II SAB/Wa 489/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Arkadiusz Koziarski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego w W. do rozpoznania punktu 4 wniosku J. S. z dnia [...] lutego 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezes Sądu Rejonowego w W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu pkt 1-3 wniosku J. S. z dnia [...] lutego 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego w W. na rzecz skarżącej J. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] stycznia 2024 r. J. S. (dalej: "skarżąca"), przesłała na adres poczty elektronicznej Sądu Rejonowego w [...] wiadomość zatytułowaną "numery elektroniczne [...]" o następującej treści: "Wnoszę o pilne wskazanie numerów elektronicznych dla: KW VIII: [...]". Pismem z [...] lutego 2024 r. (w formie wiadomości elektronicznej), w wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w [...] z [...] lutego 2024 r., wezwano skarżącą - w terminie tygodniowym do: 1) złożenia wniosku na piśmie z własnoręcznym podpisem, 2) wskazania adresu zamieszkania (do doręczeń), 3) uzasadnienia potrzeby wyszukania księgi wieczystej. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca, w wiadomości elektronicznej z [...] lutego 2024 r., skierowanej do Prezesa Sądu Rejonowego w [...] (dalej: "Prezes SR", "organ") i oznaczonej "Dot.: wniosku z dnia [...].01.2024r., informacja publiczna", zażądała pilnego wskazania: 1) czy, a jeśli tak, pod jakim oznaczeniem zarejestrowano jej wniosek z [...] stycznia 2024 r.; 2) w jakim trybie organ przesłał ww. wezwanie; 3) w jakim trybie organ zmienił sposób dotychczasowego działania i obecnie uniemożliwia dostęp do nowo nadanych numerów ksiąg wieczystych (numerów elektronicznych) w sytuacji, gdy skarżąca zna i wskazuje numery pierwotne tych ksiąg; 4) czy księgi KW: [...] znajdują się w sądzie i czy uległy migracji do postaci elektronicznej? a) jeśli zostały gdzieś przekazane, skarżąca wniosła o przesłanie skanu dokumentu, który to potwierdza, b) jeśli nie ma ich w sądzie, to czy, a jeśli tak, to w jakiej dacie ww. księgi zaginęły w Sądzie Rejonowym w [...]? c) czy, a jeśli tak, to kto i kiedy stwierdził ich zaginięcie oraz czy, a jeśli tak, to kiedy, jakie i z jakim skutkiem podjęto kroki w tej sprawie? Skarżąca wniosła o przesłanie skanu dokumentu, który to potwierdza, d) jeśli żadnych kroków nie podjęto, to czy, a jeśli tak, to w jakim trybie organ zaakceptował zaginięcie tak ważnych dokumentów? 5) czy, a jeśli tak, to kiedy, w jakim trybie i przez kogo organ został zwolniony z obowiązku gromadzenia, archiwizowania i zabezpieczenia przed zniszczeniem przekazywanych mu ksiąg wieczystych? Skarżąca zażądała skanu dokumentu, który to potwierdza. Jednocześnie skarżąca stwierdziła, że organ "od dawna, doskonale zna" jej dane adresowe (do doręczeń), które nie uległy zmianie, a przedmiotem jej wniosku z [...] stycznia 2024 r. nie było wyszukanie jakiejkolwiek księgi wieczystej, lecz uaktualnienie numeracji znanych jej ksiąg wieczystych. Następnie [...] marca 2024 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z [...] lutego 2024 r., domagając się: 1) zobowiązania Prezesa SR do niezwłocznego rozpoznania wniosku zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej: "u.d.i.p."); 2) stwierdzenia, że organ rażąco naruszył prawo - art. 13 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 61 Konstytucji RP; 3) wymierzenia Prezesowi SR grzywny w oparciu o art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a.") w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.; 4) zasądzenia od organu zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, iż "pismem-mailem z dnia 9.02.2024 r., wskazując pierwotne numery ksiąg wieczystych" wystąpiła do organu o podanie ich nowych numerów (elektronicznych), a jej kilkukrotne podobne wnioski były pozytywnie załatwiane. Tym razem jednak Prezes SR zażądał od skarżącej podpisania wniosku, wskazania adresu korespondencyjnego i uzasadnienia potrzeby wyszukania księgi wieczystej, dlatego skierowała do niego (przytoczone wyżej) pismo-mail z [...] lutego 2024 r. Skarżąca podniosła, że organ nie odpowiedział na jej wniosek z [...] lutego 2024 r. (14-dniowy termin na udzielenie odpowiedzi upłynął [...] lutego 2024 r.), który dotyczył informacji na temat trybu działania organu w zakresie wykonywania zadań publicznych, sposobów przyjmowania i załatwiania spraw, a także udostępnienia treści i postaci dokumentów urzędowych, co w myśl przepisów art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz pkt 4 lit. a, lit. b i lit. d u.d.i.p. niewątpliwie stanowi informację publiczną. Pytania wniosku odnoszą się do sfery faktów. Natomiast Prezes SR - jako organ władzy publicznej - jest zobowiązany do udzielania informacji publicznych. Skarżąca uznała, iż skoro proste żądania wniosku, bo mieszczące się w kategorii "tak lub nie" i dostępne "od ręki", nie doczekały się - bez żadnego racjonalnego uzasadnienia - odpowiedzi w ustawowym terminie, to doszło do rażącego naruszenia prawa. Dodała, że Sąd ma możliwość wymierzenia grzywny do wysokości 71.554,80 zł, ponieważ przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej według GUS za rok 2022 wyniosło 7.155,48 zł. W odpowiedzi na skargę Prezes SR wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, iż skarżąca składa do Sądu Rejonowego w [...] w różnych trybach szereg wniosków. Biorąc pod uwagę zakres pracy oraz realizowane przez sądy zadania, których głównym celem jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości, nie zaś pełnienie roli informacyjnej, w ocenie organu, realizacja tak przedmiotowego, jak i innych - bardzo podobnych i bardzo licznych wniosków skarżącej w kwestii trybu i sposobu przekazania ksiąg hipotecznych lub zbiorów dokumentów do Państwowego Archiwum w [...], zagraża prawidłowemu funkcjonowaniu Sądu Rejonowego w [...]. Zachowanie skarżącej należy więc przede wszystkim rozpatrywać w kontekście rażącego nadużycia konstytucyjnego prawa do informacji publicznej poprzez korzystanie z instytucji uregulowanych w u.d.i.p. dla innego celu niż troska o dobro publiczne. Skarżąca i Prezes SR w [...] pozostają co najmniej od kilku lat stronami toczących się postępowań. Rodzina [...], w tym skarżąca, od kilku lat kieruje do organu wnioski o udostępnienie informacji publicznej, dotyczące ksiąg wieczystych i nieruchomości położonych w [...]. Realizacja tych wniosków każdorazowo angażuje znaczne siły i środki organu, które mogłyby zostać przeznaczone na realizację podstawowych zadań Sądu Rejonowego w [...]. Prezes SR nadmienił, że zaproponował skarżącej pomoc poprzez inne sformułowanie żądania, jednak ona z dnia na dzień odwołała umówione w tym celu spotkanie. Według organu, niniejszy wniosek skarżącej stanowi żądanie udostępnienia informacji z centralnej bazy danych ksiąg wieczystych, której udziela Centralna Informacja Ksiąg Wieczystych (dalej: "Centralna Informacja") z ekspozyturami przy wydziałach sądów rejonowych prowadzących księgi wieczyste (vide art. 364 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 2023 r., poz. 1984 ze zm.; dalej: "u.k.w.h."). Jest to zatem żądanie informacji, do której nie mają zastosowania przepisy u.d.i.p. (vide art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Dalej Prezes SR zwrócił uwagę, że z samej zasady jawności ksiąg wieczystych, ujętej w art. 2 u.k.w.h, nie można wywieść, iż każdy, bez spełnienia jakichkolwiek przesłanek, ma dostęp do różnych informacji i danych związanych z funkcjonowaniem ksiąg wieczystych. Z przepisów u.k.w.h. oraz z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2013 r. w sprawie Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1401; dalej: "rozp. MS z 2013 r.") wynika, że wnioski o wskazanie aktualnego numeru księgi wieczystej powinny być złożone w formie pisemnej albo za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Skarżąca, poza wskazaniem elementu numeru księgi wieczystej, zawierającym co najmniej czteroznakowy kod wydziału ksiąg wieczystych sądu rejonowego, w którym księga została założona, a także numeru w repertorium ksiąg wieczystych, powinna była podpisać wniosek i podać swoje dane adresowe. Organ przytoczył treść art. 364 ust. 6 u.k.w.h., wedle którego, każdy, kto zna numer księgi wieczystej, może bezpłatnie przeglądać księgę wieczystą za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Skoro skarżąca - jak podała - dysponuje poprzednimi numerami ksiąg wieczystych, to stosując się do instrukcji podanej na stronie internetowej https://ksiegiwieczyste.edu.pl/stary-numer-ksiegi-wieczystej-jak-zamienic-na-nowy-numer-kw/, powinna bez problemów uzyskać dostęp do aktualnych numerów tych ksiąg. W piśmie procesowym z [...] kwietnia 2024 r. skarżąca uznała za bezprzedmiotową odpowiedź na skargę, ponieważ pismo to nie odnosi się do jej wniosku z [...] lutego 2024 r. Ponadto stwierdziła, że organ "aby się uwolnić od obowiązku udzielenia wnioskowanej informacji publicznej, posuwa się do pomówień i poświadczania nieprawdy". Skarżąca określiła jako "kpinę" przypisane jej przez Prezesa SR rażące nadużycie konstytucyjnego prawa do informacji publicznej w sytuacji, gdy organowi "giną księgi wieczyste, a on sam nie chce czy też nie potrafi wyjaśnić jak do tego doszło". Zarzuciła również organowi, iż "wskazując na rzekomą łatwość samodzielnej transkrypcji starego numeru KW na aktualny numer elektroniczny", sam nie potrafił jej dokonać. Na podstawie uprzedniej korespondencji Prezesa SR, a mianowicie pism z [...] stycznia 2023 r. oraz z [...] i [...] grudnia 2023 r., skarżąca skonkludowała, że w żadnym przypadku nowe elektroniczne księgi wieczyste nie korespondują z ich numerami pierwotnymi. W piśmie procesowym z [...] czerwca 2024 r. organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 lipca 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 203/24 oddalił skargę J. S. na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że niniejszą sprawę zainicjował wniosek skarżącej z [...] stycznia 2024 r., który ani w swej treści ani w tytule nie nawiązywał do informacji publicznej. W ocenie Sądu, był on prawidłowo procedowany w trybie przepisów u.k.w.h. i rozp. MS z 2013 r. Żądanie skarżącej obejmowało "pilne wskazanie numerów elektronicznych" szesnastu ksiąg wieczystych. Dlatego słusznie organ nadał mu bieg jako wnioskowi o wyszukanie ksiąg wieczystych, wzywając skarżącą do jego uzupełnienia w terminie tygodniowym, pismem z [...] lutego 2024 r. Natomiast skarżąca, wyraźnie w ramach odpowiedzi na to wezwanie ("Odnosząc się do wezwania-maila z dnia [...].02.2024r.") w piśmie z [...] lutego 2024 r. zadała Prezesowi SR kilka pytań odnośnie jej wniosku z [...] stycznia 2024 r. i wymienionych w nim ksiąg wieczystych, w tym miejsca ich przechowywania oraz ewentualnej migracji, jak też oświadczyła, iż organ od dawna doskonale zna jej dane adresowe (do doręczeń), które nie uległy zmianie, zaś przedmiotem jej wniosku z [...] stycznia 2024 r. jest uaktualnienie numeracji znanych jej ksiąg wieczystych, a nie ich wyszukanie. Wprawdzie w temacie wiadomości elektronicznej z [...] lutego 2024 r., stanowiącej odpowiedź na wezwanie organu z [...] lutego 2024 r., skarżąca zawarła pojęcie "informacja publiczna" ("Dot.: wniosku z dnia [...].01.2024r., informacja publiczna"), lecz z treści wiadomości nie wynikało, aby skarżąca zawarła w niej odrębny i w innym trybie wniosek. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej J. S. od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 21 maja 2025 r. sygn. akt III OSK 2922/24 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Sąd drugiej instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie skarżąca w skardze odniosła się w sposób wyraźny do bezczynności organu w rozpoznaniu jej wniosku z [...] lutego 2024 r. Ten zaś wniosek ma zupełnie inną treść, niż wniosek z [...] stycznia 2024 r. Błędnie zatem uznał Sąd pierwszej instancji, iż "niniejszą sprawę zainicjował wniosek skarżącej z [...] stycznia 2024 r.". Wniosek z [...] lutego 2024 r. dotyczy wniosku z [...] stycznia 2024 r. w tym kontekście, że skarżąca zażądała udzielenia informacji na temat procedowania wniosku z [...] stycznia 2024 r., wyraźnie również wskazując, że żądania formułuje w trybie dostępu do informacji publicznej. Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał skargi pod kątem zbadania, czy podmiot zobowiązany pozostaje w zarzucanej w skardze bezczynności. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji powinien dokonać oceny, czy w sprawie zaistniała zarzucana bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z [...] lutego 2024 r. Sąd pierwszej instancji powinien przede wszystkim dokonać oceny, czy całość żądania wniosku dostępowego stanowi informację publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie działał w warunkach związania oceną prawną dokonaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2025 r. w sprawie o sygn. akt III OSK 2922/24, który uwzględnił skargę kasacyjną J. S. i uchylił zaskarżony wyrok oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zgodnie z art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przywołana norma prawna w zdaniu pierwszym wskazuje wprost na ograniczenie swobody sądu pierwszej instancji przy wydawaniu nowego orzeczenia, po wyroku NSA przekazującym mu sprawę do ponownego rozpoznania. Nadto zgodnie z regulacją zawartą w zdaniu drugim art. 190 P.p.s.a. - skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy nie można oprzeć na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak podkreśla się w judykaturze "w tym sensie wykładnia prawa, o której mowa w zdaniu pierwszym art. 190 P.p.s.a., wiąże nie tylko sąd pierwszej instancji i kasatora, ale także Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od wyroku wydanego w tej sprawie po ponownym jej rozpoznaniu" (por. wyrok NSA z 25 marca 2009 r. sygn. akt. II GSK 830/08). Użyte w art. 190 P.p.s.a. pojęcie "wykładni prawa" należy rozumieć jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może zatem dokonać odmiennej interpretacji przepisów niż interpretacja wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego. Jak akcentuje się w orzecznictwie sądowym, istnienie możliwości oceny przez sąd pierwszej instancji orzeczenia sądu instancji wyższej stanowiłoby bowiem zaprzeczenie zasady dwuinstancyjności i zasad ustrojowych, wynikających z art. 176 Konstytucji RP oraz przepisów ustrojowych - art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Na wyrażoną w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP zasadę postępowania sądowego co najmniej dwuinstancyjnego składa się bowiem m.in. konieczność zapewnienia sprawności sądowej i określenia oznaczonej liczby instancji. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 1 kwietnia 2008 r. sygn. akt SK 77/06 (opubl. W OTK ZU nr 3/A/2008, poz. 39) interpretując ten przepis stwierdził, że w pewnym momencie musi zapaść rozstrzygnięcie, które nie podlega kontroli innych organów i z którym wiąże się domniemanie zgodności z prawem, niepodlegające obaleniu w dalszym postępowaniu (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2009 r. sygn. akt II FSK 1064/08). Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 190 zdanie pierwsze P.p.s.a., dotyczyć może tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego. Gdy w trakcie ponownego rozpoznania sprawy sąd pierwszej instancji stwierdzi, że stan faktyczny, który stanowił podstawę faktyczną rozstrzygnięcia dokonanego przez Naczelny Sąd Administracyjny nie został dostatecznie wyjaśniony bądź jest odmienny od przyjętego przez NSA, nie jest związany wyrażoną poprzednio oceną, ponieważ do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (podobnie w wyrokach: SN z 9 lipca 1998 r. sygn. akt I PKN 226/98, NSA z 4 grudnia 2009 r. sygn. akt II FSK 1064/08, NSA z 14 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 342/05, NSA z 4 września 2007 r. sygn. akt I FSK 1130/06). Drugi z przypadków utraty mocy wiążącej wykładni prawa wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego to podjęcie, po wydaniu przez NSA, a przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd pierwszej instancji, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania - przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały, w której wyrażona zostanie odmienna wykładnia prawa od przyjętej w wyroku wydanym w tej sprawie w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. W takim przypadku moc wiążącą będzie miała wykładnia wynikająca z uchwały (art. 269 § 1 P.p.s.a., por. także: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2006, s.420-421; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Kraków 2006, s. 451; uchwała NSA z 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że nie miała miejsca żadna z okoliczności, pozwalająca Sądowi przy ponownym rozpoznaniu sprawy na odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w ww. wyroku NSA i dlatego Sąd obowiązany jest orzekać w warunkach związania wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w §1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W sprawie nie budzi wątpliwości, iż Prezes SR jako organ władzy publicznej (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.) jest podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2025 r. sygn. akt III OSK 2922/24, Sąd ponownie rozpoznając niniejszą sprawę miał na uwadze, że w sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.); 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy; 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji, że wniosek nie obejmuje informacji publicznej lub że żądana informacja może być udostępniona w innym trybie. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, nie informuje w formie zwykłego pisma, że nie posiada żądanej informacji publicznej lub że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, ewentualnie, że istnieje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji. W sprawie niniejszej nie może już być kwestionowane, że pismo skarżącej z [...] lutego 2024 r. stanowi odrębny, niezależny od pisemnego żądania z [...] stycznia 2024 r., wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Zatem należało dokonać oceny, czy całość żądania wniosku dotyczy informacji publicznej. Pytanie pierwsze: "czy, a jeśli tak, pod jakim oznaczeniem zarejestrowano jej wniosek z [...] stycznia 2024 r." stanowi wprawdzie pytanie o informację publiczną lecz powinien zostać rozpoznany w innej niż u.d.i.p. procedurze dostępowej. Wniosek skarżącej z [...] stycznia 2024 r. dotyczy wskazania numerów elektronicznych dla wskazanych ksiąg wieczystych. Zatem przedmiotowym wnioskiem skarżąca zainicjowała postępowanie o uzyskanie informacji z Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych. Z treści art. 364 ust. 1 – 5 u.k.w.h. wynika, iż Centralna Informacja Ksiąg Wieczystych z ekspozyturami przy wydziałach sądów rejonowych prowadzących księgi wieczyste udziela informacji z tej bazy, wydaje na wniosek odpisy ksiąg wieczystych, wyciągi z ksiąg wieczystych oraz zaświadczenia o zamknięciu ksiąg wieczystych, umożliwia samodzielne wydrukowanie tych dokumentów za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, umożliwia, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, przeglądanie ksiąg wieczystych (każdy, kto zna numer księgi wieczystej, może bezpłatnie przeglądać księgę wieczystą za pośrednictwem systemu teleinformatycznego). Oznacza to, że skarżąca żądanie zawarte w piśmie z [...] stycznia 2025 r. realizuje na podstawie odrębnych, w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisów ustawowych określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Tym samym pytanie o stan sprawy zainicjowanej wnioskiem strony w odrębnym od u.d.i.p. postępowaniu, tutaj wskazania oznaczenia pisma stanowiącego wniosek strony, powinien być realizowany w ramach postępowania prowadzonego na podstawie u.k.w.h. Odnośnie pytania 2 i 3 wniosku z [...] lutego 2024 r., sprowadzających się do wskazania trybu działania organu w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącej, należy stwierdzić, że są to pytania o wskazanie podstawy prawnej działania organu, procedurę (uporządkowany ciąg czynności procesowych, wnikających z konkretnych przepisów, dokonywanych przez organ administracji publicznej i inne podmioty tego postępowania, zmierzających do załatwienia sprawy indywidualnej). W istocie są to pytania o przepisy prawa, ich stosowanie, a nie o fakty. Wyjaśnianie podstawy prawnej działań organu nie jest informacją publiczną, nie należy bowiem do sfery faktów. Natomiast pytanie 4 ww. wniosku skarżącej dotyczy informacji publicznej, bowiem odnosi się do zasad funkcjonowania władzy publicznej, w szczególności prowadzonych rejestrów, ewidencji i archiwów oraz sposobów i zasad udostępniania danych w nich zawartych, jak też treści i postaci dokumentów urzędowych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f oraz pkt 4 lit. a u.d.i.p.). Taki walor posiada żądana w tym punkcie wniosku informacja, bowiem dotyczy postaci dokumentów urzędowych (papierowej, elektronicznej), kopi (skanu) dokumentu urzędowego przekazania materiałów aktowych innemu podmiotowi publicznemu (najczęściej będzie to protokół przekazania lub zdawczo – odbiorczy) oraz informacja o ewentualnym zaginięciu materiału aktowego (dokumentów urzędowych). Bezsporne jest, że organ nie rozpatrzył wniosku skarżącej z [...] lutego 2024 r. o udzielenie informacji publicznej w ustawowym terminie, który w realiach niniejszej sprawy upływał [...] lutego 2025 r. Do dnia wniesienia skargi na bezczynność organu Prezes SR nie odpowiedział na wskazany wniosek. Wynikało to z błędnego przyjęcia, iż przedmiotowy wniosek nie stanowi odrębnego żądania udostępnienia informacji publicznej lecz kontynuację sprawy z wniosku z [...] stycznia 2024 r. rozpatrywanej w innym trybie. Zatem organ dopuścił się zarzucanej skargą bezczynności. Biorąc pod uwagę, iż pytanie 1 przedmiotowego wniosku podlega realizacji w odrębnych od u.d.i.p. trybie, o czym skarżąca mogła dowiedzieć się z odpowiedzi na skargę, należało uznać, iż stan bezczynności organu ustał. Skoro zaś pytania 2 i 3 wniosku nie dotyczą informacji publicznej, a organ powinien jedynie o tym fakcie poinformować pisemnie wnioskodawczynię, to nie zachodziła potrzeba zobowiązywania organu do udostępnienia informacji publicznej lecz jedynie stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności. Natomiast punkt 4 wniosku podlega rozpatrzeniu przez organ, bowiem do dnia orzekania Prezes SR nie udzielił odpowiedzi na żądanie o udostępnienie informacji publicznej, jak też nie wydał decyzji odmownej. W świetle powyższych okoliczności Sąd był zobowiązany z urzędu do orzeczenia o uwzględnieniu skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. i zobowiązania organu do rozpoznania pkt 4 wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami spraw (punkt 1 sentencji wyroku), stwierdzenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., że organ dopuścił się bezczynności w realizacji pkt 1-3 przedmiotowego wniosku (punkt 2 sentencji wyroku). Oceniając natomiast stan faktyczny sprawy w odniesieniu do przesłanek z art. 149 § 1a P.p.s.a., Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa (punkt 3 sentencji wyroku). Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, k.p.a. Komentarz, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., jest bowiem taki stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie sytuacja rażącej bezczynności nie zaistniała, albowiem nieuwzględnienie wniosku skarżącej nie wynikało ze złej woli organu, lecz mylnego przekonania, że przedmiotowy wniosek stanowi kontynuację jej wcześniejszego wniosku rozpatrywanego w oparciu o przepisu u.k.w.h. W zaistniałym stanie faktycznym sprawy zastosowanie przepisów u.d.i.p. i u.k.w.h. nastręczało trudności interpretacyjnych, czego dowodem jest pierwotne rozstrzygnięcie Sądu uchylone wyrokiem NSA. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania środków określonych w art. 149 § 2 P.p.s.a. i w tym zakresie skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. (punkt 4 sentencji wyroku). W przedmiocie należnych skarżącej kosztów postępowania Sąd orzekł w punkcie 5 wyroku na podstawie art. 205 § 1 w zw. z art. 200 P.p.s.a. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez stronę skarżącą wpis od skargi w wysokości 100 zł. Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).