II SAB/Wa 507/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-10-24
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie przedstawił wymaganych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i dochodową?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie przedstawił wymaganych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i dochodową, mimo wezwania sądu. Brak udokumentowania przez wnioskodawcę jego sytuacji finansowej uniemożliwia sądowi rzetelną ocenę jego możliwości płatniczych, a sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia z urzędu dochodzeń w tej materii, gdy wnioskodawca uchyla się od złożenia stosownych dokumentów.Stan faktyczny
Skarżący J. H. złożył skargę na bezczynność Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd wezwał skarżącego do przedstawienia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i dochodową, jednak skarżący nie wykonał tego wezwania, składając jedynie zażalenie na zarządzenie sądu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 24 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. H. na bezczynność Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -
Skargą z dnia 14 lipca 2014 r. J. H. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie bezczynność Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej
Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2014 r. skarżącego wezwano do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 (sto) złotych. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 sierpnia 2014 r
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych.
Zarządzeniem z dnia 2 października 2014 r. skarżącego wezwano do nadesłania dodatkowych dokumentów poświadczających dochody, stan majątkowy oraz możliwości płatnicze, w postaci kopii odcinka renty skarżącego oraz jego żony, kopii dokumentów, poświadczających stałe koszty utrzymania oraz kopii wyciągów z posiadanych rachunków bankowych skarżącego oraz jego żony.
Na powyższe wezwanie skarżący nie odpowiedział, natomiast złożył na nie zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ustawodawca użył w tym przepisie określenia "gdy wykaże", co oznacza, że wnioskodawca ma obowiązek udowodnić i przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji określonej w art. 246 § 1 i 2 P.p.s.a. (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – komentarz" ; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; wydanie II – Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006; str. 554).
W niniejszej sprawie treść oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu byłą niewystarczająca do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego. Wezwano go zatem do udokumentowania stanu majątkowego przedstawionego we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zakres żądanych dokumentów i informacji miał bowiem istotne znaczenie dla oceny jego zasadności.
Termin na wykonanie tego wezwania upłynął w dniu 18 października 2014 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie wykonał wezwania i nie nadesłał żądanych dokumentów.
Powyższa okoliczność uniemożliwia jednoznaczną ocenę wniosku złożonego przez J. H.. We wniosku skarżący wskazał, że źródłem przychodu jego rodziny jest otrzymywana renta oraz emerytura żony, w łącznej wysokości [...] ([...]) złotych. Natomiast przedstawione we wniosku koszty utrzymania, a także leczenia, zostały przez skarżącego jedynie oszacowane i wymienione w sposób ogólny. Skarżący wskazał również, że ponosi koszty utrzymania studiującej córki, jednakże bez bliższego wykazania kwot.
Sąd, dokonując oceny wniosku dotyczącego zastosowania wyjątkowego – co do zasady – środka prawnego, jakim jest zwolnienie od ponoszenia obowiązku uiszczania kosztów wszczętego postępowania sądowego, nie może opierać się jedynie na oświadczeniach. Natomiast skarżący zdecydowania odmawia udokumentowania ponoszonych przez siebie wydatków, czego wyraz dał w złożonym przez siebie zażaleniu na zarządzenie sądu z dnia 2 października 2014 r.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie wykazano spełnienia przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie uzupełnił brakujących danych, a złożone oświadczenie nie pozwalają na rzetelną ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Sąd natomiast nie jest zobowiązany do prowadzenia z urzędu dochodzeń w tej materii, w sytuacji, gdy wnioskodawca uchyla się od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie (zob. H. Knysiak-Molczyk, Zwolnienie od kosztów sądowych, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, Warszawa 2011, s. 973 i cyt. tam orzecznictwo).
Z tych względów, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 255 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło