II SAB/Wa 533/15

PostanowienieWSA w Warszawie2018-04-27

Skład orzekający: Beata Gibzińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, jeśli zostało mu już przyznane wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym?
Ratio decidendi
Adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje odrębne wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, nawet jeśli otrzymał już wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Wysokość tego wynagrodzenia jest ustalana na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., z uwzględnieniem stawek za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA, a także stawki podatku od towarów i usług.
Stan faktyczny
Pełnomocnik z urzędu, adwokat M.M., złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej M.S. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz w postępowaniu kasacyjnym. Wniosek dotyczył kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w sprawie ze skargi na bezczynność Ministra Gospodarki w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Sąd I instancji oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną. Pełnomocnikowi przyznano już wynagrodzenie za pomoc prawną przed WSA.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych WSA w Warszawie na rzecz adwokata M.M. kwotę 180 zł oraz kwotę 41,40 zł tytułem podatku VAT, łącznie 221,40 zł, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Beata Gibzińska po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M.M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M.S. na bezczynność Ministra Gospodarki w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: 1. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M.M., kwotę 180 (sto osiemdziesiąt złotych) oraz kwotę 41,40 zł (czterdzieści jeden złotych i czterdzieści groszy), stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, łącznie kwotę 221,40 zł (dwieście dwadzieścia jeden złotych czterdzieści groszy), tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W związku z wnioskiem skarżącej, postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2015 r. przyznano M.S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła adwokatem M.M. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 listopada 2015 r., oddalił wniesioną skargę. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 5 listopada 2015 r. przyznano pełnomocnikowi stosowne wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu przed Sądem I instancji. Pismem z dnia 18 grudnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Wyrokiem z dnia 2 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 273/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Pismem z dnia 4 kwietnia 2018 r. pełnomocnik z urzędu złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz w postępowaniu kasacyjnym, oświadczając, że nie zostały one opłacone w całości ani w części. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714), które weszło w życie z dniem 2 listopada 2016 r. Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązujące rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1801), weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., stanowiąc w § 22, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W dacie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, zarówno w I, jak i w II instancji (skarga kasacyjna została wniesiona w dniu 18 grudnia 2015 r.), obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zakończone prawomocnie po wejściu w życie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2018 r. Po uwzględnieniu przepisów przejściowych, do rozpoznania przedmiotowego wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. Z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a tego rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Powyższy przepis stanowi jednocześnie, że wysokość stawki minimalnej opłaty za te czynności wynosi 75% stawki minimalnej, określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, jeżeli w drugiej instancji występował w sprawie ten sam adwokat, który brał udział w sprawie przed sądem I instancji. Stosownie zaś do treści § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", wynosi 240 zł. Ponadto w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. W niniejszej sprawie adwokat M.M. został ustanowiony pełnomocnikiem dla skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym w I instancji, a postanowieniem referendarza sądowego z dnia 5 listopada 2015 r. zostało przyznane pełnomocnikowi, stosowne wynagrodzenie (k-74 akt) za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu w I instancji. Natomiast nieopłacona pomoc prawna udzielona stronie, za którą nie zostało przyznane pełnomocnikowi wynagrodzenie, polegała na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd orzeczenia oraz udziale w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 2 lutego 2018 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 273/16. Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że należne adwokatowi z urzędu wynagrodzenie za postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 75% z 240 zł, czyli 180 zł i powinno być podwyższone o kwotę 41,40 zł, stanowiącą podatek od towarów i usług, który na dzień wydania postanowienia wynosi 23%, co łącznie stanowi kwotę 221,40 zł. Ponadto adwokat, stosownie do § 20 rozporządzenia, złożył wymagane oświadczenie. W pozostałym zakresie przedmiotowy wniosek pełnomocnika został oddalony, bowiem postanowieniem referendarza sądowego z dnia 5 listopada 2015 r. przyznano pełnomocnikowi stosowne wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu przed Sądem I instancji. Z uwagi powyższe, na podstawie art. 250 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, a także w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. oraz w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, postanowiono, jak w sentencji. Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło