II SAB/Wa 571/13
WyrokWSA w Warszawie2014-01-08
Skład orzekający: Olga Żurawska - Matusiak, Ewa Pisula – Dąbrowska, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne (spółka akcyjna) jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, nawet jeśli wniosek dotyczy indywidualnego roszczenia cywilnego właściciela nieruchomości?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne, będące przedsiębiorstwem użyteczności publicznej, wykonuje zadania publiczne i jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przymiotu informacji publicznej nie pozbawia jej okoliczność, że dotyczy ona indywidualnego roszczenia cywilnego, ponieważ prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, bez konieczności wykazywania interesu publicznego lub celu wykorzystania informacji.Stan faktyczny
Skarżąca T. S. wniosła o udostępnienie decyzji administracyjnych i innych dokumentów dotyczących budowy urządzeń elektroenergetycznych na jej działkach. Spółka P. S.A. odmówiła udostępnienia informacji, uznając je za niebędące informacją publiczną i dotyczące indywidualnego roszczenia cywilnego. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Spółki, zarzucając nieudostępnienie informacji oraz niewydanie rozstrzygnięcia o odmowie. Spółka wniosła o odrzucenie lub oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano P. S.A. do rozpoznania wniosku T. S. z dnia [...] lutego 2013 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku. 2. Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądzono od P. S.A. na rzecz T. S. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska Janusz Walawski (spr.) Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi T. S. na bezczynność P. S.A. z siedzibą w K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2013 r. o udzielenie informacji publicznej 1. zobowiązuje P. S.A. z siedzibą w K. do rozpoznania wniosku T. S. z dnia [...] lutego 2013 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od P. S.A. z siedzibą w K. na rzecz T. S. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
T. S. w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r., skierowanym do P. S.A. z siedzibą w K., odwołując się do art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a) tiret pierwszy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), zażądała udostępnienia wszelkich ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy urządzeń elektroenergetycznych usadowionych na jej działkach określonych w piśmie.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Spółka w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. poinformowała wnioskodawczynię, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, gdyż przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie maja zastosowania do wniosków złożonych w indywidualnych sprawach dotyczących roszczeń właścicieli nieruchomości, na których posadowione są urządzenia przesyłowe należące do Spółki i nie jest ona zobowiązana do stosowania powołanej ustawy oraz nie jest uprawniona do udostępnienia żądanych dokumentów, w tym decyzji administracyjnych.
W związku z otrzymanym pismem, T. S. w piśmie z dnia [...] lipca 2013r. ponowiła swoje żądanie, a następnie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Spółki, która polega na:
1) nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia [...] lutego 2013 r. w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przy jednoczesnym
2) niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania zgodnie z art. 17 ust. 1 powołanej ustawy.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności Spółki oraz o zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie.
Spółka podniosła, że skarżąca powołuje się na ustawę o dostępie do informacji publicznej, ale w rzeczywistości informacja, o którą wnosi, nie dotyczy tej ustawy, ale dotyczy realizacji jej indywidualnego roszczenia cywilnego. Z tego względu odmowa udzielenia odpowiedzi na wniosek nastąpiła nie w formie decyzji, lecz w formie pisma informacyjnego, które nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Skarżąca w piśmie procesowym z dnia 31 grudnia 2013 r. wniosła o nieuwzględnienie stanowiska Spółki, zawartego w odpowiedzi na skargę, gdyż pismo informacyjne z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie stanowiło wypełnienie żądania udzielenia informacji publicznej i było efektem błędnej oceny, że żądane informacje nie są informacją publiczną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
Na wstępie podać należy, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej.
Informacją publiczną są nie tylko dokumenty bezpośrednio redagowane i wytworzone przez organ administracji publicznej, ale charakter taki mają również dokumenty, które organ lub inny podmiot wykorzystuje do zrealizowania powierzonych prawem zadań, nawet wtedy, gdy prawa autorskie należą do innego podmiotu. Podstawowe znaczenie ma fakt, iż dokumenty te służą realizacji zadań publicznych przez określone organy lub podmioty.
W sprawie skargi na bezczynność, jej uwzględnienie, co do zasady, zawsze będzie polegało na wydaniu aktu lub podjęciu czynności przez organ, wynikającego z powszechnie obowiązujących przepisów prawa.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) nakłada na podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej obowiązek rozpoznania wniosku o jej udzielenie.
Rozpatrzenie wniosku może nastąpić poprzez:
1) udzielenie żądanej informacji,
2) odmowę jej udzielenia (decyzja administracyjna),
3) poinformowanie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanej informacji,
4) poinformowaniu, że żądana informacja nie jest informacją publiczną,
5) wydanie decyzji o umorzeniu postępowania (art. 14 ust. 2 ustawy).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Definicja zawarta w tym przepisie jest bardzo ogólna i nieprecyzyjna, co powoduje znaczne utrudnienie w jednoznacznym kwalifikowaniu informacji, jako informacji publicznej.
Ustawodawca w art. 6 przedmiotowej ustawy określił przykładowo, jaka informacja jest informacją publiczną. Ustęp 1 pkt 4 lit. a) ustawy stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: (...).
Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakich spraw dotyczą. Ponadto walor informacji publicznej posiadają wszelkie dokumenty dotyczące organów władzy publicznej lub innych podmiotów realizujących zadania publiczne.
Informacją publiczną są nie tylko dokumenty bezpośrednio redagowane i wytworzone przez organ administracji publicznej, ale charakter taki mają również dokumenty, które organ lub inny podmiot wykorzystuje do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Podstawowe znaczenie ma fakt, iż dokumenty te służą realizacji zadań publicznych przez określone organy lub podmioty realizujące zadania publiczne.
Żądane przez skarżącą informacje są informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wbrew stanowisku Spółki, przymiotu tego nie pozbawia żądanej informacji okoliczność, ze skarżąca wystąpiła z roszczeniem cywilnym wobec Spółki w związku z bezumownym korzystaniem przez nią z nieruchomości (działek) stanowiących własność skarżącej, a zatem w sprawie indywidualnej, a nie w sprawie publicznej. W myśl bowiem art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który ogranicza je z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest przy tym wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani celu, w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana.
Zgodnie z art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej,
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080 z późn. zm.), oraz partie polityczne.
Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
W świetle powyżej przytoczonego przepisu, nie ulega wątpliwości, że Spółka jest podmiotem obowiązanym, o czym przesądza treść ust. 1 pkt 5 powyżej przytoczonego przepisu. Spółka jest podmiotem wykonującym zadania publiczne. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt P 24/05 stwierdził, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia społeczeństwa i poszczególnych jednostek oraz suwerenności i niepodległości państwa. Przedsiębiorstwa energetyczne są przedsiębiorstwami użyteczności publicznej i wykonują zadania publiczne, co czyni z nich podmiot obowiązany w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Spółka powinna żądanie skarżącej spełnić, chyba, że istnieją przesłanki do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Jeżeli tak, to powinno to nastąpić na podstawie odpowiednich przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, bezczynność Spółki wynikała z błędnego założenia, że nie jest ona podmiotem obowiązanym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wniosek skarżącej powinien być załatwiony, przy uwzględnieniu powyżej przedstawionych wywodów, w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w związku z art. 286 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zarzucana Spółce bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Podkreślić należy, że przepisy dotyczące udostępnienia informacji publicznej budzą wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne, a zachowanie adresata wniosku w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnym interpretowaniu prawa i nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 149 i art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło