. Natomiast stosownie do treści art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy, udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8, 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11, 3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia, 4) umieszczania informacji publicznych w centralnym repozytorium informacji publicznych, o którym mowa w art. 9b, zwanym dalej "centralnym repozytorium". Rozpatrując zatem żądanie zawarte we wniosku skarżącego, za Naczelnym Sądem Administracyjnym należy stwierdzić, że w ramach dostępu do informacji publicznej nie można żądać wydania odpisów dokumentów, w tym przypadku odpisów protokołów przeprowadzonego skontrum. W takiej sytuacji ma zastosowanie przepis art. 14 ust. 2 ustawy, według którego organ powiadamia wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje w jaki sposób i w jakiej formie informacja ta może być udostępniona. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Organ w piśmie z dnia [...] października 2011 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek skarżącego z dnia [...] września 2011 r. odesłał skarżącego do informacji zawartej w BIP Urzędu Gminy w [...], gdzie umieszczono zawartość archiwum zakładowego. Z powyższych względów, należy uznać że działania podjęte przez Wójta Gminy [...], w celu rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] września 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej, są niewystarczające, a zarzut bezczynności organu jest uzasadniony. Jednocześnie, biorąc pod uwagę fakt, iż organ w ustawowym 14 – dniowym terminie, wprawdzie wadliwie, ale odpowiedział na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, Sąd stwierdził, iż bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. W przedmiocie przyznania adwokatowi wynagrodzenia za poniesione i nieopłacone koszty pomocy prawnej świadczonej z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).