II SAB/Wa 567/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Anna Mierzejewska (spr.), Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Fundacji E. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju (poprzednio Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] września 2013 r. 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej Fundacji E. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] września 2013 r. Fundacja [...] zwróciła się do Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej o udostępnienie informacji publicznych w postaci: - wszelkich umów, które Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zawarło z podmiotem P. S.A. w związku z funkcjonowaniem [...], obecnie [...]. W odpowiedzi organ Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej pismem z dnia [...] września 2013 r., poinformowało, że wnioskowane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa i jako takie nie mogą być udostępnione. Dalej organ wyjaśnił, że prawo do informacji publicznej podlega określonym ograniczeniom, wynikającym z właściwych przepisów dotyczących ochrony informacji niejawnych, innych tajemnic ustawowo chronionych, jak również ze względu na prywatność osoby lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Poinformowano Fundację [...] , iż umowy ramowe zostały zawarte na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych z uwzględnieniem właściwych przepisów ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 16 poz. 94 ze zm.). Wskazano ponadto, iż w świetle przytoczonych ustaw również nie ulega wątpliwości, iż jawność umów oraz innych informacji zgromadzonych w toku postępowania podlega ograniczeniu ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Z postanowień umów ramowych wynika, iż treść każdej umowy została uznana przez strony za prawnie chronioną - objętą tajemnicą przedsiębiorstwa z zastrzeżeniem obowiązków ujawnienia informacji wynikających z przepisów prawa. Ujawnieniu podlegają jedynie te kwestie, które są uznane za informacje publiczne, bądź których obowiązek ujawnienia wynika z obowiązujących przepisów. Sama umowa ramowa jak i jej poszczególne postanowienia nie podlegają ujawnieniu. Organ poinformował również fundację [...] , że usługi publiczne w zakresie międzywojewódzkich i międzynarodowych kolejowych przewozów pasażerskich realizowane są przez P. S.A. na podstawie zawartej z Ministrem Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odpowiednio: - umowy ramowej o świadczenie usług publicznych w zakresie międzywojewódzkich kolejowych przewozów pasażerskich z dnia [...] lutego 2011 r. obowiązującej do dnia [...] lutego 2021 r., - umowy ramowej o świadczenie usług publicznych w przewozach międzynarodowych z dnia [...] czerwca 2006 r. obowiązującej do dnia [...] grudnia 2013 r. Na podstawie ww. umów wieloletnich zawierane są corocznie umowy roczne o świadczenie usług publicznych w zakresie międzywojewódzkich i międzynarodowych kolejowych przewozów pasażerskich, które doprecyzowują ogólne postanowienia umów ramowych. Pismem z dnia [...] września 2013 r. Fundacja [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. W uzasadnieniu skargi Fundacja podkreśliła, że w sprawie jest spełniony zakres podmiotowy i przedmiotowy do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wnioskowane informacje dotyczące treści umów, które Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zawarło z podmiotem P. S.A. w związku z funkcjonowaniem [...], obecnie [...]są informacjami publicznymi. Wskazała ponadto, że jeżeli organ odmawia Fundacji dostępu do informacji publicznej, z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa powinien wydać decyzję o odmowie udzielenia informacji w oparciu o art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie informować o odmowie w zwykłym piśmie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując argumenty, jak w piśmie z dnia [...] września 2013 r. Przy piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r., Minister Infrastruktury i Rozwoju, złożył decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. [...], wydaną na podstawie art. 16 w zw. z art. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198), odmawiającą udostępnienie informacji publicznej w części objętej tajemnicą przedsiębiorstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. W przypadku skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Jakkolwiek przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają na czym polega stan bezczynności organów administracji publicznej, to w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, że z taką bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1996, s. 62 - 63). Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowią, że realizacja prawa do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 - 3) jest uzależniona od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek. Po pierwsze: przedmiotem żądania informacji musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 oraz art. 3 ust. 2, po drugie: adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej, na zasadach tej ustawy, zgodnie z art. 4 ust. 1, mają być "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", ponadto (ust. 2) związki zawodowe i inne organizacje oraz partie polityczne, po trzecie: według art. 4 ust. 3 obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W doktrynie i w orzecznictwie przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej stanowi czynność materialno - techniczną, a formę i sposób jej udostępnienia wyznacza zakres żądania, chyba że środki techniczne organu obowiązanego do udostępnienia informacji nie pozwalają na wydanie informacji w całości zgodnie z żądaniem wnioskodawcy (art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Natomiast w przypadku, gdy organ administracji publicznej nie dysponuje żądanymi informacjami, nie wydaje decyzji, ponieważ nie ma do tego podstaw prawnych, ale zobowiązany jest do wyjaśnienia wnioskodawcy, iż z uwagi na ich brak nie ma fizycznej możliwości ich udostępnienia. Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 161 § 1 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego chyba, że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania (pkt 2) oraz gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3). Wobec tego, że w dniu [...] grudnia 2013 r., organ wydał decyzję administracyjną i na datę orzekania postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem organ nie pozostawał w bezczynności, zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 a tej ustawy –organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł,§ jak w sentencji. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie, nie można mówić o bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ działania organu, były spowodowane błędnym rozumiem prawa.