II SAB/Wa 52/22
WyrokWSA w Warszawie2022-03-23
Skład orzekający: Danuta Kania, Karolina Kisielewicz, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu skargi z dnia [...] stycznia 2020 r. na niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych, a jeśli tak, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu skargi, ponieważ sprawa nie została załatwiona w terminie wynikającym z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a organ nie dopełnił obowiązku informowania strony o przyczynach zwłoki. Bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę dwuletni okres trwania postępowania i brak podejmowania czynności przez organ przez znaczną część tego okresu, mimo braku uzasadnionych przyczyn. Sąd przyznał skarżącemu sumę pieniężną jako rekompensatę za doznane niedogodności.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na nieprawidłowości w przetwarzaniu jego danych osobowych. Po wszczęciu postępowania i uzyskaniu odpowiedzi od podmiotu przetwarzającego dane, organ poinformował strony o zebraniu materiału dowodowego. Mimo upływu ponad roku i dziesięciu miesięcy od wszczęcia postępowania, sprawa nie została załatwiona, a organ nie zawiadomił o przyczynach zwłoki. Skarżący złożył ponaglenie, a następnie skargę na bezczynność organu. Organ w odpowiedzi na skargę poinformował o zakończeniu postępowania i wydaniu decyzji, jednak Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu skargi z dnia [...] stycznia 2020 r.; 2. Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. Przyznano od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz K. S. sumę pieniężną w kwocie 1.000 zł; 4. Zasądzono od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego K. S. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2022 r. sprawy ze skargi K. S. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia [...] stycznia 2020 r. na niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych 1. stwierdza, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu skargi z dnia [...] stycznia 2020 r.; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz K. S. sumę pieniężną w kwocie 1.000 (słownie: tysiąc) złotych; 4. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego K. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
K.S. w dniu 20 stycznia 2020 r. złożył do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (drogą elektroniczną) skargę na nieprawidłowości w procesie przetwarzania przez [...] S.A. z siedzibą w [...] jego danych osobowych.
W dniu 29 maja 2020 r. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania w jego sprawie. W tym samym dniu organ zwrócił się do [...] S.A., na podstawie art. 58 ust. 1 lit a) i e) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.U.UE.L.2016.119.1) o ustosunkowanie się do skargi K.S. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Spółka udzieliła odpowiedzi na pismo Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w piśmie z 4 czerwca 2020 r., które wpłynęło do organu w dniu 12 czerwca 2020 r.
W pismach z 27 sierpnia 2020 r. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych poinformował strony postępowania o zebraniu materiału dowodowego oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz wglądu w akta sprawy (art. 10 § 1 i art. 73 § 1 k.p.a.), w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia pisma.
W dniu 22 grudnia 2021 r. K.S. złożył ponaglenie do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, domagając się niezwłocznego załatwienia jego sprawy. Skarżący podał m. in., że w myśl art. 35 § 3 k.p.a., sprawa wymagająca postępowania wyjaśniającego powinna być załatwiona w ciągu miesiąca. Skoro organ nie dopełnił obowiązku z art. 36 k.p.a. (nie zawiadomił go o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy i nowym terminie załatwienia sprawy), to oznacza, że ostatnim dniem załatwienia sprawy był 20 lutego 2020 r.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, w dniu 30 grudnia 2021 r. K.S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w niniejszej sprawie, domagając się zobowiązania organu do rozpatrzenia jego skargi, w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, stwierdzenia rażącej bezczynności Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, przyznania sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m. in., że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić w ciągu miesiąca, a w sprawie szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Jego sprawa nie została rozpoznana mimo upływu ponad roku i dziesięciu miesięcy od dnia jej wszczęcia. Tak długa zwłoka organu w załatwieniu sprawy świadczy, zdaniem skarżącego, o rażącej bezczynności organu oraz uzasadniania przyznanie mu, od organu, sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł, tytułem rekompensaty za tak długi czas oczekiwania na załatwienie sprawy. K.S. dodał, że sprawa której załatwienia domaga się od organu, dotyczy ochrony jego danych osobowych, a więc sprawy mogącej istotnie wpłynąć na jego sytuację prawną.
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił że w dniu [...] stycznia 2022 r. zakończył postępowanie w niniejszej sprawie i wydał decyzję, w której udzielił Spółce [...] S.A. upomnienia za stwierdzone naruszenie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE.
Z przepisu art. 78 ust. 2 rozporządzenia wynika, że organ nadzorczy zobligowany jest do poinformowania osoby, której dane dotyczą w terminie trzech miesięcy o postępach lub efektach rozpatrzenia skargi. Przepisy rozporządzenia 2016/679 nie wskazują zatem okresu, w jakim organ zobowiązany jest do rozpatrzenia skargi w przedmiocie nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych. Wynika to ze specyfiki postępowań toczących się w przedmiocie nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych. Postępowania te są z reguły skomplikowane i czasochłonne. Zgromadzenie materiału dowodowego w sprawie, jego analiza, a następnie wydane rozstrzygnięcie nie sprowadza się wyłącznie do potwierdzenia lub niespełnienia przez wnioskodawcę hipotezy przepisu, a wymaga każdorazowego ustalania stanu faktycznego i odrębnej, pogłębionej analizy prawnej oraz uzasadnienia. Stronami tego rodzaju postępowań są przynajmniej dwa podmioty o spornych interesach, którym organ jest zobowiązany zapewnić czynny udział w postępowaniu, informować o podejmowanych czynnościach i podejmować wszelkie działania zmierzające do rozstrzygnięcia. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dodał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 11 czerwca 2019 r., sygn. II SAB/Wa 95/19 wywiódł, że art. 78 ust. 2 rozporządzenia należy stosować bezpośrednio przed uregulowaniami k.p.a.
Organ podniósł, że dokonując oceny tego, czy dopuścił się bezczynności w sprawie K.S., należy mieć na uwadze, że od 14 marca 2020 r. obowiązywał stan zagrożenia epidemiologicznego, a następnie stan epidemii COVID-19 oraz że w ustawie z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zabieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w brzmieniu nadanym nowelą z dnia 31 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 568), ustawodawca zdecydował się na zawieszenie i przerwanie biegu terminów procesowych i sądowych (art. 15 zzr oraz art. 15 zzs).
Skarga K.S. wpłynęła do organu 20 stycznia 2020 r., a zatem określony w rozporządzeniu termin na poinformowanie osoby, której dane dotyczą o postępach lub efektach rozpatrzenia skargi, uległ zawieszeniu. W dniu 29 maja 2020 r. organ podjął czynność procesową w sprawie i poinformował stronę o stanie sprawy. Z tego wynika, że nie naruszył art. 78 ust. 2 rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych podkreślił, że w żadnym razie nie uchylał się od wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Urząd Ochrony Danych Osobowych jest jedynym urzędem na całą Polskę (nie posiada jednostek pomocniczych, czy oddziałów zamiejscowych), dysponuje ograniczoną liczbą etatów pracowniczych (postępowania administracyjne prowadzi 74 pracowników Departamentu Skarg), sprawy nie są powtarzalne, mają coraz bardziej skomplikowany charakter i wymagają zwiększonej ilości czasu przeznaczanego na ich rozpatrzenie. Wyjaśnił, że wprowadził i stale monitoruje usprawnienia organizacyjne, przekładające się bezpośrednio na znaczny wzrost liczby wydawanych decyzji (w 2019 r. wydał 1369 decyzji, natomiast w 2020 r. - 1866 decyzji) oraz skrócenie okresu oczekiwania na decyzję. Nie ma natomiast wpływu na ilość i charakter spraw oraz liczbę etatów, dlatego nałożenie na niego jakichkolwiek sankcji, nie przyczyni się w do skrócenia okresu oczekiwania na decyzję. Organ odwołał się do wyroku z 17 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 2171/17, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia. W rozpatrywanej sprawie, z uwagi na zaistnienie okoliczności, na które organ nie miał wpływu, nie można uznać, by przekroczenie terminów załatwienia sprawy pozbawione było racjonalnego uzasadnienia.
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego w zakresie orzeczenia na jego rzecz od organu sumy pieniężnej w wysokości 5000 zł., Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych odwołał się do celów i funkcji tego środka i wskazał, że przyznanie skarżącemu od organu określonej sumy pieniężnej stanowi nie tyle sankcję dla organu za wadliwe prowadzenie postępowania, co rekompensatę dla strony za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności, jakich doznała na skutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Organ ponownie podniósł, że czas trwania niniejszego postępowania, zakończonego już decyzją administracyjną, nie wynikał z zamierzonego działania lub zaniechania organu oraz stwierdził, że niezasadne jest "ukaranie go" obowiązkiem zapłaty sumy pieniężnej na rzecz strony, w sytuacji, gdy czas trwania postępowania nie był warunkowany jego zaniedbaniami, a okolicznościami, na które organ ten nie miał wpływu. Organ dodał, że K.S. w skardze do Sądu nie wykazał, że w wyniku zarzucanej bezczynności doznał jakichkolwiek dolegliwości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Z art. 78 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE wynika, że bez uszczerbku dla innych administracyjnych lub pozasądowych środków ochrony prawnej każda osoba, której dane dotyczą, ma prawo do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem, jeżeli organ nadzorczy nie rozpatrzył skargi lub nie poinformował osoby, której dane dotyczą, w terminie trzech miesięcy o postępach lub efektach rozpatrywania skargi na niezgodne z prawem przetwarzanie jej danych osobowych. Przepis ten pozostaje w związku z art. 77 ust. 2 i art. 57 ust. 1 lit. f rozporządzenia, w których jest mowa o informowaniu skarżącego - w rozsądnym terminie - o postępach i wynikach prowadzonych postępowań, w szczególności jeżeli niezbędne jest dalsze prowadzenie postępowań lub koordynacja działań z innym organem nadzorczym.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela zapatrywania Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, że przepis art. 78 ust. 2 rozporządzenia 2016/679 jest przepisem szczególnym względem uregulowań zawartych w k.p.a., a tym samym organ ten nie jest związanym terminami załatwienia sprawy określonymi w k.p.a., a jedynie ma obowiązek informować stronę o podejmowanych czynnościach w jej sprawie w odstępach czasu nieprzekraczających trzech miesięcy. Jak stanowi art. 57 ust. 1 rozporządzenia, bez uszczerbku dla innych zadań określonych na mocy niniejszego rozporządzenia, każdy organ nadzorczy na swoim terytorium monitoruje i egzekwuje stosowanie niniejszego rozporządzenia (lit. a), a także rozpatruje skargi wniesione przez osobę, której dane dotyczą (lit. f). Formalne wymogi związane z rozpatrywaniem przez organ wniesionych skarg, a więc odpowiednie zasady i procedury, powinny być więc określone w przepisach krajowych, z uwzględnieniem art. 57 ust. 2, w którym ustawodawca nakazuje wprowadzenie mechanizmów i rozwiązań ułatwiających wnoszenie skarg (por. RODO, Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Komentarz, praca zbiorowa pod red. Edyty Bielak-Jomaa oraz Dominika Lubasza, WKP 2018 r., komentarz do art. 57).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1781), w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowań administracyjnych przed Prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych, o których mowa w rozdziałach 4-7 i 11, stosuje się ustawę z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Według art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, zgodnie z § 3 tego przepisu, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postepowania. Z ust. 5 powołanego przepisu wynika natomiast, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności czy okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.
Według art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). Stosownie do art. 62 u.o.d.o., w przypadku, o którym mowa w art. 36 k.p.a., Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, zawiadamiając strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, jest obowiązany również poinformować o stanie sprawy i przeprowadzonych w jej toku czynnościach.
Pojęcie bezczynności zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. i zachodzi wtedy, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy. Z tego wynika, że dla oceny zachowania organu (stwierdzenia bezczynności organu) istotny jest jedynie upływ czasu między datą wszczęcia postępowania (wniesienia odwołania), a chwilą orzekania przez Sąd w sprawie ze skargi na bezczynność. Okoliczności, które spowodowały bezczynność organu mają natomiast znaczenie dla jej sądowej oceny, uznania czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako p.p.s.a.).
Z niespornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że w chwili złożenia przez skarżącego skargi na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w sprawie z jego skargi z 20 stycznia 2020 r. na niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych, organ nie zakończył postępowania w tej sprawie, mimo upływu niemal dziewiętnastu miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (maj 2020 r.) i szesnastu miesięcy od zawiadomienia stron postępowania o zebraniu całego materiału dowodowego (sierpień 2020 r.), ani nie dopełnił obowiązku, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. i art. 62 u.o.d.o., co uzasadnia, w ocenie Sądu, stwierdzenie bezczynności Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w niniejszej sprawie.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 (...), zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a powołanej ustawy).
W orzecznictwie i w piśmiennictwie zgodnie przyjmuje się, że warunkiem uznania, że doszło do rażącego naruszenia prawa jest znaczące przekroczenie terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności. Ocena, czy doszło do rażącego naruszenia prawa musi być dokonana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie (wyroki NSA z 16 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 802/21, z 11 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 2906/20; z 20 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2516/16; z 10 października 2018 r., sygn. akt II OSK 721/18; z 13 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 260/20).
Z niekwestionowanych przez strony postępowania okoliczności faktycznych sprawy wynika, że postepowanie zainicjowane przez skarżącego skargą na niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych trwało dwa lata, bo w okresie od 20 stycznia 2020 r. (dzień złożenia skargi do organu) do [...] stycznia 2022 r. (data wydania decyzji), przy czym organ po zawiadomieniu stron o zebraniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji (sierpień 2020 r.), przez niespełna półtora roku, nie podejmował czynności w sprawie.
Sąd zauważa, że okres niespełna dwóch miesięcy (od 14 marca do 24 maja 2020 r.) nie wlicza się do terminów o których mowa wyżej z uwagi na art. 15zzs i art. 15 zzr ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanym nimi sytuacji kryzysowych, w okresie stanu epidemiologicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID (przepisy te zostały uchylone na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, Dz.U. z 2020 r., poz. 875). Jednakże i tak mamy wówczas do czynienia ze znacznym przekroczeniem terminu załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a.
Nie można pominąć, że w toku tego postępowania organ nie wykonywał także swoich obowiązków wynikających z k.p.a. co do informowania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie i przewidywanym terminie załatwienia sprawy (art. 36 k.p.a. i art. 62 u.o.d.o.). Z akt sprawy nie wynika, aby Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych przez tak długi okres czasu informował stronę o podjętych czynnościach i przyczynach nierozpoznania sprawy oraz o nowym terminie jej załatwienia, także w odpowiedzi na jego ponaglenie z 22 grudnia 2021 r. W utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności nie tylko w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a., ale także wówczas, gdy nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (wyrok NSA z 22 września 2016 r., sygn. akt I OSK 550/16, wszystkie powołane orzeczenia dostępne pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych była w tej sprawie rażąca (kwalifikowana).
Oceny tej nie zmienia akcentowane przez organ trudności kadrowe czy wpływ dużej ilości spraw oraz działania jakie podjął w celu poprawy sytuacji. Długość trwania postępowania, niewypełnianie obowiązku z art. 36 k.p.a. i art. 62 u.o.d.o., nawet uwzględniając trudności organizacyjne organu, wynikające z dużej ilości spraw, świadczą nie tylko o zaistnieniu stanu bezczynności, ale i stanu bezczynności kwalifikowanej. Podkreślić należy, że obowiązek z art. 36 k.p.a. ciąży na organie niezależnie od tego czy zwłoka nastąpiła z przyczyn od organu zależnych czy też niezależnych (zob. art. 36 § 1 i 2 k.p.a.; por. J. Borkowski, B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, str. 321).
Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów).
Zastosowanie środków w postaci zasądzenia sumy pieniężnej lub grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której powinien skorzystać, jeżeli wymagają tego względy związane ze zwalczaniem i zapobieganiem bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania przez kontrolowany organ administracji publicznej. Suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., w przeciwieństwie do grzywny, jedynie akcesoryjnie pełni funkcję prewencyjno-represyjną względem organu. Przy orzekaniu o przyznaniu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej chodzi przede wszystkim o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty itd.) jakiego doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji.
W sprawie niniejszej Sąd pierwszej instancji przyznał skarżącemu sumę pieniężną w wysokości 1000 zł. Przyznana kwota, w ocenie Sądu, będzie w wystarczający sposób spełniała zarówno swą rolę prewencyjną, jak i kompensacyjną. Sąd uwzględnił, że sprawa, w której organ tak długo pozostawał bezczynny, dotyczyła konstytucyjnego prawa do ochrony danych osobowych (art. 51 Konstytucji), a skarżący przez okres dwóch lat, oczekiwał na jej rozstrzygnięcie.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie 1-3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 4, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy Do kosztów tych Sąd zaliczył wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy procesowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło