II SAB/Wa 526/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Rady Ministrów do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia [...] z dnia [...] lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Rady Ministrów na rzecz Stowarzyszenia [...]kwotę 100 (słownie:sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] w dniu [...] lipca 2020 r. przesłało pismo, w którym podało, że z artykułu ([...]) wynika, iż Prezes Rady Ministrów poinformował społeczeństwo m. in. o tym, że: "Cieszę się, że coraz mniej obawiamy się tego wirusa. To jest dobre podejście, bo on jest w odwrocie – mówił premier Mateusz Morawiecki w [...]. Dzień wcześniej, podczas spotkania w [...] premier podkreślał, że sytuacja epidemiczna jest opanowana. Jest coraz mniej zachorowań, dlatego wszystkich zapraszam; śmiało idźcie do urn wyborczych 12 lipca. Młodsi, starsi, w sile wieku. To bezpieczniejsze, niż jak codziennie wychodzicie do sklepu, na pocztę, do kościoła – mówił do zgromadzenia. Apeluję zwłaszcza do osób, które nie poszły (głosować), bo się obawiały. Nie ma się już czego bać. Latem wirus grypy i ten koronawirus są słabsze, dużo słabsze – ocenił". W związku z powyższym Stowarzyszenie wniosło o udostępnienie informacji: 1. Czy Prezes Rady Ministrów formułując takie tezy wcześniej zapoznał się z opiniami, analizami, z których wynika, że sytuacja epidemiczna jest opanowana, wirus jest w odwrocie i że działanie koronawirusa w lecie jest słabsze? 2. Jeżeli tak, to wnosimy o udostępnienie tych dokumentów albo wskazanie z imienia i nazwiska kto przekazał takie informacje Prezesowi Rady Ministrów. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów w piśmie z dnia 20 lipca 2020 r. poinformowało Stowarzyszenie, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Biorąc pod uwagę bogate orzecznictwo do ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazuje m. in., że wnioskiem o udzielenie informacji publicznej może być objęte pytanie o określony stan istniejący na dzień udzielania odpowiedzi. Wniosek taki nie może zmierzać do inicjowania działań. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1177/12. Jednocześnie poinformowała, że Prezes Rady Ministrów korzysta na bieżąco ze wsparcia Rządowego Zespołu Zarządzania Kryzysowego oraz zespołów analitycznych i konsultantów krajowych pracujących w Ministerstwie Zdrowia. Stowarzyszenie [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie wniosku z dnia [...] lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. W skardze podniesiono zarzut naruszenia przez organ art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4) lit. d) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429), w zakresie w jakim przepisy te stanowią o tym, że informacja publiczna (informacja o działalności organów władzy publicznej), poprzez nieprawidłowe uznanie, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej Podnosząc ten zarzut Stowarzyszenie [...] wniosła o stwierdzenie, że doszło do bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia [...] lipca 2020 r. oraz zasadzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania. Prezes Rady Ministrów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, gdyż nie można zarzucić mu bezczynności, albowiem podjął czynność materialno – techniczną i Stowarzyszeniu została udzielona odpowiedź na wniosek z dnia [...] lipca 2020 r., że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Skarga analizowana pod tym kątem zasługiwała na uwzględnienie. Ustawa o dostępie do informacji publicznej określa informację publiczną bardzo szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 i art. 61 Konstytucji RP informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Ustawa powyższa nie definiuje pojęcia sprawy publicznej. W związku z tym, dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej, należy kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na prawo do informacji publicznej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, składa się również uprawnienie do wglądu do dokumentów urzędowych, których definicja zawarta jest w art. 6 ust. 2 cytowanej ustawy. Tak więc informacją publiczną jest treść dokumentów i innych materiałów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są więc nią też m.in treści dokumentów i materiałów bezpośrednio wytworzonych przez organy. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są organy władze publicznej. W świetle tego przepisu nie ulega wątpliwości, że Prezes Rady Ministrów jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Tak więc organ administracji publicznej, lub inny podmiot, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 przedmiotowej ustawy, rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej, co do zasady może: 1) udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1), 2) powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2), 3) udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy), 4) odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy), 5) powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego, 6) powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji. Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ obowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje, lub też nie podejmuje innej z ww. czynności. W celu realizacji konstytucyjnej zasady transparentności działania organów administracji publicznej koniecznym jest zapewnienie obywatelom pełnej wiedzy w tym zakresie, a w szczególności informacji o stanie państwa na co zasadnie wskazało Stowarzyszenie w uzasadnieniu skargi. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wskazać należało, iż okolicznością niesporną było to, że adresat wniosku - Prezes Rady Ministrów jako organ władzy publicznej - był podmiotem obowiązanym w myśl ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji publicznej. Kwestia sporną był, czy żądana informacja posiada walor informacji publicznej. W ocenie Sądu przedmiot wniosku dotyczył informacji publicznej, jaką niewątpliwie jest informacja o stanie państw, a w szczególności ze względu na stan epidemiczny (art. 6 ust. 1 pkt 4) lit. d) ustawy o dostępie do informacji publicznej). W art. 6 ust. 1 pkt 4 przedmiotowej ustawy jest mowa o "danych publicznych" przez co należy rozumieć treści ważne dla ogółu, gdyż inaczej ustawodawca nie odniósłby się do takich kategorii, jak nap "stanowiska w sprawach publicznych" (art. 6 ust. 1 pkt 4) lit. b)), czy też "informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych" (art. 6 ust. 1 pkt 4) lit. d)). Informację publiczną stanowi więc treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informacja publiczna dotyczy więc sfery faktów. Zatem wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej może być objęte jedynie pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi. Taki warunek wniosek Stowarzyszenia spełniał. Nie ulega również wątpliwości, że Prezes Rady obowiązany był do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia [...] z dnia [...] lipca 2020 r. Skoro więc wniosek inicjujący niniejsze postępowanie nie budził wątpliwości co do jego zakresu przedmiotowego, organ winien udzielić żądanej informacji lub udzielić odpowiedzi na wniosek w jednej z dopuszczalnych form, które Sąd wskazał już na wstępie niniejszego uzasadnienia. Z badanego wniosku w sposób niewątpliwy wynikało bowiem to, kto jest autorem wniosku, do jakiego podmiotu go skierował oraz jaki jest zakres żądania. Żadne kwestie natury formalnej nie stały więc na przeszkodzie do rozpatrzenia wniosku. Rozpoznając niniejszą sprawę tutejszy Sąd doszedł do przekonania, iż organ dopuścił się bezczynności, która nie nosiła cechy rażącego naruszenia prawa. Bezczynność jakiej dopuścił się organ, nie była wynikiem złej woli, a raczej przejawem prawdopodobnie znikomego doświadczenia w problematyce związanej z ustawą o dostępie do informacji publicznej. W związku z powyższym należało orzec jak w pkt 1 wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i na podstawie art. § 1a p.p.s.a. orzec jak w pkt 2 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt 3 wyroku).