II SAB/Wa 511/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi K. R. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w S. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Prezes Sądu Rejonowego w S. dopuścił się bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku z [...] marca 2020 r., 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego w S. na rzecz skarżącego K.R. kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pan K.R. (dalej wnioskodawca/skarżący) wniósł skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w S. (dalej Prezes SR/organ) w przedmiocie informacji publicznej Wskazał, że [...] marca 2020r. zwrócił się do Prezesa SR o udostępnienie treści zanonimizowanego orzeczenia Sądu wraz z uzasadnieniem w sprawie UW [...]. Podniósł, że w/w orzeczenie nie jest dostępne w internetowej bazie orzeczeń, stąd uznał, że wniosek o udostępnienie jest zasadny. Zauważył, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 4 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm. dalej u.d.i.p) treść orzeczenia sądu powszechnego jest informacją publiczną. Jego zdaniem informacja, o którą wystąpił mieści się z zakresie informacji publicznej. Wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 2 u.d.i.p wnioskodawca nie jest obowiązany do wykazywania interesu prawnego lub faktycznego w celu uzyskania niniejszych informacji. Podniósł, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, tak więc ustawowy ostateczny termin na udostępnienie informacji minął [...] marca 2020 r. Wskazał, że wobec obowiązywania art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2020 r., poz.568 dalej ustawa o COVID -19) - data wejścia w życie ustawy o COVID -19/data wprowadzenia stanu zagrożenia epidemicznego 14 marca 2020 r. nawet przy przyjęciu zawieszenia terminów od dnia 14 marca 2020 r. ostateczny termin na udostępnienie informacji publicznej minął 27 maja 2020 r. a więc 4 dni po odwieszeniu biegu terminów z dniem 24 maja 2020 r. (ponieważ od 3 marca 2020 r. – 13 marca 2020. r upłynęło 10 dni, od 14 marca 2020 r – 23 maja .2020 r. terminy uległy zawieszeniu, od 24 maja 2020 r. – 27 maja 2020 r. upłynęło łącznie 14 dni). Zarzucił, naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p i wnosił o: 1. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt. 4 ppsa; 2. zobowiązanie Prezesa Sądu Rejonowego w S. do rozpoznania wniosku w terminie 3 dni od otrzymania odpisu wyroku; 3. stwierdzenie, że Prezes Sądu Rejonowego w S.dopuścił się bezczynności; 4. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Prezes SR wnosił o jej oddalenie i nie kwestionował zaistnienie okoliczności opisanych w skardze. Wskazywał, że wniosek w dniu [...] marca 2020 r. został zarejestrowany w Biurze Obsługi Interesanta i przekazany wraz z całą korespondencją dzienną do sekretariatu Sekcji ds. o wykroczeń i w sprawach o wykonawczych Sądu Rejonowego w S.. Z wyjaśnień kierownika sekcji wynika, że nie doszło fizycznie do zapoznania się osobiście przez nią lub podległych pracowników z treścią wniosku. Uznał, że prawdopodobnie wniosek - pojedyncza kartka z wydrukiem treści wniosku podpięła się pod inny wniosek z dokumentacji przekazanej tego dnia do wydziału. Podniósł, że w dniu [...] sierpnia 2020 r. zanonimizowany wyrok w sprawie II W [...] został doręczony za pomocą e-puap wnioskującemu. Uznał, że brak udzielenia informacji publicznej w terminie wiązał się z panująca pandemią oraz ograniczeniem w obsłudze interesantów, które związane było bezpośrednio z pracą zdalną i zmianową w Sądzie Rejonowym w S. Wskazał, że po wprowadzeniu zwykłego toku urzędowania wszystkie terminy związane z bezpośrednią obsługą interesantów z uwagi na skumulowanie się korespondencji i wniosków znacząco się wydłużyły. Podniósł, że w dniu [...] lipca 2020r. została złożona skarga z sześcioma załącznikami na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w S., przy czym dwa pierwsze załączniki się nie otwierały (skarga na bezczynność i pełnomocnictwo) i w dniu[...] lipca 2020 r. i [...] sierpnia 2020 r. wezwano skarżącego do przesłania w/w dokumentów. Podniósł, że w dniu [...] sierpnia 2020r zanonimizowany wyrok w sprawie II W [...] został doręczony za pomocą e-puap wnioskującemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania jest skarga Pana K. R. na bezczynność Prezesa SR w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wedle § 1b art. 149 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie z § 2 art. 149 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.). Na zasadzie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Artykuł 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429, dalej u.d.i.p) przewiduje stosowanie do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej przepisów p.p.s.a.. Zgodnie art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze sprost. i ze zm.). Zagwarantowane tym przepisem prawo do informacji obejmuje dostęp do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust 1 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji RP, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule, określają ustawy. Należy do nich przede wszystkim u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie; przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2004 r., II SAB/Wa 166/04, CBOSA). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 4 lit. a u.d.i.p treść orzeczenia sądu powszechnego jest informacją publiczną a przepis art. 2 ust. 2 u.d.i.p stanowi, że skarżący nie jest obowiązany do wykazywania interesu prawnego lub faktycznego w celu uzyskania niniejszych informacji.. Zgodnie z art. 13 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. W myśl art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w powołanej ustawie, następuje zatem albo w formie czynności materialno-technicznej (w przypadku udzielenia informacji publicznej oraz w przypadku zawiadomienia o niedopuszczalności zastosowania trybu wnioskowego udostępnienia informacji publicznej), albo w formie decyzji (w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej). Skarżący we wniosku z dnia[...] marca 2020 r. zwrócił się do Prezesa SR o udostępnienie treści zanonimizowanego orzeczenia Sądu wraz z uzasadnieniem w sprawie II W [...]. W ocenie Sądu skarżący zasadnie twierdzi, że wprawdzie przeszkody związane z wystąpieniem COVID -19 mogły spowodować pewne trudności w udzieleniu informacji, ale sposoby przerywania/zwieszania biegu terminów wobec obowiązywania art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy o COVID -19 zostały szczegółowo w niej opisane. Zdaniem Sądu zasadne jest wyliczenie przedstawione przez skarżącego we wniosku, że ostateczny termin na udostępnienie informacji publicznej minął [...] maja 2020 r. a więc 4 dni po odwieszeniu biegu terminów z dniem [...] maja 2020 r. (ponieważ od 3 marca 2020 r. – 13 marca 2020 r. upłynęło 10 dni, od 14 marca 2020 r. – 23 maja 2020 r. terminy uległy zawieszeniu, od 24 maja 2020 r. – 27 maja 2020 r. upłynęły 4 dni, co dało łącznie 14 dni). Faktem niekwestionowanym przez strony jest okoliczność, że informacja niejawna została udzielona skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2020 r. za pośrednictwem poczty e-puap zanonimizowany wyrok w sprawie II W [...]. Faktem, który nie może być podważony, jest okoliczność, że ta informacja została udzielona po upływie ostatecznego termin na jej udostępnienie. W tej sprawie bez znaczenia są przyczyny usprawiedliwiające, bądź nie działanie organu. Przepis z art. 13 u.d.i.p., nie wymaga interpretacji i jest jasny - udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić wypada, że nie nastąpiło udostępnienie informacji publicznej zgodnie z przepisami ustawy ani też wniosek nie został załatwiony w inny przewidziany prawem sposób. To zaś uzasadnia skonstatowanie bezczynności a wobec udzielenia tej informacji już po wpłynięciu skargi nie jest możliwe zobowiązanie organu do dokonania czynności. W tym stanie rzeczy należy uznać, że zasadne jest uznanie, że organ pozostaje w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z [...] marca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. W ocenie Sądu z uwagi na panującą epidemię COVID -19, pracę zdalną wykonywaną przez pracowników sekretariatu oraz inne okoliczności podane w odpowiedzi na skargę, nie była to bezczynność o charakterze rażącym. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Rozpoznanie sprawy nastąpiło w trybie uproszczonym, gdyż stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Dlatego Sąd rozpoznał sprawę w tym trybie, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.