II SAB/Wa 575/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Danuta Kania, Iwona Dąbrowska (spraw.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi S. M. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2013 r. o udzielenie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego S. M. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. S. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2013 r. o udzielnie informacji publicznej, tj. wniosku zawierającego żądanie o przesłanie drogą elektroniczną na wskazany adres e-mail kopii wszystkich umów (w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego i kodeksu pracy) wiążących gminę i jednostki organizacyjne, mających za przedmiot świadczenie na ich rzecz usług w zakresie obsługi prawnej, w tym reprezentację tychże podmiotów przed sądami powszechnymi i administracyjnymi oraz przed organami ścigania i organami władzy publicznej. Skarżący zaznaczył przy tym, że wniosek zawierał nadto żądanie wskazania trybu w jakim doszło do wyboru podmiotu świadczącego usługi oraz zawierał pytanie, czy osoby działające w imieniu tego podmiotu posiadają tytuł zawodowy adwokata lub radcy prawnego, o ile nie wynika to wprost z treści umów. Skarżący przypomniał również, że we wniosku zamieścił zastrzeżenie, że w przypadku braku żądanych umów wnosi o wskazanie podmiotów (osób), które w zakresie swoich obowiązków służbowych lub faktycznych wykonują m.in. wskazane czynności obsługi prawnej wraz z podaniem ich kwalifikacji zawodowych i trybu w jakim doszło do ich wyboru. W dalszej części skargi S. M. stwierdził, że w dniu [...] października 2013 r. organ przesłał mu drogą elektroniczną pismo zawierające informację o zawartej umowie zlecenia na okres od 31 stycznia do 31 grudnia 2013 r. z adwokatem K. T. prowadzącym indywidualną Kancelarię Adwokacką w L.. Wedle skarżącego, przesłane pismo nie czyni zadość ciążącemu na organie ustawowemu obowiązkowi, ponieważ organ ani nie udzielił informacji w pełnym, żądanym zakresie ani też nie wydał decyzji w oparciu o przepis art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z powyższych względów skarżący wystąpił o zobowiązanie Wójta Gminy [...] do rozpoznania złożonego wniosku o dostęp do informacji publicznej. W skardze zamieścił też wniosek o zwrot od organu kosztów sądowych i to zarówno w przypadku uwzględnienia skargi, jak też w razie umorzenia postępowania w związku z zastosowaniem przez organ instytucji uwzględnienia skargi. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...], wniósł o umorzenie postępowania wywołanego skargą, względnie o oddalenie skargi. Uzasadniając tak zajęte stanowisko procesowe, podniósł, iż w niniejszej sprawie skorzystał z instytucji autokontroli i [...] sierpnia 2014 r., przesłał skarżącemu na podany przez niego adres e-mail informację uzupełniającą wraz ze skanem - kopią umowy w zakresie usług na obsługę prawną gminy. W replice na odpowiedź na skargę i kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] września 2014 r. S. M., reprezentowany przez adwokata, oświadczył, że cofa wniosek procesowy obejmujący żądanie zobowiązania organu do udzielenia żądanej informacji publicznej i jednocześnie podtrzymuje wniosek o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Badając skargę na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej trzeba mieć na względzie, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 782), udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże, jeśli odmawia, to ma tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Analogiczny obowiązek ciąży na organie w przypadku, gdy żądanie udostępnienia informacji nie dotyczy udostępnienia informacji publicznej. Dopiero przejaw działalności organu w jednej z ww. form działania zwalnia podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej z zarzutu bezczynności. Wyjaśnić także należy, że instytucja skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie oraz ustaleniu, czy bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Przepis art. 149 powołanej ustawy procesowej w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępnym na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl., z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 4171 § 3 K.c., wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Należy zatem stwierdzić, iż dokonanie żądanej czynności lub wydania żądanego aktu przed rozpoznaniem przez sąd skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 powołanej ustawy procesowej, że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 tej ustawy (pogląd ten został podzielony w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12 i z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2626/12 – publ. j.w.). W ocenie WSA w Warszawie, w niniejszej sprawie postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi bowiem wówczas, gdy po wniesieniu skargi wystąpią okoliczności powodujące niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Otóż, jak wynika z akt sprawy, bezspornym jest, że Wójt Gminy [...] nie rozpoznał wniosku skarżącego z dnia [...] września 2013 r. o dostęp do informacji publicznej do dnia wniesienia skargi na jego bezczynność. Dopiero w wiadomości e-mail z dnia [...] sierpnia 2014 r. organ udostępnił skarżącemu żądaną informację przesyłając skan zawartej z ww. adwokatem umowy zlecenia na obsługę prawną oraz zamieścił w treści wiadomości informacje dotyczące tytułu zawodowego, sposobu wyboru osoby wykonywującej obsługę prawną oraz formy prawnej nawiązanej współpracy z adwokatem. Okoliczności te organ potwierdził w sposób jednoznaczny składając przy odpowiedzi na skargę wydruk przesłanej skarżącemu wiadomości e-mail wraz z wydrukiem jej załącznika (umowy zawartej z ww. adwokatem). Z kolei ani skarżący, ani jego pełnomocnik nie zakwestionowali okoliczności udostępnienia żądanych informacji. Oznacza to, że w dacie rozpoznawania niniejszej sprawy przez Sąd, Wójt Gminy [...] nie pozostawał już w bezczynności, skoro zrealizował wniosek o dostęp do informacji publicznej udostępniając skarżącemu żądane przez niego informacje we wnioskowanej formie. Stąd też postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie o bezczynność stało się bezprzedmiotowe i Sąd zobowiązany był do umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a., stwierdził, że bezczynność Wójta Gminy [...] w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę okoliczność Sąd wziął pod uwagę wszystkie aspekty sprawy, w tym fakt, że zarzucana bezczynność organu nie miała cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na niego z mocy ustawy, lecz wynikała z udzielenia żądanej informacji publicznej w sposób niepełny, tzn. bez przekazania zawartej z adwokatem obsługującym gminę umowy zlecenia, a także bez pozostałych, dodatkowych informacji, które organ ostatecznie uzupełnił w wiadomości z dnia [...] sierpnia 2014 r. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 199, art. 201 § 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a.