II SAB/Wa 488/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. S. na bezczynność Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia - odrzucić skargę - Pismem z dnia 21 maja 2019 r., przesłanym ponownie w dniu 31 maja 2019 r., małoletni F. S. (urodzony w dniu [...] października 2002 r. – informacja znana Sądowi z urzędu) skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zarządzeniem z dnia 11 lipca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał F. S. do podpisania skargi przez przedstawiciela ustawowego w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Odpis powyższego wezwania doręczono F. S. w dniu 23 lipca 2019 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sprawy), jednak nie została na nie udzielona żadna odpowiedź. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o ich uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia wniosku. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, m. in., jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy. Z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony (art. 58 § 2 P.p.s.a.). W myśl art. 26 § 1 P.p.s.a. zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25 cytowanej ustawy. Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 15 K.c. osoba małoletnia, która ukończyła trzynaście lat ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych. W myśl zaś do art. 26 § 2 P.p.s.a. osoba fizyczna ograniczona w zdolności do czynności prawnych ma zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach wynikających z czynności prawnych, których może dokonywać samodzielnie. W doktrynie podkreśla się, że w prawie publicznym wiązanie zdolności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym z samodzielnym wykonywaniem czynności prawnych przez osoby o ograniczonej zdolności do czynności prawnych może budzić wątpliwości. Zdolność procesowa takich osób powinna być raczej związana z możliwością samodzielnego realizowania podmiotowości administracyjnoprawnej, czyli korzystania z uprawnień wynikających z prawa materialnego lub zajmowania stanowiska, w sytuacjach gdy przepisy tego prawa przewidują nałożenie na taką osobę obowiązku, skierowanie do niej nakazu lub zakazu albo uznanie uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W administracyjnym prawie materialnym sporadycznie występują regulacje, które przewidują samodzielne działanie osób nieposiadających pełnej zdolności do czynności prawnych, gdyż zasadą jest, że takie osoby działają przez swoich przedstawicieli ustawowych (por. M. Niezgódka – Medek "Komentarz do art. 26 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" publ. LEX, 148304). W przedmiotowej sprawie F. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] w [...]w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. Podkreślić należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429) nie jest regulacją, która przewiduje samodzielne działanie osób nieposiadających pełnej zdolności do czynności prawnych. Jak podnosi się w doktrynie dostępu do informacji publicznej może domagać się każda osoba fizyczna bez względu na przynależność państwową, jeżeli tylko posiada pełnię praw cywilnych, tzn. jest pełnoletnia i nie została ubezwłasnowolniona. Pomimo bowiem bardzo szerokiego uregulowanego przez ustawodawcę katalogu pomiotów posiadających prawo do występowania z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, nie należy zapominać, że kwestia dostępu do informacji publicznej jest częścią prawa administracyjnego, w którym niepełnoletni i ubezwłasnowolnieni nie mogą samodzielnie występować przed organami administracji publicznej. Nie ma zatem powodów, żeby stosować tu inne reguły, niż w pozostałych dziedzinach prawa administracyjnego. Wyjątek taki, gdyby przewidział go ustawodawca, byłby zapisany w ustawie (por. I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz.", wyd. Wolter Kluwer 2016 r., str. 66). Zgodnie z art. 27 P.p.s.a. osoba fizyczna niemająca zdolności do czynności w postępowaniu może podejmować czynności procesowe tylko przez swojego przedstawiciela ustawowego. Przepis ten dotyczy nie tylko osób nie mających w ogóle zdolności do czynności prawnych, lecz odnosi się także do sytuacji, gdy chodzi o sprawy wynikające z czynności, których określona osoba nie może dokonać samodzielnie. Przepis ten odnosi się więc i do osoby małoletniej. Powyższe potwierdza także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 2500/16 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), w którym stwierdzono, że ujęte w art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej słowo "każdy" obejmuje m.in. wszystkie osoby fizyczne, w tym również mające ograniczoną zdolność do czynności prawnych; jednakowoż osoby należące do tej kategorii nie mogą realizować przyznanych im tą ustawą uprawnień samodzielnie, a wyłącznie działając poprzez ustawowych przedstawicieli. W konsekwencji czego, po myśli art. 26 § 2 P.p.s.a., osobom tym nie służy zdolność procesowa w sprawach dotyczących tego przedmiotu. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że F. S. nie jest osobą pełnoletnią, a z uwagi na swój wiek – posiada ograniczoną zdolność do czynności prawnych i jak wykazano powyżej nie posiada zdolności procesowej. Zatem w niniejszej sprawie skargę w imieniu skarżącego mógł wnieść (poprzeć) jedynie jego przedstawiciel ustawowy. Z tego też powodu Sąd zarządzeniem z dnia 11 lipca 2019 r. wezwał F. S. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podpisanie jej przez przedstawiciela ustawowego w terminie 7 pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone F. S. w dniu 23 lipca 2019 r., jednak nie zostało wykonane w terminie zakreślonym przez Sąd. W związku z powyższym skarga podlega odrzuceniu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5, § 2 i § 3 w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.