II SAB/Wa 500/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. Z. na bezczynność Rektora [...] w W. w przedmiocie rozpoznania odwołania z [...] lipca 2017 r. od decyzji postanawia: - odrzucić skargę -. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rektora [...] w W. w przedmiocie rozpoznania odwołania z [...] lipca 2017 r. od decyzji o rozstrzygnięciu konkursów na stanowiska nauczycieli akademickich na Wydziale [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej w skrócie: "P.p.s.a."] kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 3 § 2a P.p.s.a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z art. 3 § 3 Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują określone w tych przepisach. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności w nim niewymienionych oznacza, że sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym, zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu. Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. W niniejszej sprawie skarżona jest bezczynność organu, jednak nie zawsze takie działanie organu może być przedmiotem skargi. Bezczynność organów, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. podlega kontroli sądu administracyjnego tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje czynności czy też nie wydaje orzeczenia, które mogłyby być zaskarżone do sądu administracyjnego. Jeśli kognicji sądu administracyjnego nie podlega dane działanie organu, to i bezczynność organu w tym zakresie nie będzie mogła być kontrolowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W świetle powyższych regulacji stwierdzić należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna, albowiem przedmiot sprawy nie należy do właściwości sądu administracyjnego, gdyż nie ma ona charakteru sprawy sądowoadministracyjnej. Otóż niewątpliwe jest w niniejszej sprawie, że przedmiot sporu byt swój wywodzi z przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity Dz.U z 2012r., poz.572 ze zm.). Podkreślić należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 w/w ustawą - Prawo o szkolnictwie wyższym, uczelnie posiadają autonomię we wszystkich obszarach swojego działania na zasadach, jakie zostały określone w powołanej ustawie, co jest z kolei potwierdzeniem art. 70 ust. 5 Konstytucji RP. Tym samym uczelnie publiczne nie mają charakteru organu administracji publicznej w ścisłym tego słowa znaczeniu, lecz raczej stanowią zakład administracyjny, czyli jednostkę organizacyjną powołaną do wykonywania określonych zadań publicznych. W doktrynie prawa administracyjnego przyjęto względnie jednolitą koncepcję organu administracyjnego, według której organem administracji państwowej nazywa się osobę (lub grupę osób, dla organów kolegialnych) znajdującą się w strukturze organizacyjnej państwa lub samorządu terytorialnego, powołaną w celu realizacji norm prawa administracyjnego, w sposób i ze skutkami właściwymi temu prawu, działającą w granicach przyznanych jej przez prawo kompetencji (por.J.Boć (w) A.Błaś, J.Boć, J.Jeżewski, Administracja publiczna, Wrocław 2003, str.156). Dlatego też sądowoadministracyjna kontrola aktów lub czynności podejmowanych przez takie podmioty, jakimi są uczelnie – ich organy, musi być wprost umocowana w konkretnym przepisie ustawy. I tak ustawa z dnia 27 lipca 2005r.o szkolnictwie wyższym, ściśle określa jakie akty i czynności podejmowane przez organy uczelni podlegają zaskarżeniu do sądów administracyjnych. O ile taką regulację zawarto w art. 36 ust. 1, art. 207 ust. 1 i 4 oraz art.221 tej ustawy, to w rozpatrywanej sprawie, żaden z wymienionych wyżej przepisów nie ma w niej zastosowania. Wprawdzie zgodnie z w/w art.36 ust.1 omawianej ustawy, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego uprawniony jest do stwierdzenia nieważności uchwały organu kolegialnego uczelni lub decyzji rektora uczelni, z wyłączeniem decyzji administracyjnych, w przypadku jej niezgodności z przepisami prawa lub statutem uczelni , to oznacza, że przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego – może być dopiero rozstrzygnięcie ministra (art.36 ust.2 ustawy), a co nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Niewątpliwe jest w bowiem w niniejszej sprawie, że przedmiot sporu ma swoje oparcie w przepisie art.118a ust.1 w/w ustawy o szkolnictwie wyższym. Zgodnie z tym przepisem (zamieszczonym w Rozdziale 2 "Stosunek pracy pracowników uczelni", w Dziale III "Pracownicy uczelni"), zatrudnienie nauczyciela akademickiego w wymiarze przewyższającym połowę etatu na czas określony lub nieokreślony w uczelni publicznej na stanowiskach, o których mowa w art. 110, następuje po przeprowadzeniu otwartego konkursu. Tryb i warunki postępowania konkursowego określa statut. Zgodnie z w/w art.110 ust.1 ustawy, pracownicy naukowo-dydaktyczni i naukowi są zatrudniani na stanowiskach profesora zwyczajnego (pkt 1), profesora nadzwyczajnego (pkt 2), profesora wizytującego (pkt 3), [...] (pkt 4), asystenta (pkt 5). Natomiast, pracownicy dydaktyczni są zatrudniani w myśl art.110 ust.2 ustawy na stanowiskach starszego wykładowcy (pkt 1), wykładowcy (pkt 2), jak i lektora lub instruktora (pkt 3). W uczelni zawodowej pracownicy dydaktyczni mogą być zatrudniani także na stanowiskach wskazanych w ust.1 pkt 1-3 i 5 ( ust.3 art.110 ustawy). Istotne jest w niniejszej sprawie to, że ustawodawca cyt. wyżej przepisem art.118a ust.1 ustawy wprowadził zasadę zatrudniania nauczycieli akademickich wyłącznie w wyniku przeprowadzenia postępowania konkursowego, a którego tryb i warunki określane (ustalane) są w statucie uczelni. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że kwestia zatrudniania nauczycieli akademickich w [...] w W. wraz z określeniem zasad postępowania konkursowego uregulowane zostało w § 97 Statutu [...] w W. Z akt sprawy niewątpliwie także wynika, że Dziekan w/w Wydziału ogłosił konkurs otwarty na stanowisko adiunkta, ustalając tak szczegółowe wymogi dla kandydatów, a dot. tak określonych dokumentów, jak i ustalając konkretne daty graniczne dla poszczególnych czynności. Znajdujący się w aktach sprawy protokołu posiedzenia komisji konkursowej z dnia [...] czerwca 2017r. wynika, że komisja jednogłośnie postanowiła odrzucić rozpatrywanie zgłoszenia skarżącego jako niespełniającego wymogów formalnych konkursu. Skarżący nie godząc się z odrzuceniem Jego oferty na stanowisko [...], złożył do organu odwołanie od rozstrzygnięcia ww. konkursu. Przywołać w tym miejscu należy stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowane w wyroku z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn.akt I PK 307/13 (Lex nr 1496277), zgodnie z którym, cyt.: "(...) Stosunek pracy nauczyciela akademickiego jest zobowiązaniowym stosunkiem pracy, a roszczenia z tego stosunku i roszczenia z nim związane są, jako sprawy z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c., sprawami cywilnymi w rozumieniu art. 1 k.p.c. Sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych w rozumieniu art. 2 § 1 k.p.c., ani też nie zostały przekazane przez przepisy szczególne do właściwości takich sądów. Zgodnie z art. 2 § 1 k.p.c., należą więc do właściwości sądów powszechnych (art. 2 § 1 k.p.c.). Należy dodać, że sytuacje, w których organy uczelni załatwiają indywidualne sprawy w drodze decyzji, do których stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżeniu decyzji do sądu administracyjnego, zostały wyraźnie wskazane w ustawie (por. art. 169 ust. 7 i 8, art. 175 ust. 3, art. 176 ust. 3) (...)". Dodatkowo zważyć przy tym należy, za Joanną Bodio - autorem komentarza do art.1 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. - Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz.101ze zm.), że sprawy cywilne obejmują sprawy z powództwa o świadczenia, o ustalenie lub nieistnienie stosunku prawnego lub prawa oraz o ukształtowanie stosunku prawnego lub prawa (por. Joanna Bodio, Komentarz do art.1 kodeksu postępowania cywilnego, Lex). W świetle powyższych ustaleń, stwierdzić należy, że przedmiotowa sprawa – jak to już wyżej Sąd podkreślił, nie ma charakteru sądowoadministracyjnego, skoro w ustawie o szkolnictwie wyższym brak jest podstawy prawnej do rozpatrywania przez sądy administracyjne spraw związanych z przeprowadzaniem konkursu w celu zatrudnienia danej osoby na stanowiskach o których mowa w cyt. wyżej art.110 ustawy o szkolnictwie wyższym. W ocenie Sądu, tak kwestionowanie sposobu przeprowadzenia konkursu, o którym stanowi cyt. wyżej przepis art.118a ust.1 ustawy o szkolnictwie wyższym, jak i domaganie się jego unieważnienia, możliwe jest jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym (por.W.Sanetra, Komentarz do art.118a ustawy, Lex). Mając powyższe na uwadze, Sąd z uwagi na niedopuszczalność skargi orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art.58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.