II SAB/Wa 495/19

WyrokWSA w Warszawie2019-11-15

Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Danuta Kania, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, a jeśli tak, czy przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpoznaniu wniosku z dnia stycznia 2017 r., a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wydanie decyzji nastąpiło dopiero po wniesieniu skargi do sądu, a czas trwania postępowania znacznie przekroczył ustawowe terminy, co naruszało zasadę szybkości postępowania i zasadę pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do organu.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył w styczniu 2017 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o wydanie decyzji dotyczącej wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Organ wielokrotnie przedłużał termin załatwienia sprawy, a decyzję wydał dopiero w lipcu 2019 r., po wniesieniu skargi na przewlekłość postępowania. Skarżący zarzucił przewlekłość i rażące naruszenie prawa przez organ.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdził, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpoznaniu wniosku z dnia stycznia 2017 r. 2. Stwierdził, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalił skargę w pozostałym zakresie. 4. Zasądził od Ministra na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Z. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. o wyłączenie stosowania przepisów ustawy 1. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r., 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz Z. S. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. Z. S. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") skierował do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister SWiA", "organ") wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r., poz. 708 ze zm.), dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym (...)", w przedmiocie wyłączenia stosowania art. 15c oraz art. 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...). Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. organ, powołując art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej: "k.p.a.", zawiadomił wnioskodawcę o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] maja 2017 r., powołując się na konieczność wszechstronnego i wnikliwego zbadania sprawy oraz podjęcia szeregu czynności wyjaśniających, zaś pismem z dnia [...] maja 2017 r. ponownie przedłużył termin załatwienia sprawy - do dnia [...] września 2017 r. Jednocześnie w dniu [...] maja 2017 r. organ wystąpił do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o przekazanie informacji, czy wnioskodawca ma ustalone prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej i czy otrzymuje powyższe świadczenie oraz podanie, jakie okresy pracy i służby oraz w jakich formacjach stanowią podstawę powyższego świadczenia. Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA udzielił odpowiedzi na wezwanie organu, w którym poinformował, że wnioskodawca ma ustalone prawo do emerytury. Wskazał również, że wnioskodawca został zwolniony ze służby w Policji w dniu [...] lutego 2012 r. Następnie za pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. ZER MSWiA przesłał do organu wydaną na podstawie art. 15c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...) decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury wraz z otrzymaną z IPN informacją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] o pełnieniu przez wnioskodawcę służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ww. ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...). Pismem z dnia [...] września 2017 r. organ zwrócił się do Prezesa IPN oraz do Komendanta Głównego Policji o przekazanie informacji dotyczących przebiegu służby wnioskodawcy. Pismem z tej samej daty, skierowanym do wnioskodawcy, organ ponownie przedłużył termin załatwienia sprawy - do dnia [...] lutego 2018 r. Za pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. IPN przesłał kopie akt osobowych dotyczących przebiegu służby wnioskodawcy (sygn. [...]). Natomiast KGP za pismem z dnia [...] maja 2018 r. przekazał organowi informacje dotyczące służby wnioskodawcy oraz stanowisko w przedmiocie rzetelnego wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności z narażeniem życia i zdrowia. Pismem z dnia [...] maja 2018 r. organ poinformował wnioskodawcę, iż została zebrana dokumentacja niezbędna do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie organ wskazał, że rozpatrzenie wniosku powinno nastąpić do dnia [...] sierpnia 2018 r. Natomiast pismem z dnia [...] października 2018 r. organ ponownie przedłużył termin załatwienia sprawy - do dnia [...] maja 2019 r. W dniu [...] stycznia 2019 r. do Ministra SWiA wpłynęło ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a., w którym wnioskodawca wniósł o: stwierdzenie, iż organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zarządzenie przez organ wyjaśnienia przyczyny i ustalenia osób winnych przewlekłości niniejszego postępowania; wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy najpóźniej do dnia [...] lutego 2019 r. Pismem z dnia [...] maja 2019 r. organ zwrócił się do Prezesa IPN o przesłanie kompletnych akt osobowych o sygn. [...] dotyczących przebiegu służby wnioskodawcy. W dniu [...] maja 2019 r. do organu wpłynęło pismo IPN, do którego załączono płytę CD zawierającą kopię akt osobowych dotyczących wnioskodawcy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra SWiA w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. wnosząc o: - stwierdzenie przewlekłości postępowania w niniejszej sprawie, - wydanie przez Sąd zalecenia rozpoznania skargi w terminie jednego miesiąca, - przyznania od Skarbu Państwa sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł. W motywach skargi skarżący przedstawił przebieg postępowania wskazując, iż wobec zwłoki w załatwieniu sprawy organ dopuścił się rażącego naruszenia art. 36 § 1 k.p.a. Skarżący zauważył, iż sprawa nie jest merytorycznie skomplikowana i nie wymaga aż tak długiej i dogłębnej analizy. Podniósł, że od chwili wniesienia skargi upłynęło 6 miesięcy i sprawa nadal oczekuje na rozpoznanie, co oznacza, że przedmiotowe postępowanie trwa zdecydowanie dłużej niż jest to konieczne dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności prawnych i faktycznych, istotnych dla podjęcia rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Minister SWiA wniósł o oddalenie skargi ewentualnie o jej odrzucenie. W uzasadnieniu wskazał, iż biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy oraz poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, wydłużenie terminu załatwienia sprawy jest uzasadnione, a organ potrzebuje - realnego w okolicznościach sprawy - czasu do przeanalizowania zgromadzonego materiału dowodowego i wydania rozstrzygnięcia. Właściwy czas na wydanie i uzasadnienie rozstrzygnięcia w sprawie jest bardzo istotny ze względu na materię, którą obejmuje ustawa, a mianowicie dotyczącą wysokości zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy i ich rodzin. Organ poinformował również, że do Ministerstwa SWiA wpłynęła znaczna ilość spraw na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (około 4.700). Podkreślił, że przekroczenie terminów załatwienia przedmiotowego wniosku nie wynika z rażącego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, lecz z przyczyn obiektywnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) dalej: "p.u.s.a.", oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję bądź postanowienie w postępowaniu zwykłym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przedmiotem niniejszej skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra SWiA zainicjowanego wnioskiem skarżącego z dnia [...] stycznia 2017r. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z kolei w myśl art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W niniejszej sprawie skarżący dopełnił ww. formalnoprawnej przesłanki do wniesienia skargi, bowiem pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. wniósł ponaglenie do Ministra SWiA wobec niezałatwienia jego wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia "przewlekłego prowadzenia postępowania". Jednakże w doktrynie pojęcie to pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; publ. CBOSA). Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, tak jak skarga na bezczynność organu, ma na celu zasadniczo doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadził przewlekle i bezpodstawnie nie kończył go wydaniem rozstrzygnięcia. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w dacie rozpoznawania skargi. Z przedstawionych przy skardze akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2017 r., który wpłynął do organu [...] stycznia 2017 r. skarżący wystąpił do Ministra SWiA o wydanie decyzji na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...). Wobec zwłoki organu w rozpoznaniu ww. wniosku skarżący złożył w dniu [...] grudnia 2018 r. ponaglenie, zaś wobec dalszej zwłoki w załatwieniu sprawy i wydaniu decyzji administracyjnej, pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Za pismem z dnia [...] lipca 2019 r. (data wpływu do Sądu - [...] lipca 2019 r.) wpłynęła do akt sprawy decyzja Ministra SWiA z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] o wyłączeniu wobec Z. S. art. 15c, art. 22a, art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...). Wobec powyższego Sąd nie miał podstaw do tego, aby w oparciu o przepis art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązać Ministra SWiA do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2017 r. o wyłączenie stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...) - zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze. Sąd stwierdził jednak, uwzględniając stan sprawy na dzień wniesienia skargi oraz biorąc pod uwagę datę wydania ww. decyzji, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Stosownie natomiast do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3 k.p.a.). Przepis art. 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, z podaniem przyczyny zwłoki, wskazaniem nowego terminu jej załatwienia oraz pouczeniem o prawie do wniesienia ponaglenia. Prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie organ dopuścił się naruszenia zasady szybkości postępowania administracyjnego. Nie można bowiem zaaprobować stanu, w którym organ, podejmując określone czynności procesowe w dużych odstępach czasowych, prowadzi postępowanie przez okres niemal 2,5 roku nie wydając w tym czasie decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę z wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. co do istoty. Analiza akt sprawy prowadzi do konkluzji, że ww. wniosek skarżącego wpłynął do organu 19 stycznia 2017 r. Reakcją organu na przedmiotowy wniosek było pismo z dnia [...] lutego 2017 r. informujące skarżącego o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 1 k.p.a. do dnia [...] maja 2017 r., a następnie pismo z dnia [...] maja 2017 r. o ponownym przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] września 2017 r. Pierwszą merytoryczną czynność w sprawie organ podjął w dniu [...] maja 2017r. kierując do ZER MSWiA pismo w sprawie udzielenia informacji, czy skarżący ma ustalone prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej, czy otrzymuje powyższe świadczenie oraz podanie, jakie okresy pracy i służby oraz w jakich formacjach stanowią podstawę powyższego świadczenia. Stosowna odpowiedź ZER MSWiA na powyższe zapytanie wpłynęła do organu w dniu [...] lipca 2017 r. Kolejną czynnością organu było wystąpienie w dniu [...] września 2018 r. do Komendanta Głównego Policji oraz do IPN o przekazanie informacji dotyczących przebiegu służby skarżącego. Odpowiedź na powyższe pisma wpłynęła do organu - z IPN za pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. oraz od Komendanta Głównego Policji za pismem z dnia [...] marca 2018 r. Z powyższego wynika, iż pierwsze czynności wyjaśniające w sprawie podjęte zostały przez organ po upływie ponad 3 miesięcy od daty złożenia przez skarżącego wniosku (wystąpienie do organu rentowego). Następnie po uzyskaniu w dniu [...] lipca 2017 r. odpowiedzi od ZER MSWiA, kolejne czynności w sprawie Minister podjął dopiero we wrześniu 2017 r., a więc po upływie kolejnych 2 miesięcy. Po uzyskaniu informacji w sprawie z IPN oraz od Komendanta Głównego Policji (marzec 2018 r.), organ pismem z dnia [...] maja 2018 r. poinformował skarżącego o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego oraz o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., przedłużając jednocześnie termin załatwienia sprawy do dnia [...] sierpnia 2018 r. Następnie organ, nie podejmując uprzednio żadnych czynności w sprawie, pismem z dnia [...] października 2018 r. poinformował skarżącego o ponownym przedłużeniu terminu zakończenia postępowania - do dnia [...] maja 2019 r. Przy czym dopiero w dniu [...] maja 2019 r. organ zwrócił się do IPN o przesłanie kompletnych akt osobowych skarżącego, co nastąpiło w dniu [...] maja 2019 r. Powyższe oznacza, że od momentu złożenia przez skarżącego wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...) upłynęło 2,5 roku. Oznacza to, że termin przewidziany w art. 35 § 1 k.p.a. został naruszony w stopniu istotnym. Nie można przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki monitorował sprawę. W aktach sprawy znajdują się kolejne pisma skierowane do skarżącego o przedłużeniu terminu jej załatwienia, jednak we wskazywanych terminach (ostatecznie nawet do dnia [...] maja 2019 r.) sprawa nie została przez organ załatwiona. Niewątpliwie zatem zarzut skargi dotyczący przewlekłego prowadzenia postępowania przez Ministra SWiA jest uzasadniony. Stanowiło to dla Sądu podstawę do wydania rozstrzygnięcia stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie nie chodzi tylko o samo rażące naruszenie art. 35 § 3 k.p.a. określającego terminy prowadzenia postępowania administracyjnego, czy art. 12 k.p.a. statuującego zasadę szybkości postępowania, które to uchybienia są oczywiste, ale przede wszystkim o rażące naruszenie art. 8 k.p.a. wyrażającego zasadę pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do organu władzy publicznej. Jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnej. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji w sprawie należącej do właściwości rzeczowej organu musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego. Tym niemniej, czasu opóźnienia w niniejszej sprawie nie można usprawiedliwić, bowiem organ przez wiele miesięcy nie kończył postępowania w sprawie, zaś decyzję administracyjną wydał dopiero w następstwie wniesienia skargi do Sądu. Zgodnie z treścią art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Użycie w ww. przepisie sformułowania "może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter kompensacyjny. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Pełnomocnik skarżącego wnosząc o przyznanie sumy pieniężnej na rzecz skarżącego w wysokości 2000 zł nie przedstawił żadnej argumentacji na poparcie tego wniosku. Nie wykazał tym samym, że przyznanie sumy pieniężnej jest uzasadnione dotyczącymi osoby skarżącego względami materialnoprawnymi. Jednocześnie Sąd nie stwierdził z urzędu podstaw do przyznania ww. świadczenia, zwłaszcza wobec wydania przez organ decyzji pozytywnej dla skarżącego, i skargę w tym zakresie oddalił. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie w oparciu o art. 151 p.p.s.a. jak w punkcie 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika w stawce minimalnej Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. - jak w punkcie 4 sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło