II SAB/Wa 497/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Ewa Pisula-Dąbrowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi K. M. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia - odrzucić skargę - Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. K. M., działający przez pełnomocnika, wystąpił do Komendanta Głównego Policji o stwierdzenie nieważności decyzji tegoż organu nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. stwierdzającej z urzędu nieważność decyzji Komendanta Miejskiego Policji w J. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2000 r. o przyznaniu wyżej wymienionemu prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od 1 kwietnia 2000 r. - jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. Zastępca Dyrektora Biura Logistyki Policji Komendy Głównej Policji poinformował pełnomocnika wnioskodawcy o pozostawieniu ww. wniosku bez rozpoznania. Wskazał, iż decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 17 grudnia 2008 r. (sygn. akt II SA/Wa 591/08) oddalił skargę K. M. na ww. decyzję KGP w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Policji w J. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2000 r., uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. Zaznaczył również, że na skutek wniosku K. M. z dnia [...] lipca 2012 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r., postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012r. organ ten odmówił wszczęcia postępowania powołując w podstawie prawnej art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: "K.p.a.". Na skutek wniesienia przez stronę "zażalenia" ww. postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] września 2012 r., które - wobec niewniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - stało się ostateczne i prawomocne. Następnie organ wskazał, iż pismem Dyrektora Biura Logistyki Policji Komendy Głównej Policji z dnia [...] października 2012 r. pełnomocnik K. M. został poinformowany o niedopuszczalności rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2012 r. o uchylenie powyższych decyzji oraz postanowień z uwagi na wydane uprzednio prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych (w tym postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 220/11 odrzucające skargę K. M. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 591/08). W ocenie organu, analiza obecnego stanu faktycznego w kontekście poprzednich ww. wystąpień i wniosków prowadzi do konkluzji, iż w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie wskazano nowych okoliczności faktycznych skutkujących zmianą stanowiska organu, co prowadzi do wniosku, że ww. pismo dotyczy wszczęcia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem prawomocnego wyroku oddalającego skargę. Końcowo organ wskazał, iż właściwe jest skorzystanie z dyspozycji art. 239 § 1 K.p.a., zgodnie z którym właściwy do rozpatrzenia pisma strony organ administracji może podtrzymać swoje poprzednie stanowisko z odpowiednią adnotacją w aktach sprawy, w sytuacji gdy skarżący ponawiający skargę uznaną już za bezzasadną w odpowiedzi, nie wskazuje żadnych nowych okoliczności. Organ powołał się na pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 sierpnia 1985 r. (sygn. akt III SAB 7/85), w którym wskazano, iż w sytuacji, gdy organ wydał decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, w przypadku wniesienia kolejnego pisma w tej samej sprawie, które zostało rozpatrzone przez organ w trybie art. 239 K.p.a., nie następuje wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie. Pismem z dnia 12 sierpnia 2013 r. K. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji tegoż organu nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. Do skargi załączył m.in. decyzję Komendanta Rejonowego Policji w J. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe wskazując, iż została ona wydana bez podstawy prawnej, bowiem przepis § 1 pkt 4 Zarządzenia nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 marca 1993 r. w sprawie określenia wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej oraz zasad jej przyznawania i zwracania został zmieniony przepisem § 1 pkt 1 Zarządzenia nr 42 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 lipca 1994 r. zmieniającego ww. Zarządzenie nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 marca 1993 r. w ten sposób, że po wyrazach "Ministerstwa Spraw Wewnętrznych wstawia się średnik i dodaje: pomoc finansowa jest świadczeniem w rozumieniu przepisów o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych...", z czego bezspornie wynika, że pomoc przyznana skarżącemu decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r. nie może być pomocą finansową w rozumieniu art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), lecz świadczeniem socjalno-bytowym w rozumieniu art. 73 ust. 4 tej ustawy. Zdaniem skarżącego, organy Policji od 2007 r. ignorują powołane wyżej przepisy prawa wydając decyzje i postanowienia pozbawiające go uprawnień wynikających z art. 99 ust. 1, art. 92 ust. 1, art. 94 ust. 1, art. 96 ust. 1 ustawy o Policji. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. wskazując, iż wniosek pełnomocnika skarżącego z dnia [...] kwietnia 2013 r. - jako tożsamy z poprzednimi - został pozostawiony bez rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a.). Również w przypadku skargi na bezczynność warunkiem jej dopuszczalności jest wyczerpanie środków zaskarżenia poprzez uprzednie złożenie przez stronę - w trybie art. 37 § 1 K.p.a. - zażalenia do organu wyższego stopnia bądź wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie, o którym mowa w ww. przepisie, jest równoznaczne ze środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem (art. 58 § 3 P.p.s.a.). Jedną z przesłanek niedopuszczalności skargi jest wniesienie jej bez wyczerpania środków zaskarżenia albo bez uprzedniego wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Uwzględniając powyższą regulację uznać należy, że w przedmiotowej sprawie skarżący przed złożeniem skargi na bezczynność winien był zastosować środek prawny wskazany w art. 37 § 1 K.p.a., tj. wezwać Komendanta Głównego Policji do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie bowiem z treścią art. 37 § 1 K.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania służy stronie zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie zachodzi właśnie sytuacja, gdy "nie ma organu wyższego stopnia", bowiem przedmiotowa sprawa należy do właściwości Komendanta Głównego Policji - centralnego organu administracji rządowej i "ministra" w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 K.p.a. Inna sytuacja miała by miejsce wyłącznie wówczas, gdyby przedmiotem skargi na bezczynność było zaniechanie wydania przez Komendanta Głównego Policji decyzji w którejkolwiek ze spraw wymienionych w art. 32 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, iż kompetencje organu odwoławczego (organu wyższego stopnia) przysługują ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2372/11, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W takim przypadku osoba wnosząca skargę na bezczynność obowiązana byłaby, przed wniesieniem skargi, do wniesienia zażalenia na podstawie art. 37 § 1 K.p.a. do ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Analiza akt rozpoznawanej sprawy prowadzi do wniosku, iż skarżący nie wniósł do Komendanta Głównego Policji wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 K.p.a. Taki stan rzeczy potwierdził również organ w piśmie z dnia 21 stycznia 2014 r. Wobec powyższego uznać należy, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Nie została bowiem poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Z tych względów, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.