II SAB/Wa 575/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego A. F. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi W. M. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2014 r. postanawia: 1. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz radcy prawnego A. F. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt II SAB/Wa 305/15, oddalił skargę W. M. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2014 r. (k-49 akt). Na wniosek skarżącego, postanowieniem starszego referendarza sadowego z dnia 29 czerwca 2015 r., zostało przyznane mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Na tej podstawie Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] wyznaczyła pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie radcę prawnego A. F. (pismo OIRP w [...] z dnia [...] lipca 2015 r., k-74 akt sądowych). Wyznaczony pełnomocnik sporządził i wniósł w dniu 28 sierpnia 2015 r. skargę kasacyjną od wydanego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (k-95-97 akt), a na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 6 lipca 2016 r. w sprawie z wniesionej skargi kasacyjnej, sygn. akt I OSK 3016/15, skarżącego reprezentował aplikant radcowski z upoważnienia radcy prawnego A. F. (k-120 akt). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 lipca 2016 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Sprawie została nadana nowa sygnatura akt - II SAB/Wa 575/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem wydanym w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 listopada 2016 r. uwzględnił wniesioną skargę - zobowiązał Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2014 r. w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (k-154 akt). Adwokat A. F., po otrzymaniu odpisu nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem, pismem z dnia 15 grudnia 2016 r. wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w sprawie zakończonej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sygn. akt I OSK 3016/15 oraz w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 575/16, oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone przez skarżącego w całości ani w części (k-184 akt). Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wynagrodzenie to jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu, określonym w przepisach art. 258-261 tej ustawy. Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715), które weszło w życie z dniem 2 listopada 2016 r. Przepis przejściowy, tj. § 22 powyższego rozporządzenia stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązujące rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805) weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. i w przepisie przejściowym, tj. § 22 powyższego rozporządzenia stanowiło, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Jak wynika z akt sprawy, niniejsza sprawa w II instancji została wszczęta w dniu 28 sierpnia 2015 r. przez wniesienie skargi kasacyjnej (przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.) i została zakończona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 3016/15, uchylającym zaskarżony wyrok i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r.), dlatego do rozpoznania wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.). Z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a tego rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Przepis ten stanowi jednocześnie, że wysokość stawki minimalnej opłaty za te czynności, wynosi 100% stawki minimalnej, określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny, który reprezentował stronę w tej sprawie przed sądem I instancji. Stosownie zaś do § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", wynosi 240 zł. Ponadto w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłaty za czynności radcy prawnego ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. W niniejszej sprawie r. pr. A. F. został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku oddalającego wniesioną skargę, czyli po zakończeniu postępowania sądowego w pierwszej instancji, złożył skargę kasacyjną oraz upoważnił aplikanta radcowskiego, który reprezentował skarżącego na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że należne pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie wynosi 100% stawki minimalnej, czyli 240 zł. Z kolei - stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłata przyznana radcy prawnemu z urzędu powinna być podwyższona o podatek od towarów i usług, który na dzień wydania niniejszego postanowienia - wynosi 23%. Oznacza to, że w tym przypadku, kwota podatku wynosi 55,20 zł. W pozostałym zakresie przedmiotowy wniosek pełnomocnika został oddalony, bowiem - jak wynika z akt sprawy - po zwrocie akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawa została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a pełnomocnik nie podjął w postępowaniu przed Sądem I instancji żadnych czynności w sprawie. Również we wniosku z dnia 15 grudnia 2016 r. nie wskazał za jakie czynności domaga się przyznania wynagrodzenia. Należy stwierdzić, że z treści art. 250 § 1 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wynika obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna została rzeczywiście stronie udzielona. Sąd bowiem, w tym zakresie, odpowiada za zasadność i legalność wydatkowania środków publicznych. (por. B. Dauter w: S. Babiarz i inni, "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", Warszawa 2007 r., s. 317). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy, otrzymuje wynagrodzenie w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, publ. ONSAiWSA 2005/5/93). Z uwagi powyższe, na podstawie art. 250 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz stosownie do § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c, a także w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. oraz z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, postanowiono, jak w sentencji. Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.).