II SAB/Wa 487/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. W. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2019 r. A. W. powołując się na, jak wskazał, wypowiedzi medialne S. K. - Wiceprzewodniczącego Komisji [...] w sprawie nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...], skierował do Ministerstwa Sprawiedliwości trzy pytania: 1. "Skąd Pan V-ce Przewodniczący Komisji, Podsekretarz Stanu w MS ma taką wiedzę, że cytuje stanowisko Prokuratury o linii korupcyjnej R. N z najważniejszymi urzędnikami [...]? 2. Pan V-ce Przewodniczący cytując to dziwne określenie Prokuratury "linia korupcyjna" miał pełną świadomość znaczenia tego sformułowania i stąd pytanie: co oznacza sformułowanie "linia korupcyjna" bo według mojej wiedzy nie istnieje prawnie takie sformułowanie? 3. W wypowiedzi Pana V-ce przewodniczącego pada sformułowanie "najwyżsi urzędnicy [...]" stąd prośba o odpowiedź na pytanie: o jakich najwyższych urzędników [...] myślał Pan S. K.?" Wnioskodawca wskazał też, że "Odpowiedzi na pytania pozwolą zrozumieć sens cytowanej odpowiedzi Pana V-ce przewodniczącego Komisji. Proszę traktować moje pytania jako zgodne z ustawą o dostępie do informacji publicznych". W piśmie z dnia [...] maja 2019 r. wnioskodawca wskazał na pismo z dnia [...] kwietnia 2019 r. "z prośbą o wyjaśnienie słów Pana Vice Przewodniczącego Komisji [...] S. K. (...)". Podał, że nie otrzymał odpowiedzi, stąd to drugie pismo z prośbą o odpowiedź na te pytania. Ministerstwo Sprawiedliwości pismem z dnia [...] maja 2019 r. w odpowiedzi na pismo z dnia [...] kwietnia i [...] maja 2019 r. poinformowało, że "zacytowane przez Pana słowa sformułowane przez Pana S. K. – Zastępcę Przewodniczącego Komisji [...] są częścią jego dłuższej wypowiedzi". Organ wskazał również, że Komisja "podczas rozpatrywania spraw dotyczących decyzji [...] opiera się nie tylko na materiałach przekazanych przez Urząd [...] ale także na materiałach zgromadzonych samodzielnie (z urzędu), w tym aktach postępowań przygotowawczych przekazanych przez jednostki Prokuratury. Co się zaś tyczy informacji o powiązaniach korupcyjnych R. N. z urzędnikami Urzędu [...], od prawie samego początku działania Komisji, informacje te były wielokrotnie przekazywane przez środki masowego przekazu, a także w trakcie jej prac i rozpraw, gdzie odczytywano m.in. jego wyjaśnienia złożone przed prokuraturą, z których jasno wynikało, że korumpował pracownika [...]". A. W. w piśmie z dnia [...] maja 2019 r. do Ministerstwa Sprawiedliwości wskazał, że odpowiedź z Ministerstwa na jego pisma z dnia [...] kwietnia 2019 r. i z [...] maja 2019 r. nie jest pełna. Pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. Minister Sprawiedliwości podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] maja 2019 r. Pismem z dnia 16 czerwca 2019 r. A. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazał, że odpowiedzi na wniosek nie otrzymał. Dlatego [...] maja 2019 r. wysłał ponownie pismo w tej sprawie. Podał, że otrzymał pismo z [...] maja 2019 r., w którym Ministerstwo Sprawiedliwości odpowiedziało tylko na jedno pytanie nr 1. Skarżący podał, że z tą odpowiedzią się zgadza. Podniósł, że na pozostałe pytania nie uzyskał odpowiedzi. Skarżący wskazał, że [...] maja 2019 r. wysłał ponownie pismo do MS. Skarżący wskazał, że w piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r. MS wskazało, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] maja 2019 r. Skarżący wskazał, że Ministerstwo Sprawiedliwości unika odpowiedzi na pytania zadane w trzech pismach, stąd skarga na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi z dnia 2 lipca 2019 r. wniósł o oddalenie skargi w całości z uwagi na jej bezzasadność. Odnosząc się do skargi organ wskazał, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż ustosunkował się do wszystkich trzech pytań skarżącego już w piśmie z dnia [...] maja 2019 r., a cała dalsza korespondencja ma na celu wyłącznie polemikę z wypowiedziami medialnymi Pana S. K. Co więcej, wypowiedzi te są wyrwane z kontekstu jego dłuższej wypowiedzi i mają na celu jedynie jego zdyskredytowanie. Za powyższym przemawiają sformułowania przywoływane przez Skarżącego. O ile bowiem w zakresie pytania pierwszego przyznaje on, że z udzieloną odpowiedzią się zgadza - a nie, że odpowiedź ta po prostu została mu udzielona (tym samym organ nie pozostaje w tym zakresie w bezczynności), o tyle w zakresie pytania drugiego i trzeciego, nie akceptując treści odpowiedzi udzielonych przez Ministra Sprawiedliwości, zarzuca on organowi bezczynność. Ma to w ocenie organu, stanowić nieuprawnione wywarcie na niego presji i tym samym "przymuszenie" go do udzielenia skarżącemu odpowiedzi o konkretnej treści, która będzie dla niego satysfakcjonująca i zgodna z góry przyjętym przez niego założeniem. Nie może to jednak oznaczać bezczynności Ministra Sprawiedliwości. W ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się bowiem, że "z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji mamy do czynienia w sytuacji, gdy organ milczy wobec wniosku o udzielenie takiej informacji, a nie, gdy rozpozna wniosek w sposob niezadowalający wnioskodawcę" (wyrok Wojewodzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 marca 2019 r., II SAB/Gd 3/19 Lex nr 2648350). Organ podkreślił jednocześnie, że taka odpowiedź niekoniecznie musi być zgodna ze stanem faktycznym a wręcz niemożliwa do sformułowania. Nie jest bowiem możliwe wyjaśnienie skarżącemu co miał na myśli Pan S. K. używając sformułowania "linia korupcyjna". Zapewne używał go w jego znaczeniu potocznym, gdyż jak słusznie zauważył skarżący takie sformułowanie nie jest pojęciem prawniczym. Analogicznie nie jest możliwe wyjaśnienie skarżącemu, których konkretnie najważniejszych urzędników [...] miał na myśli Pan S. K. - zapewne tych, co do których prowadzone są postępowania przygotowawcze przez jednostki Prokuratury lub co do, których toczą się już postępowania sądowe. Reasumując stwierdził, że zarzuty wskazane przez skarżącego są bezzasadne i nie zasługują na uwzględnienie, przez co skarga powinna zostać oddalona w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem skargi jest w niniejszej sprawie bezczynność Ministra Sprawiedliwości w rozpatrzeniu wniosku A. W. z dnia [...] kwietnia 2019 r., ponowionego pismem z dnia [...] maja 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. Rozpoznanie skargi nastąpiło, zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Nie zaszły podstawy do zastosowania art. 122 powołanej ustawy. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1429), zwanej dalej u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot do którego zwrócił się wnioskodawca zobowiązany był do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n. wraz z powołanym orzecznictwem). Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Minister Sprawiedliwości jest oczywiście podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej, co w niniejszej sprawie nie było sporne (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Jednakże pytania sformułowane przez wnioskodawcę w piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r., ponowionym pismem z dnia [...] maja 2019 r., nie stanowią żądania udostępnienia informacji publicznej, a tym samym brak było podstaw do zastosowania u.d.i.p. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie pojęcie informacji publicznej uznając za informację publiczną każdą wiadomość, dotyczącą faktów i danych, wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji (v. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, LEX nr 78062, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1774/10, orzeczenia. nsa.gov.pl). Informację publiczną stanowią m.in. informacje o polityce wewnętrznej i zagranicznej (art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym m.in. o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2d u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 (art. 1 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.), o danych publicznych w tym m.in. treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4a u.d.i.p.), stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego (art. 6 ust. 1 pkt 4b u.d.i.p.), o majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Przysługujące "każdemu" prawo dostępu do informacji publicznej służyć ma budowaniu społeczeństwa obywatelskiego, świadomego swoich praw i współdziałającego z organami władzy publicznej w celu realizowania zadań służących dobru wspólnemu. Nie stanowi żądania udostępnienia informacji publicznej żądanie tłumaczenia przytaczanych przez wnioskodawcę wypowiedzi medialnych, dokonywanie ustaleń na czym się one opierały, jak też czynienie rozważań, co oznacza dane sformułowanie, przy uwzględnieniu oceny dokonanej przez wnioskodawcę w zakresie tych wypowiedzi. Także dokonywanie rozważań co miała na myśli osoba wskazana we wniosku nie stanowi żądania udostępnienia informacji o sprawie publicznej. Żądanie dokonywania przez organ rozważań i analiz w kontekście przytaczanych wypowiedzi medialnych nie stanowi żądania udostępnienia informacji publicznej. Z tego względu skarga podlegała oddaleniu, jako niezasadna. Wystosowanie przez organ do wnioskodawcy odpowiedzi z dnia [...] maja 2019 r. wskazującej m.in, na czym Komisja się opiera przy rozpatrywaniu spraw, a zatem będącej próbą dokonania rozważań m.in. w zakresie cytowanej we wniosku wypowiedzi medialnej nie zmienia stanowiska Sądu, co do tego, że wszystkie sformułowane we wniosku żądania pozostają poza zakresem przedmiotowym u.d.i.p. Organowi nie można tym samym w tej sprawie zarzucić bezczynności na gruncie u.d.i.p. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w wyroku.