II SAB/Wa 493/23

PostanowienieWSA w Warszawie2024-07-30

Skład orzekający: Sędzia WSA Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona w formie dokumentu elektronicznego, która nie została opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym, powinna zostać odrzucona, jeśli skarżący nie usunął tego braku formalnego w wyznaczonym terminie?
Ratio decidendi
Skarga wniesiona w formie dokumentu elektronicznego, która nie została opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym, powinna zostać odrzucona, jeśli skarżący nie usunął tego braku formalnego w wyznaczonym terminie. Brak formalny skargi w postaci braku podpisu elektronicznego, mimo wezwania sądu, skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Przewodniczącej Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarga została przesłana drogą elektroniczną, ale nie opatrzono jej podpisem elektronicznym. Sąd wezwał skarżącą do usunięcia tego braku formalnego w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżąca nie usunęła braku formalnego w wyznaczonym terminie, kwestionując jego zasadność i długość. W związku z tym sąd odrzucił skargę.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.B. na bezczynność Przewodniczącej Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia odrzucić skargę. M. B. – skarżąca w niniejszej sprawie, pismem z [...] lipca 2023 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Przewodniczącej Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z [...] czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skargę przesłała do organu drogą elektroniczną, za pośrednictwem platformy ePUAP, przy piśmie przewodnim z 16 lipca 2023 r. Skargi nie opatrzono podpisem elektronicznym. Zgodnie z zarządzeniem z 29 kwietnia 2024 r., pismem Sądu z tego samego dnia, przesłanym skarżącej drogą ePUAP, wezwano ją do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi, przez podpisanie skargi kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem osobistym. Wskazano jednocześnie, że weryfikacja podpisu skargi wykazała wynik nieprawidłowy. Wezwanie doręczono skarżącej 11 maja 2024 r. W piśmie z [...] maja 2024 r., nadesłanym do Sądu drogą elektroniczną, skarżąca zwróciła uwagę na zbyt krótki jej zdaniem termin do podpisania skargi. Podniosła, że zainteresowała tym zagadnieniem Rzecznika Praw Obywatelskich, który w piśmie Naczelnego Sądu Administracyjnego otrzymał odpowiedź, zgodnie z którą, w kwestii, czy art. 299 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a.") stanowi podstawę do wyznaczania siedmiodniowego terminu na podpisanie pisma procesowego przez osobę zamieszkałą poza granicami Polski, z wyłączeniem terminu określonego w art. 130 § 11 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1550 ze zm.; dalej "k.p.c.") w zw. z art. 300 p.p.s.a. – mogą wypowiadać się składy orzekające w ramach prowadzonych spraw sądowoadministracyjnych lub skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach ewentualnie podjętej uchwały. Na podstawie zarządzenia z 7 czerwca 2024 r., pismem Sądu z [...] czerwca 2024 r. wezwano skarżącą do ustanowienia pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce zamieszania lub siedzibą w Polsce, w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia wezwania. W odpowiedzi na powyższe pismo Sądu skarżąca w swym piśmie z [...] lipca 2024 r., nadesłanym za pośrednictwem platformy ePUAP, wskazała w szczególności, że wezwanie do ustanowienia pełnomocnika do doręczeń na podstawie art. 299 § 3 p.p.s.a. nie ma zastosowania w przypadku doręczeń za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać jej podpis, bądź podpis jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W przypadku gdy pismo strony wnoszone jest w formie dokumentu elektronicznego, powinno zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Powyższe zasady podpisywania pism procesowych dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeśli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Taka zaś sytuacja zachodzi w przypadku pisma procesowego szczególnego rodzaju, jakim jest skarga, gdyż konsekwencją nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi jest jej odrzucenie (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Skarżąca przesłała skargę za pośrednictwem platformy ePUAP, nie opatrując jej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym, zaś w wyznaczonym terminie - mimo wezwania Sądu - nie usunęła dostrzeżonego w powyższym zakresie braku formalnego tak złożonej skargi. Z akt sprawy wynika bowiem, że wezwanie do podpisania skargi wysłano do skarżącej drogą elektroniczną, za pośrednictwem platformy ePUAP, a jego odbiór przez skarżącą nastąpił 11 maja 2024 r. Zatem termin do podpisania skargi upływał 18 maja 2024 r., przy czym skarżąca do dnia wydania niniejszego postanowienia nie podpisała skargi. Powyższy termin, wbrew stanowisku skarżącej, był przewidzianym w obowiązujących przepisach i skarżąca była zobowiązana do zastosowania się do wezwania Sądu. Stosownie bowiem do art. 299 § 6 p.p.s.a., przepisów art. 299 § 1-5 p.p.s.a. nie stosuje się, jeżeli: 1) umowa międzynarodowa, której Rzeczypospolita Polska jest stroną, stanowi inaczej; 2) doręczenie następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Na mocy art. 74a § 1 p.p.s.a. doręczenie pism przez Sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona spełniła jeden z następujących warunków: 1) wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo; 2) wystąpiła do sądu o takie doręczenie i wskazała sądowi adres elektroniczny; 3) wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków i wskazała sądowi adres elektroniczny. Zgodnie z art. 74a § 2 p.p.s.a. jeżeli strona zrezygnuje z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, sąd doręcza pismo w sposób określony dla pisma w formie innej niż forma dokumentu elektronicznego. Oświadczenie o rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej składa się w formie dokumentu elektronicznego. Stosownie do art. 74a § 3 p.p.s.a. w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego, wraz ze wskazaniem adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać dokument i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia dokumentu; 2) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji adresata pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez sąd do obsługi doręczeń, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zawiadomienie, o którym mowa w § 3, może być automatycznie tworzone i przesyłane przez system teleinformatyczny sądu, a odbioru tego zawiadomienia nie potwierdza się (art. 74a § 4 p.p.s.a.). Stosownie do art. 74a § 5 p.p.s.a. datą doręczenia pisma jest data podpisania przez adresata pisma urzędowego poświadczenia odbioru w sposób, o którym mowa w § 3 pkt 2. Sąd zauważa, że skarżąca wnosząc skargę za pośrednictwem platformy ePUAP zainicjowała prowadzenie korespondencji drogą elektroniczną i na dalszym etapie prowadzonego postępowania sądowego nie zrezygnowała z tej możliwości. Tym samym w sprawie nie miał zastosowania ani termin przewidziany w art. 299 § 3 p.p.s.a., nie było też potrzeby stosowania art. 300 p.p.s.a. Ostatni z przywołanych przepisów odnosi się bowiem jedynie do spraw nieuregulowanych w ustawie procesowej, a dotyczących postępowania w zakresie obrotu zagranicznego. Skoro ustawodawca zdecydował się na unormowanie w p.p.s.a. kwestii dokonywania doręczeń za pomocą środków komunikacji elektronicznej, wszystkim osobom, także tym, o których mowa w art. 299 § 2 p.p.s.a. (niemającym miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej lub innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym i które nie ustanowiły pełnomocnika do prowadzenia sprawy mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej), a dodatkowo wskazał, że do tych osób, z uwagi na doręczenie następujące za pomocą środków komunikacji elektronicznej (art. 299 § 6 p.p.s.a.) nie mają zastosowania przepisy art. 299 § 1-5 p.p.s.a., to możliwe i prawidłowe było wyznaczenie skarżącej przez Sąd terminu siedmiodniowego na podpisanie skargi. Z uwagi na art. 299 § 6 pkt 2 p.p.s.a. Sąd nie był zobowiązany do odpowiedniego stosowania powoływanych przez skarżącą przepisów art. 130 § 11 k.p.c. w zw. z art. 300 p.p.s.a. i wydłużania wspomnianego siedmiodniowego terminu, gdyż w niniejszej sprawie doręczanie skarżącej pism następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Sąd nie dopatrzył się także, aby istniały generalnie obiektywne trudności dla realizacji nałożonego obowiązku w terminie 7 dni, skoro strona korzysta z komunikacji drogą elektroniczną. Wystąpienie konkretnych przeszkód w indywidualnym przypadku, mogłoby być przedmiotem oceny w razie wniesienia o przywrócenie terminu. Charakteru takiego wniosku – ze wskazaniem przyczyn uchybienia terminowi – nie zawierały kierowane do Sądu pisma skarżącej. Istotnego znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia nie mogło mieć mylne skierowanie do skarżącej wezwania do ustanowienia pełnomocnika do doręczeń. Pismo w tej sprawie skierowano w dniu 10 czerwca 2024 r., zaś termin wykonania zarządzenia z 29 kwietnia 2024 r. upłynął 18 maja 2024 r. Mylna informacja nie mogła mieć więc wpływu na uchybienie terminu. Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło