II SAB/Wa 490/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi R. Z. na przewlekłe postępowanie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: odrzucić skargę W dniu 22 sierpnia 2017 r. R. Z, działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł skargę na przewlekłość działania Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Jednocześnie wniósł o: 1) stwierdzenie, że w postępowaniu administracyjnym [...] nastąpiła przewlekłość postępowania, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) wymierzenie Generalnemu inspektorowi Ochrony Danych Osobowych grzywny w wysokości 500 złotych; 3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym opłaty od skargi. Skarżący podniósł, że w dniu 13 listopada 2015 r. złożył - za pośrednictwem ePUAP - skargę na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez [...] Bank Polska S.A. z siedzibą we [...]. Wskazał, że w dniu 30 grudnia 2015 r. skierował do GIODO pierwsze wezwanie do usunięcia naruszeń prawa, natomiast w dniu 16 kwietnia 2016 r. skierował wnioski dowodowe do organu oraz ponowne wezwanie do usunięcia naruszeń prawa z postępowania. Wyjaśnił, że dniu [...] maja 2016 r. otrzymał pismo nr [...] o zgromadzeniu materiału dowodowego, natomiast w dniu [...] czerwca 2016 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydał decyzję w przedmiotowej sprawie o nr [...]. Podał, że ustawowym terminie skierował do GIODO wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Natomiast organ pismem z dnia 2 września 2016 r. poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a decyzja została wydana po upływie kolejnych 11 miesięcy, tj. dnia [...] sierpnia 2017 r. o nr [...]. Zdaniem skarżącego organ administracji publicznej powinien załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Jeżeli sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, terminem do załatwienia sprawy jest jeden miesiąc, termin ten ulega wydłużeniu do dwóch miesięcy, jeśli sprawa jest szczególnie skomplikowana. Zasady te określa przepis art. 35 k.p.a. Jednocześnie organ ma możliwość wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy - ale zobowiązany jest poinformować o tym strony i podać przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie, choćby były niezależne i nie zawinione przez organ. W ocenie skarżącego, niedopuszczalne jest, aby organ administracji publicznej nie podejmował jakiegokolwiek działań przy rozpatrywaniu wniosku o wydanie określonej decyzji. Stanowi to bowiem naruszenie powołanych powyżej przepisów. Jeżeli organ nie jest w stanie dotrzymać terminów załatwienia sprawy, ma obowiązek zawiadomienia wnioskodawcy o niedotrzymaniu ustawowego terminu i przyczynach tego stanu rzeczy. Jednocześnie organ zobowiązany jest wyznaczyć nowy termin załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualne oddalenie skargi. Podniósł, że po złożeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący nie wezwał Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do usunięcia naruszenia prawa, stosownie do art. 37 § 1 k.p.a. Tymczasem wniesienie zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., stanowi przesłankę dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Tym samym Skarżący przed wniesieniem do WSA w Warszawie skargi na przewlekłość organu w tej sprawie nie wyczerpał trybu określonego w ww. przepisie, co czyni skargę niedopuszczalną. Skarżący składał wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, ale w postępowaniu I instancji, które zostało zakończone decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Postępowanie zaś, na którego przewlekłość skarżący się skarży, jest postępowaniem drugiej instancji, odrębnym od postępowania pierwszej instancji. Postępowanie to również zostało zakończone decyzją, która została wydana w dniu [...] sierpnia 2017 r. Organ wskazał, że w orzeczeniu o sygn. akt II SAB/Wa 226/16 z dnia 26 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, "że znajdujące się w aktach administracyjnych pismo skarżącej z dnia 9 stycznia 2015 r. nie mogło być uznane w rozpoznawanej sprawie za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, gdyż stanowiło skargę na przewlekłość postępowania w sprawie skargi z dnia 10 lipca 2013 r. o przetwarzanie jej danych osobowych, w konsekwencji której organ wydał w dniu [...] stycznia 2016 r. decyzję. Przedmiotem zaś zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bezczynność organu w sprawie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji GIODO z dnia [...] stycznia 2016 r. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego przed wcześniejszym wykorzystaniem przez skarżącą przysługującego jej środka zaskarżenia na drodze administracyjnej w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawa, czyni przedmiotową skargę niedopuszczalną". Ponadto organ wskazał, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie uchylał się od podjęcia czynności mających na celu rozstrzygnięcie przedstawionej przez skarżącego sprawy. Decyzja rozpatrująca II instancję została wydana, a Skarżący złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego już po jej odebraniu. Zatem wskazany przypadek dotyczy wystąpienia ze skargą na przewlekłość postępowania administracyjnego po jego zakończeniu. W ocenie organu, nie jest możliwe skuteczne wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w sytuacji, gdy właściwy organ zakończył je przed wszczęciem postępowania sądowego. Odnosząc się do wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny, wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy nałożenie na Generalnego Inspektora kary grzywny jest nieuzasadnione. Wymierzenie grzywny niewątpliwie nie wpłynie na realizację zasadniczego celu skargi na przewlekłość postępowania, jakim jest doprowadzenie do wydania oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności, gdyż czynność ta została już dokonana poprzez wydanie decyzji. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że organ prowadził niniejsze postępowanie w sposób przewlekły z rażącym naruszeniem prawa, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych przyznał, że postępowanie było prowadzone w terminie dłuższym niż przewidziane, podkreślił jednak, że nie uchylał się od wydania rozstrzygania w przedmiotowej sprawie. Podniósł, że nie każde naruszenie prawa wskutek przewlekłości w trakcie postępowania będzie naruszeniem rażącym. Ocena, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postpowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej. Stosownie zaś do treści art. 37 § 1 K.p.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 czerwca 2017 r., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 K.p.a., stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W sytuacji zaś wniesienia skargi przed wyczerpaniem środków zaskarżenia, sąd skargę odrzuca, jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Jednocześnie należy wskazać, że wbrew stanowisku organu, wydanie przez organ administracji decyzji przed wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania nie stanowi przeszkody do jej merytorycznego rozpoznania przez sąd administracyjny, na podstawie art. 149 § 1 zd. drugie P.p.s.a. Uwzględnienie skargi w takim przypadku polega na rozstrzygnięciu, czy przewlekłość w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i ewentualnym wymierzeniu grzywny, stosownie do art. 149 § 2 P.p.s.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt II OSK 891/13). W niniejszej sprawie skarga podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna, wobec braku wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu, prowadzonym przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, po wniesieniu przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - a więc w postępowaniu przed organem orzekającym w sprawie, jako organ drugiej instancji. Jak wynika z akt sprawy skarżący składał do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa w dniu 30 grudnia 2015 r. oraz w dniu 16 kwietnia 2016 r. Wezwania te były kierowane do organu w postępowaniu, gdy organ rozpatrywał sprawę w I instancji. Po złożeniu przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] czerwca 2016 r., skarżący nie złożył wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Sądu, skarga na przewlekłość postępowania, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 czerwca 2017 r., musi zostać poprzedzona wniesieniem zażalenia do organu wyższego stopnia na przewlekłe prowadzenie postępowania, a jeżeli takiego organu nie ma, to wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie przewlekłość postępowania dotyczy Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, nad którym nie ma organu wyższego stopnia, zatem skarżący powinien w postępowaniu drugoinstancyjnym, bezpośrednio poprzedzającym wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa. Tryb ten stosuje się w każdym postępowaniu administracyjnym, chyba że przepis prawa stanowiłby inaczej. W tej sprawie, żaden przepis prawa nie wyłączył stosowania art. 37 § 1 k.p.a. Z uwagi na powyższe, wobec niewyczerpania środków zaskarżenia skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.