II SAB/Wa 508/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Mateusz Rogala, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Radę Doskonałości Naukowej w przedmiocie wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1) stwierdza, że Rada Doskonałości Naukowej dopuściła się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie; 2) stwierdza, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) oddala skargę w pozostałej części; 4) zasądza od Rady Doskonałości Naukowej na rzecz Fundacji [...] w [...] kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W sprawie niniejszej postępowanie zainicjowała w dniu [...] lipca 2024 r. Fundacja [...] z siedzibą w [...] zwracając się do Rady Doskonałości Naukowej z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii protokołów z posiedzeń Zespołów: - [...] oraz z posiedzeń Prezydium Rady Doskonałości Naukowej za okres od [...] stycznia 2024 r. do [...] czerwca 2024 r. W odpowiedzi na powyższe pytany organ w dniu [...] ipca 2024r. wystosował do wnioskodawcy odpowiedź następującej treści : "Działając na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 902, dalej jako: u.d.i.p.), z uwagi na konieczność dokonania analizy dokumentów objętych żądaniem ich udostępnienia, Rada Doskonałości Naukowej zawiadamia, że rozpatrzenie wniesionego wniosku nastąpi w terminie do dnia [...] września 2024 r." Dnia [...] sierpnia 2024r. Fundacja [...] z siedzibą w [...] wywiodła do tut. Sądu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ wnosząc o : 1-stwierdzenie przewlekłości postępowania przez Radę Doskonałości Naukowej, 2-zobowiązanie Rady Doskonałości Naukowej do udostępnienia protokołów (bez anonimizacji danych) wraz z nagraniami z posiedzeń Zespołów i Prezydium w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 3-zobowiązanie Rady Doskonałości Naukowej do udostępniania protokołów oraz nagrań w odpowiedzi na kolejne wnioski Fundacji w tej kwestii. 4-zobowiązanie Rady Doskonałości (bez anonimizacji danych) do zamieszczenia żądanych protokołów na stronie BIP, 5-zobowiązanie Rady Doskonałości Naukowej do wskazania osoby/osób odpowiedzialnych za przygotowywanie protokołów z posiedzeń Zespołów i Prezydium, 6-dokonanie kontroli przewlekłości postępowania, którego dotyczy skarga, 7-wymierzenie organowi kary grzywny w wysokości 10-krotnej wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ustalonego za 2023 r., 8-rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym 9-zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Pismem z dnia [...] września 2024r. organ wezwał wnioskodawcą do wskazania szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej objętej przedmiotowym żądaniem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Dnia [...] września 2024r. Rada Doskonałości Naukowej wydała decyzję o odmowie udostępnienia żądanych informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem zasługiwała co do zasady na uwzględnienie. Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). Oznacza to, że skarżący, zainteresowany uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować, udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez skarżącego sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów. Ostatecznie to bowiem wnioskodawca określa formę, w jakiej organ ma mu udostępnić żądaną informację. Tak więc organ administracji publicznej, lub inny podmiot o jakim mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej mógł: 1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1), 2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2), 3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy), 4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy), 5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego, 6. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji. Bezczynność lub przewlekłość organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje w ustawowym terminie m.in. z uwagi na błędne zakwalifikowanie żądanej informacji jako nie posiadającej przymiotu informacji publicznej, lub na tym, że organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Zrealizowanie żądania przez pytany podmiot przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, nie stanowi zaś podstawy do umorzenia postępowania skargowego. Do postępowania toczącego się w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, przepisy KPA znajdują zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy pytany podmiot wydaje decyzję administracyjną. W pozostałym zakresie jest to postępowanie o znacznym stopniu odformalizowania. Stąd nie jest możliwym załatwienie sprawy przez organ w trybie autokontroli sensu stricte, a co zatem idzie stwierdzenie przez Sąd bezprzedmiotowości postępowania. Nawet więc w razie udzielenia wnioskodawcy przez pytany podmiot żądanych informacji, Sąd zobowiązany jest wypowiedzieć się w wyroku w kwestii zarzucanej skargą bezczynności. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należało, iż jej istota sprowadzała się do oceny tego, czy pytany podmiot rozpoznał sporny wniosek w jeden z w/w prawem przewidzianych sposobów i czy procedował w sprawie dochowując terminów określonych w ustawie. W pierwszej kolejności należało wyjaśnić, że wolą twórcy przepisu art. 13 ust. 2 u.d.i.p. było umożliwienie pytanemu podmiotowi wydłużenie terminu wyłącznie dla udostępnienia żądanej informacji publicznej. Wbrew temu, jak zdaje się odczytywać powyższą normę organ, przedmiotowa zgoda nie dotyczy natomiast wydłużania terminu dla rozpoznania wniosku. Takie wydłużenie pozostawałoby w jawnej sprzeczności z celem całej ustawy jakim jest zapewnienie jak najszybszego dostępu obywatela do informacji publicznej. Stąd przyjąć należało, że rozpoznanie wniosku , a więc zarówno ocena charakteru żądanej informacji jak i późniejsza ocena charakteru informacji publicznej, winno być dokonane w terminie określonym w art. 13 ust.1 powołanej regulacji. W tym więc 14-sto dniowym terminie organ winien dokonać m.in. analizy pracy koniecznej potencjalnie do wykonania dla realizacji zgłoszonego żądania. Następnie przez pryzmat dokonanej analizy winien ocenić, czy żądana informacja ma charakter przetworzony. Jak zaś można wnioskować z treści odpowiedzi organu na skargę, zdaje się on utożsamiać pracochłonność przy realizacji żądania (udostępnianiu żądanych informacji) z pracochłonnością czynności wykonywanych na etapie badania charakteru żądanej informacji publicznej. Tego rodzaju sposób rozumienia normy art.13 ust.2 udip nie znajduje jednak uzasadnienia w przepisach obowiązującego prawa prowadząc wprost do naruszenia kluczowej dla dostępu do informacji publicznej zasady szybkości postępowania. Omawiając powyższą problematykę nie sposób abstrahować też od faktu, że dokonując oceny charakteru żądanej informacji publicznej organ nie musi równocześnie przygotowywać żądanych dokumentów do udostępnienia. Ich udostępnienie możliwe przecież będzie dopiero po wezwaniu wnioskodawcy do wykazania szczególnie istotnego interesu w udostępnieniu spornych danych i po skutecznym wykazaniu owego interesu. Stąd więc powoływanie się w odpowiedzi na skargę na pracochłonność w przygotowywaniu do udostępnienia żądanych danych, pozostawało w rażącym oderwaniu od etapu procedowania w niniejszej sprawie. W realiach faktycznych sprawy, aby skutecznie uwolnić się z zarzutu przewlekłości, organ przyjmując przetworzony charakter informacji, winien najpóźniej w terminie 14 dni od złożenia wniosku inicjującego postępowanie wezwać wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu w udostępnieniu spornych danych. Dokonane więc przez organ wydłużenie terminu dla rozpoznania wniosku (a nie dla udostępnienia żądanej informacji), jako nie znajdujące podstaw prawnych, nie zniwelowało przekroczenia terminu ustawowego określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Biorąc pod uwagę powyższe, jak też uwzględniając fakt, ze do pierwszej – zgodnej z prawem czynności organu – doszło dopiero [...] września, a więc po przeszło dwóch miesiącach od złożenia wniosku, zaś do wydania decyzji w sprawie po upływie blisko trzech miesięcy, procedowanie organu jawiło się jako obarczone przewlekłością. W realiach faktycznych niniejszej sprawy, tj. wobec wydania decyzji rozstrzygającej żądanie wniosku, na etapie wyrokowania nie zachodziła konieczność zobowiązywania organu do rozpoznania wniosku. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, uznając skargę za zasadną, orzekł jak w pkt.1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 par.1 pkt. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.) Tut. Sąd doszedł też do przekonania, iż stwierdzona bezczynność, nie jawiła się jako mająca cechy rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 149 par. 1a p.p.s.a. Organ zareagował na wniosek strony a końcowa przewlekłość jakiej dopuścił się pytany podmiot, spowodowana było zaś wyłącznie niewłaściwą interpretacją faktyczną i prawną. Nic nie wskazuje jednak na to, by wynikała ze złej woli organu, Stąd też tut. Sąd nie uwzględnił żądania wymierzenia organowi grzywny i żądanie to oddalił w trybie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji przepisu art. 200 p.p.s.a. Pozostałych żądań skargi tut. Sąd nie mógł zaś badać i uwzględnić, gdyż wykraczały poza ramy przedmiotowe postępowania toczącego się w trybie przewlekłości.