II SAB/Wa 530/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-01-23
Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie o udostępnienie informacji publicznej, jeśli skarżący podnosi, że sędzia był nieżyczliwie nastawiony do niego w innej, wcześniej prowadzonej sprawie, a także kwestionuje sposób prowadzenia rozprawy i interpretację przepisów w tamtej sprawie?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego został oddalony, ponieważ nie zostały uprawdopodobnione ustawowe przyczyny wyłączenia. Sędzia nie brał udziału w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie o tożsamym przedmiocie, a zarzuty dotyczące sposobu prowadzenia rozprawy i interpretacji przepisów w innej sprawie nie stanowiły podstawy do wyłączenia w niniejszym postępowaniu. Kwestionowanie sposobu prowadzenia rozprawy wymagało zgłoszenia zastrzeżeń w toku tamtego postępowania, a zarzuty dotyczące interpretacji przepisów powinny być podniesione w skardze kasacyjnej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od udziału w sprawie dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Jako podstawę wniosku podał, że sędzia brał udział w innej sprawie prowadzonej przez tego samego skarżącego, w której miał być nieżyczliwie nastawiony, kwestionował sposób prowadzenia rozprawy i interpretację przepisów, a także wskazywał na złożenie wniosku o wyłączenie tego samego sędziego w innych sprawach.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. K. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ewy Pisuli - Dąbrowskiej od udziału w sprawie ze skargi C. K. na bezczynność Prokuratora Rejonowego [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 29 maja 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia oddalić wniosek
W piśmie procesowym z dnia 28 listopada 2013 r. C. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wyłączenie sędziego WSA Ewy Pisuli - Dąbrowskiej od udziału w sprawie wszczętej własną skargą na bezczynność Prokuratora Rejonowego [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 29 maja 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Uzasadniając złożony wniosek, skarżący stwierdził, że wymieniony sędzia była członkiem składu orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wydał wyrok w sprawie oznaczonej sygn. akt II SA/Wa 2031/12.
Skarżący wyjaśnił, że sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, jako sędzia sprawozdawca w przywołanej powyżej sprawie była do niego – strony skarżącej - od początku nieżyczliwie nastawiona, na co wskazywały m.in. czynione przez sędziego uwagi na rozprawie. Zdaniem skarżącego, zachodzi również podejrzenie, że sędzia doprowadziła do wydania niekorzystnego wyroku w opisywanej sprawie, ponieważ w trakcie postępowania doszło do zmiany składu orzekającego. Skarżący stwierdził również, że uzasadnienie wydanego w tej sprawie wyroku jest stronnicze oraz zawiera niekorzystną dla skarżącego interpretację przepisów prawa. Jednocześnie skarżący podał, że od wydanego w tejże sprawie wyroku wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Następnie skarżący stwierdził, że wprawdzie osobiście nie zna sędziego ani jej rodziny, lecz uważa, że jego sprawa nie powinna być rozpoznawana przez sędziego, co do którego składane były wnioski o wyłączenie w innych sprawach zawisłych przed Sądem.
W końcowej części wniosku skarżący dodatkowo podał, że zajmuje się obecnie wyjaśnieniem sprawy morderstwa swojego dziadka przez funkcjonariuszy Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego, a w takiej sytuacji służby bezpieczeństwa angażują się w różny sposób, co może również stanowić zagrożenie dla obiektywnego i bezstronnego rozpoznania jego sprawy.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 cytowanej ustawy).
Główna przyczyna wskazana przez skarżącego w złożonym żądaniu wyłączenia sędziego, to w istocie przyczyna wyłączenia sędziego z mocy prawa ujęta przez ustawodawcę w treści przepisu art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. W myśl bowiem tego przepisu, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie.
Z powyższego przepisu wynika, że rozpoznając wniosek o wyłączenie sędziego, złożony w oparciu o wskazaną przyczynę, w pierwszej kolejności należy dokonać zestawienia i porównania przedmiotu sprawy, czy też spraw, w których sędzia, objęty wnioskiem o wyłączenie, orzekał wcześniej, z przedmiotem postępowania, w toku którego wniosek o jego wyłączenie został złożony.
I tak, pod powołaną przez skarżącego sygn. akt II SA/Wa 2031/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi C. K. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia dokumentów.
Natomiast przedmiotem kontroli Sądu w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 530/13 jest bezczynność Prokuratora Rejonowego [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku C. K. z dnia 29 maja 2013 r.
o udostępnienie informacji publicznej.
Tym samym oznacza to, że w obydwu sprawach występują zupełnie odmienne przedmioty kontroli sądowoadministracyjnej. Skoro zatem sprawy te nie łączą się przedmiotowo, a tylko tego rodzaju łączność spraw jest warunkiem niezbędnym do zastosowania powołanej przez skarżącego podstawy wyłączenia, to wniosek w tej części jest niezasadny.
Natomiast podnoszona przez skarżącego, jako podstawa wyłączenia, okoliczność sposobu prowadzenia rozprawy przez sędziego Ewę Pisulę – Dąbrowską (sędziego sprawozdawcę oraz przewodniczącego składu orzekającego) w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2031/12, nie uprawdopodabnia w żaden sposób istnienia ustawowych przyczyn wyłączenia sędziego. Należy bowiem zauważyć, że w tym zakresie skarżący jedynie bardzo ogólnikowo opisuje zachowanie sędziego na rozprawie jako potencjalną przyczynę wyłączenia. Nie wskazuje przy tym na czym konkretnie to zachowanie polegało, tzn. jakiego choćby rodzaju uwagi poczynił przewodniczący składu względem stron postępowania. Co więcej, skarżący na sposób prowadzenia rozprawy w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2031/12 powołał się dopiero we wniosku o wyłączenie sędziego złożonym już po wyznaczeniu terminu rozprawy w sprawie II SAB/Wa 530/13. Natomiast w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2031/12, skarżący, reprezentowany przez adwokata, nie zgłaszał powyższych uwag ani w toku rozprawy, ani po jej zamknięciu. W szczególności skarżący nie złożył zastrzeżeń o uchybieniu przepisom postępowania, o których mowa w art. 105 P.p.s.a.
W konsekwencji skarżący nie uprawdopodobnił w jakikolwiek sposób przyczyn wyłączenia, ponieważ odwołując się w tej części wniosku do zachowania sędziego na rozprawie odstąpił od podania przykładu tego zachowania, któryby przyczynę wyłączenia co najmniej uprawdopodobnił (art. 20 § 1 P.p.s.a.).
Z kolei kwestia interpretacji przepisów prawa, czy też prawidłowość wydanego w sprawie II SA/Wa 2031/12 wyroku nie może stanowić skutecznej podstawy wyłączenia sędziego, ponieważ zarzuty w tym zakresie strona winna podnieść w przysługującym jej środku odwoławczym – skardze kasacyjnej wnoszonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy czym, jak wynika z samej treści wniosku o wyłączenie, w sprawie tej strona skorzystała z tego uprawnienia i skargę taką wniosła.
Czym innym jest bowiem instytucja środka odwoławczego, który otwiera stronie możliwość zainicjowania kontroli wydanego w sprawie wyroku przez Sąd II instancji w zakresie postawionych przez stronę zarzutów, a czym innym jest instytucja wyłączenia sędziego, która służy zabezpieczeniu samej prawidłowości przebiegu postępowania przez Sąd i nie stanowi samodzielnego, alternatywnego sposobu zaskarżenie wydanego, po rozpoznaniu sprawy, wyroku.
Także i podnoszona przez skarżącego okoliczność złożenia wniosku o wyłączenie tego samego sędziego przez innych skarżących, w innych sprawach nie może być samoistną podstawą wyłączenie w niniejszej sprawie. Skarżący wskazując na tą przyczynę jednocześnie nie dostrzega, że wniosek o wyłączenie sędziego dotyczy zawsze konkretnej sprawy – sprawy, w której jest składany - a jego ocena jest każdorazowo dokonywana z uwzględnieniem jej okoliczności faktycznych, przedmiotu, czy też powiązań sędziego z tą sprawą lub jej stronami. Dlatego też ustawodawca normując instytucję wyłączenia sędziego użył sformułowań o treści: "sąd, w którym sprawa się toczy", "w danej sprawie", czy też "brał udział w".
Odnosząc się zaś do końcowej części uzasadnienia wniosku skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszaw uznał, że użyte w tej części wniosku przez skarżącego stwierdzenia mają charakter ocenny i nie są w żaden sposób powiązane z niniejszą sprawą, a w rezultacie wykraczają poza granice wniosku o wyłączenie sędziego.
Nadto, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazane przez skarżącego we wniosku przyczyny wyłączenia sędziego Ewy Pisuli - Dąbrowskiej nie stanowią innych okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w niniejszej sprawie (art. 19 P.p.s.a.).
Z kolei autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego przez niego wyjaśnienia (oświadczenia), tym bardziej, że prawdziwości tego wyjaśnienia składający wniosek w żaden sposób nie podważył.
Z tego powodu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 20 i art. 22 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło