II SAB/Wa 55/21

WyrokWSA w Warszawie2021-07-15

Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Ewa Radziszewska – Krupa, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Długotrwałe zaniechanie organu w załatwieniu sprawy, mimo wielokrotnych wezwań i przedłużania terminów, stanowiło naruszenie zasady szybkości postępowania administracyjnego i pogłębiania zaufania do organu władzy publicznej. W związku z tym, sąd zobowiązał Ministra do wydania decyzji, stwierdził rażące naruszenie prawa i przyznał skarżącemu zadośćuczynienie.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wyłączenie stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wielokrotnie informował o przedłużaniu terminu załatwienia sprawy, powołując się na konieczność zebrania informacji. Pomimo otrzymania niezbędnych dokumentów od różnych służb i instytucji, Minister przez ponad trzy lata nie wydał decyzji merytorycznej. Skarżący złożył skargę na bezczynność organu, zarzucając rażące naruszenie prawa. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując koniecznością wszechstronnej analizy materiału i dużą liczbą spraw.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w rozpoznaniu wniosku skarżącego, uznał, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz przyznał skarżącemu od Ministra sumę pieniężną w kwocie 1.000 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Ewa Radziszewska – Krupa (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lipca 2021 r. sprawy ze skargi A. J. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. o wyłączenie stosowania przepisów ustawy 1. stwierdza bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w rozpoznaniu wniosku skarżącego z [...] czerwca 2017 r.; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje A. J. od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji sumę pieniężną w kwocie 1.000 (słownie: tysiąc złotych). I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. A. J. (zwany dalej "Skarżącym") we wniosku z [...] czerwca 2017r. skierowanym do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej "Ministrem"), na mocy art. 8a ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016r., poz. 2270, zwana dalej "u.z.e.f."), zwrócił się o wyłączenie stosowania art. 15c u.z.e.f. 2. Minister pismem z [...] czerwca 2017r. poinformował Skarżącego, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a. i przedłużył termin jej załatwienia do [...] grudnia 2017r., gdyż zachodzi konieczność uzyskania i weryfikacji informacji o przebiegu służby Skarżącego i podjęcia szeregu czynności wyjaśniających oraz zebrania innych materiałów mogących mieć znaczenie w sprawie. 3. Minister [...] czerwca 2017r. wystąpił do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o przekazanie informacji, czy Skarżący ma ustalone prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej i czy otrzymuje powyższe świadczenie oraz podanie, jakie okresy pracy i służby w jakich formacjach stanowią podstawę powyższego świadczenia. 4. Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA w piśmie z [...] lipca 2017r. poinformował, że Skarżący ma ustalone prawo do emerytury i jest ona wypłacana. Skarżącego zwolniono ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego [...] września 2006r. Do pisma dołączono decyzję z [...] lipca 2017r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury, wydaną na podstawie art. 15c i art. 32 ust. 1 pkt 1 u.z.e.f. wraz z informacją z Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (zwany dalej: "IPN") z [...] maja 2017r. o pełnieniu przez Skarżącego służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b u.z.e.f. ZER MSWiA poinformował Skarżącego o przekazaniu tych informacji. 5. Minister pismami z [...] sierpnia 2017r. wystąpił o przekazanie informacji o przebiegu służby Skarżącego do: - Komendanta Głównego Policji (zwany dalej "KGP") i Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (zwany dalej "Szefem ABW") , które pozwolą ocenić spełnienie przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, w tym zwłaszcza informacji dotyczącej stanowisk zajmowanych w trakcie służby i pełnionych funkcji, awansów w stopniu służbowym, podwyżek dodatków do uposażenia o charakterze uznaniowym, opinii służbowych ze wskazaniem okresów opiniowania i ogólnej oceny, a także informacji o złożonych podziękowaniach, otrzymanych orderach i odznaczeniach, udzielonych wyróżnieniach, dokumentach (np. zaświadczeniach), potwierdzających pełnienie służby w warunkach, o których mowa w art. 15 ust. 2 u.z.e.f. i w rozporządzeniu Rady Ministrów z 4 maja 2005r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz.U. z 2005r. Nr 86 poz. 734, ze zm.), jak również informacji o wszelkich prawomocnych wyrokach wobec strony w sprawach karnych i karno-skarbowych, wymierzonych karach dyscyplinarnych oraz podstawie prawnej rozwiązania stosunku służbowego, a także ewentualnych postępowaniach dyscyplinarnych umorzonych w związku ze zwolnieniem ze służby. - Prezesa IPN w szczególności w zakresie okresów służby do 31 lipca 1990r., nazwy formacji, jednostek i komórek organizacyjnych, zajmowanych stanowisk, pełnionych funkcji, także o przekazanie informacji pozwalających na ocenę ustawowego wymogu rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków od 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. 6. Prezes IPN przy piśmie z [...] października 2017r., przesłał Ministrowi żądane dokumenty. 7. Minister w piśmie z [...] grudnia 2017r. poinformował Skarżącego na mocy art. 36 § 1 k.p.a., że sprawa nie zostanie załatwiona z terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., a przewidywany termin jej załatwienia to 6 sierpnia 2018r., gdyż zachodzi konieczność dokładnego, wszechstronnego i wnikliwego zbadania sprawy, co wymaga szeregu czynności wyjaśniających. Wskazał, że wystąpił do IPN i ZER MSWiA i Szefa ABW o stosowne informacje. Skarżącego poinformowano o uprawnieniach z art. 10 i art. 81 k.p.a. 8. Szef ABW pismem z [...] marca 2018r., a KGP pismem z [...] sierpnia 2018r. przekazali Ministrowi żądane informacje. 9. Minister pismem z [...] marca 2019r. poinformował Skarżącego, że zebrał dokumentację niezbędną do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i pouczył o treści art. 10 i art. 81 k.p.a. 10. Skarżący pismem z [...] kwietnia 2019r., po zapoznaniu się z materiałem dowodowym stwierdził, że informacja przekazana przez Szefa ABW w ww. piśmie w części dotyczącej opinii służbowej zawiera dane niezgodne z prawdą. Szef ABW pominął wyrok NSA z 17 czerwca 2008r. sygn. akt I OSK 971/07 uchylający rozkaz personalny Szefa ABW o utrzymaniu w mocy opinii służbowej i obniżeniu dodatku służbowego. Nieprawdziwe jest też twierdzenie Szefa ABW, że Skarżący nie wyróżniał się w okresie służby w UOP i ABW, skoro był odznaczony Srebrnym i Złotym Krzyżem Zasługi i wielokrotnie nagradzany nagrodami pieniężnymi. 11. Skarżący pismem z [...] lipca 2020r. zwrócił się do Ministra z ponagleniem. 12. Minister pismem z [...] sierpnia 2020r. zwrócił się do IPN o przesłanie kopii kompletnych akt osobowych Skarżącego. 13. IPN przy piśmie z [...] sierpnia 2020r. nadesłał płytę CD zawierającą kopię akt osobowych Skarżącego. 14. Skarżący, pismem z [...] grudnia 2020r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra, w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] czerwca 2017r., wnosząc o zobowiązanie Ministra do wydania decyzji w zakresie wskazanym we wniosku i stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu Skarżący przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, że Minister przez wiele miesięcy nie podejmował czynności w sprawie i na dzień wniesienia skargi nie wydał decyzji. 15. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa, gdyż organ musi dokonać wszechstronnej analizy całego zebranego materiału dowodowego, aby merytorycznie rozstrzygnąć sprawę. Na dzień sporządzania odpowiedzi na skargę wpłynęła znaczna ilość spraw w trybie art. 8a u.z.e.f. (około 4900). Minister stwierdził, że nie unikał celowo rozstrzygnięcia sprawy, ale zgodnie z nałożonymi na niego obowiązkami ustawowymi zbierał materiały dowodowe konieczne do wydania decyzji. Minister zwrócił uwagę na rozstrzygnięcia WSA w Warszawie w przedmiocie bezczynności oraz merytoryczne, w których Sąd odrzucił skargi w zakresie art. 8a u.z.e.f. 16. Minister [...] stycznia 2021r. wydał decyzję nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec Skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. 1. Skarga ma usprawiedliwione podstawy. 2. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a. Sąd stwierdza ponadto, że w myśl art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu, czyli w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. P.p.s.a. 3. Sąd , oceniając skargę przez pryzmat ww. przepisów doszedł do konkluzji, że skarga była dopuszczalna, gdyż Skarżący przed jej wniesieniem wystąpił do Ministra z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, w trybie art. 37 k.p.a. 4. Sąd stwierdza ponadto, że w piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z przewlekłością, czy z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy prowadzi postępowanie jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności – a zaniechanie to nie znajduje racjonalnego i przede wszystkim prawnego uzasadnienia (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86). Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność czy przewlekłość organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi, Sąd bierze zaś pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność czy przewlekłość organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego do uznania bezczynności, czy przewlekłości organu administracyjnego konieczne jest w pierwszym rzędzie ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmował w terminach ustawowych działań, mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Sąd ustalił, że Minister już po wniesieniu przez Skarżącego skargi do WSA w Warszawie na bezczynność wydał w trybie art. 8a u.z.e.f. decyzję z [...] stycznia 2021r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec Skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. Tym samym w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020r. sygn. akt II OPS 5/19 oraz w związku z ponagleniem wniesionym przez Skarżącego [...] lipca 2020r. należało uznać, skarga była dopuszczalna. Z ww. uchwały NSA wynika bowiem, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (dostępna na www.nsa.gov.pl). Sąd stwierdza ponadto, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że Skarżący wystąpił do Ministra [...] czerwca 2017r. o wydanie decyzji w trybie art. 8a u.z.e.f., w brzmieniu nadanym ustawą z 16 grudnia 2016r. o zmianie ww. ustawy. Przepis ten stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1. krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990r. oraz 2. rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Przepis art. 8a u.z.e.f. wszedł w życie 1 stycznia 2017r., zaś decyzje wydawane przez organ administracyjny na jego podstawie mają charakter decyzji uznaniowych. Określone w ww. przepisie przesłanki nie są bowiem jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy, znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Zgodnie z art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona we wskazanym przepisie, która jest ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 k.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a., organ administracyjny obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W art. 35 k.p.a. określono terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ administracyjny powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podkreślić trzeba też, że samo informowanie Skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem bezczynności czy przewlekłości postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli Sądu administracyjnego, który bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzały do należytego i szybkiego załatwienia sprawy. Sąd stwierdza ponadto, że chociaż, zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany był załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, to w rozpoznawanej sprawie nie miało to miejsca, choć organ w terminie ponad miesiąca od dnia wywiedzenia przez Skarżącego skargi na bezczynność wydał decyzję w trybie art. 8a u.z.e.f., którą doręczył Skarżącemu. Warto też wskazać, że analiza akt sprawy wskazuje, że w sprawie Minister działał dość opieszale i między poszczególnymi czynnościami dokonywanymi w sprawie istniały duże przerwy w podejmowaniu jakichkolwiek czynności, także tych udokumentowanych. O ponad dwumiesięcznej bezczynności Ministra w 2017r. można mówić w okresie od września 2017r. do [...] grudnia 2017r., kiedy Minister nie ponaglał KGP i Szefa ABW do nadesłania żądanych informacji. Kolejne już dłuższe, a więc świadczące o rażącym naruszeniu przepisów prawa dotyczących terminowości załatwianej sprawy miały miejsce w kolejnych latach: w 2018r., w 2019r. i w 2020r. Warto zauważyć, że Szef ABW pismem z [...] marca 2018r. przekazał Ministrowi żądane informacje, zaś KGP pismem z [...] sierpnia 2018r. Minister jednak nie wydał na ich podstawie oraz w związku z już posiadanymi dokumentami oczekiwanej przez Skarżącego decyzji – w terminie 2 miesięcy od ich otrzymania, ani nie wystąpił w tym terminie o jakiekolwiek nowe informacje do właściwych organów. Dopiero po upływie 6 miesięcy Minister pismem z [...] marca 2019r. poinformował Skarżącego, że zebrał dokumentację niezbędną do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i pouczył o treści art. 10 i art. 81 k.p.a. Należy też zwrócić uwagę, że Minister po otrzymaniu od Skarżącego pisma z [...] kwietnia 2019r., w którym kwestionował On prawidłowość ustaleń stanu faktycznego sprawy, przez ponad rok nie wykonał żadnej czynności. Takie postępowanie organu administracyjnego jest oczywiście nieprawidłowe, nawet w kontekście wielości spraw, które były w tym samym okresie przedmiotem analizy. Warto też nadmienić, że Minister dopiero po tym, jak Skarżący pismem z [...] lipca 2020r. wystąpił z ponagleniem, dokonał tylko jednaj udokumentowanej czynności - zwrócił się do IPN pismem z [...] sierpnia 2020r. o przesłanie kopii kompletnych akt osobowych Skarżącego. Stwierdzić też należy, że nadesłanie przez IPN przy piśmie z [...] sierpnia 2020r. płyty CD zawierającej kopii akt osobowych Skarżącego nie spowodowało większej aktywności Ministra, który dopiero po przeszło miesiącu od wniesienia [...] grudnia 2020r. przez Skarżącego skargi do WSA wydał – [...] stycznia 2021r. decyzję w trybie art. 8a u.z.e.f. Powyższe nie może być uznane za prawidłowe z punktu widzenia terminowości załatwiania spraw administracyjnych działanie organu administracji państwowej, nawet w okresie pandemii, jak również, z uwagi na zasadę szybkości postępowania administracyjnego. Powyższy sposób działania, a w zasadzie brak podejmowania działań przez Ministra przez długie okresy czasu w toku postępowania, które pozwoliłyby na prawidłową realizację zasady szybkości postępowania, także po rozpoczęciu biegu terminów zawieszonych, stosownie do art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r., poz. 374 ze zm.) należy uznać za opieszałość – bezczynność mającą charakter rażący. Zwłoka, jakiej dopuścił się Minister w załatwieniu sprawy, nie budzi bowiem żadnych wątpliwości w świetle art. 35 § 1 k.p.a. W sprawie nie ma ponadto wątpliwości, że od dnia wystąpienia przez Skarżącego z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 8a u.z.e.f., do dnia wniesienia kolejnej skargi do Sądu administracyjnego pierwszej instancji upłynął bardzo długi okres, który wskazuje, że termin przewidziany w art. 35 § 1 k.p.a. nie został w sposób oczywisty zachowany. Nie można zatem przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki monitorował sprawę. Jakkolwiek w aktach administracyjnych sprawy od momentu wniesienia wniosku znajdują się pisma kierowane do Skarżącego o przedłużeniu terminów jej załatwienia, jednakże we wskazanych terminach sprawa również nie została przez organ załatwiona, co stanowi swoisty obraz terminowości i rzetelności działania Ministra, a także wskazuje na brak szacunku dla strony postępowania. Sąd podkreśla, że u.z.e.f. nie zawiera odrębnych od k.p.a. przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza stosowania przepisów k.p.a. Kwestie związane z trudnościami organu administracji publicznej, wynikającymi z konieczności dokonania kwerendy akt nie zwalniają Ministra z zarzutu bezczynności, czy przewlekłości. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych. Poza tym strona – Skarżący - nie może ponosić negatywnych skutków braku działań, leżących po stronie organu administracyjnego, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy. W świetle powyższego jest bezsporne, że Minister przez wiele miesięcy pozostawał w bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uchybienie przepisowi art. 35 § 3 k.p.a. jest oczywiste i nie jest usprawiedliwione okolicznościami sprawy. W ocenie Sądu, zarówno czas trwania postępowania z wniosku Skarżącego w przedmiocie wydania decyzji w trybie art. 8a u.z.e.f. – ponad 3 lata, jak i brak po stronie Ministra w toku trwania postępowania zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał On do, jak najszybszego zakończenia postępowania, lecz na przeszkodzie stanęła okoliczność, która usprawiedliwiałaby choćby czasowy brak działania, powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Nie chodzi przy tym o samo rażące naruszenie art. 35 § 3 k.p.a., który wyznacza terminy prowadzenia postępowania administracyjnego, czy art. 12 k.p.a., statuującego zasadę szybkości postępowania, które to uchybienia są oczywiste, ale przede wszystkim o rażące naruszenie art. 8 § 1 k.p.a., statuującego zasadę pogłębiania zaufania do organu władzy publicznej. Sąd stwierdza też, że jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnej. Pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji administracyjnej w sprawie należącej do właściwości rzeczowej musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego, Sąd w pełni podziela. Tym niemniej, czasu opóźnienia w sprawie nie można usprawiedliwić, bowiem Minister przez wiele miesięcy nie kończył postępowania i nie wydawał decyzji administracyjnej. 5. Sąd, biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 P.p.s.a stwierdził bezczynność Ministra w rozpoznaniu ww. wniosku Skarżącego (punkt pierwszy sentencji). Orzeczenie zawarte w punkcie drugim sentencji wydano na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd, mając na uwadze potrzebę zadośćuczynienia Skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie sprawy przez ponad trzy lata, orzekł o przyznaniu Skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł (mocy art. 149 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. – punkt trzeci sentencji).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło