II SAB/Wa 527/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-12-13

Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła dokumentów źródłowych potwierdzających rzeczywistą wysokość miesięcznych wydatków i nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Pomimo wezwania, nie przedstawiła dokumentów źródłowych potwierdzających rzeczywistą wysokość miesięcznych wydatków, co uniemożliwiło ocenę jej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Samo szacunkowe zestawienie kosztów nie jest wystarczające do ustalenia, czy strona dysponuje środkami na pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Wniosek został odrzucony z powodu braku wystarczających dowodów na wykazanie niemożności poniesienia kosztów. Skarżący nie przedstawił dokumentów źródłowych potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków, mimo wezwania sądu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. z dnia 3 listopada 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.S. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie udzielenia informacji publicznej na wniosek z dnia 7 stycznia 2013 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W treści formularza wniosku skarżący oświadczył, że w samodzielnie prowadzonym gospodarstwie domowym osiąga dochód miesięczny w wysokości 1.600 zł brutto. Jako źródło dochodu skarżący wskazał roboty publiczne. W tym zakresie skarżący złożył do akt kopię umowy o pracę na czas określony - od 27 sierpnia 2013 r. do 20 grudnia 2013 r. Z umowy tej wynika, iż skarżący wykonuje pracę jako pracownik administracyjno – biurowy na pełny etat i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 1.335 zł. Ponadto z umowy tej wynika, iż skarżący wykonuje również roboty publiczne w oparciu o inna umowę, oznaczoną nr [...]. Skarżący złożył również do akt pismo (k.44), w którym dokonał szacunkowego zestawienia miesięcznych kosztów w ten sposób, że całość wydatków oszacował na kwotę 6.926 zł, natomiast środki, którymi aktualnie dysponuje, na kwotę 1.118, 90 zł. Do wniosku skarżący nie dołączył jednak jakichkolwiek dokumentów wskazujących na rzeczywistą wysokość miesięcznych wydatków. Nie przedstawił również wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, a w oświadczeniu złożonym na formularzu wszystkie rubryki dotyczące majątku wypełnił stwierdzeniem "nie posiadam". Z tego powodu, w piśmie z dnia 13 listopada 2013 r., skarżący został wezwany do przedstawienia, w terminie 14 dni, dokumentów źródłowych poświadczających jego możliwości płatnicze, tj.: dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym za okres ostatnich trzech miesięcy, a także wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, także z tego okresu. W odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył do akt dodatkowe oświadczenie, w którym wskazał, że zamieszkuje w lokalu o pow. ok. 70 m2, jednak z uwagi na brak środków nie opłaca jakichkolwiek rachunków, nie gromadzi ich i nie jest ich w stanie przedstawić. Podał, że obecnie opłaca abonament telefoniczny w kwocie 25 zł, na dowód czego przedłożył skierowaną do niego ofertę operatora telefonii komórkowej. Stwierdził, że ego miesięczne dochody w ubiegłym roku ukształtowały się na poziomie 957,68 zł. Na potwierdzenie tej ostatniej okoliczności złożył do akt kopię zeznania podatkowego PIT-37 za 2012 r. Nadto oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych. W tej sytuacji, oceniając złożone oświadczenia skarżącego należy mieć na względzie regulację art. 252 § 1 P.p.s.a., w myśl którego osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Trzeba nadto podkreślić, że zgodnie z art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Tym samym, zgodnie z wolą ustawodawcy, wydanie prawidłowego orzeczenia w zakresie prawa pomocy możliwe jest tylko wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony. W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został jednak spełniony. Skarżący nie uzupełnił bowiem niewystarczającego do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych oświadczenia zawartego w formularzu wniosku. I tak, mimo, iż skarżący, jako źródło utrzymania, podał wynagrodzenie w łącznej wysokości stanowiącej wielokrotność potencjalnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie, to nie przedstawił dokumentów źródłowych potwierdzających rzeczywistą, a nie szacunkową wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym. Nie uczynił zadość wezwaniu mimo, iż uprzednio w sposób precyzyjny dokonał zestawienia kosztów. Nie przedstawił przy tym również jakichkolwiek dokumentów, z których treści wynikałoby, że już na obecnym etapie postępowania nie jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, uiścić należnej kwoty wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Oznacza to, że w niniejszej sprawie dokonanie oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego poprzez zestawienie łącznej kwoty dochodu miesięcznego osiąganego w gospodarstwie domowym z łączną kwotą miesięcznych wydatków jest niemożliwe. Samo zaś szacunkowe zestawienie kosztów nie jest dokumentem wystarczającym do jednoznacznego ustalenia jaką kwotą dysponuje skarżący po odliczeniu niezbędnych wydatków i czy kwota ta pozwala mu na uiszczenie aktualnych i przyszłych kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W konsekwencji, odstępując od wykonania wezwania z dnia 13 listopada 2013 r., skarżący nie wykazał, czy rzeczywiście - a jeżeli tak, to w jakim zakresie - nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa w zw. z art. 255 i art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło