II SAB/Wa 580/17

WyrokWSA w Warszawie2018-04-27

Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Maria Werpachowska, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Wojskowego Biura Historycznego dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci kopii raportu z lat 90. XX w., a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie udostępnił informacji publicznej ani nie wydał decyzji odmownej w ustawowym terminie 14 dni od złożenia wniosku. Mimo że informacja podlegała udostępnieniu w trybie szczególnym (ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach), organ powinien był poinformować wnioskodawcę o tym fakcie w wymaganym terminie. Bezczynność organu nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wniosek został ostatecznie załatwiony, a zwłoka nie była nadmierna i wynikała z okoliczności sprawy.
Stan faktyczny
J. P. złożyła wniosek o udostępnienie kopii raportu z lat 90. XX w., o którym wspomniał Dyrektor Wojskowego Biura Historycznego. Po upływie 14-dniowego terminu na udzielenie odpowiedzi, skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu. Organ argumentował, że raport nie znajduje się w jego zasobach i powinien być udostępniony przez Naczelną Izbę Kontroli, a udostępnianie materiałów archiwalnych odbywa się na podstawie odrębnych przepisów. Sąd rozpoznał skargę, stwierdzając bezczynność organu, ale nie uznał jej za rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądzono od Dyrektora Wojskowego Biura Historycznego na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Sławomir Antoniuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi J. P. na bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Historycznego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Dyrektora Wojskowego Biura Historycznego na rzecz skarżącej J. P. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] września 2017 r. J. P. złożyła do Dyrektora Wojskowego Biura Historycznego [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Strona nadmieniła, że [...] września 2017 r. na portalu [...] ukazał się artykuł pt.: [...]. Wnosząca zaznaczyła, że w artykule tym znajduje się informacja, iż: "Dyrektor WBH, odnosząc się do możliwości zwrotu majątku, który wciąż znajduje się poza granicami kraju, przypomniał o istnieniu raportu z 1990 r., który powstał na zlecenie Lecha Kaczyńskiego, ówczesnego prezesa Najwyższej Izby Kontroli". Przedmiotowym wnioskiem strona zażądała przesłania kopii raportu przywołanego przez Dyrektora WBH. J. P. wniosła pismem z dnia [...] października 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Historycznego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zarzuciła naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem. Wniosła o zobowiązanie Dyrektora Wojskowego Biura Historycznego do: udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zaznaczyła, że do dnia złożenia skargi, organ administracji publicznej nie udostępnił żądanej informacji, nie wydał też decyzji odmownej. Swoją bezczynnością organ naruszył ustawowy, 14-dniowy termin wskazany w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W treści odpowiedzi na skargę Dyrektor Wojskowego Biura Historycznego poinformował, iż udostępnienie zasobu archiwalnego oraz informacji o nim nie odbywa się w trybie wnioskowym przewidzianym przez ustawę o dostępie do informacji publicznej. Nadmieniono, że zgodnie z art. 3 ust. 2 u.o.d.i.p. informacja, musi zawierać "aktualną wiedzę o sprawach publicznych". Żądany we wniosku raport dotyczący wywozu "polskiego złota" w 1939 r., miał powstać w początkach lat 90-tych XX w. O istnieniu raportu wspomniał [...] S. C. – Dyrektor Wojskowego Biura Historycznego. Jednak w przytoczonej wypowiedzi brak było informacji, że wspomniany raport znajduje się w zasobie Centralnego Archiwum Wojskowego WBH. Pismem z dnia [...] października 2017 r. organ poinformował skarżącą, że w sprawie otrzymania kopii raportu należy zwrócić się do jego wytwórcy, czyli Naczelnej Izby Kontroli. Organ wskazał również, iż udostępnianie materiałów archiwalnych odbywa się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. W przypadku Centralnego Archiwum Wojskowego WBH, które posiada status archiwum wyodrębnionego, dodatkowo w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie sposobu i trybu udostępniania materiałów archiwalnych znajdujących się w archiwach wyodrębnionych (Dz. U. Nr 196, poz. 1161), Zdaniem organu z racji nieposiadania w zasobie CAW WBH ww. raportu w sprawie nie może być mowy o bezczynności Dyrektora Wojskowego Biura Historycznego, a jedynie niewielkiej przewlekłości postępowania. Przewlekłość ta mogła być zakwestionowana na podstawie przepisów Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie na drodze sądowej. Skarga złożona przez J. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest, zatem zdaniem organu, bezzasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., tj. mających za przedmiot: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także (4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Stosownie do generalnej reguły z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" (bierności) podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną, i czy rzeczywiście wnioskodawca mógł skutecznie domagać się jej udostępnienia. Od razu należy w tym miejscu podkreślić, że aby można było uznać, iż nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej – także tej, której organ faktycznie nie posiada – podmiot zobowiązany do jej udzielenia w formie uregulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie "zwykłym" pismem. Tylko w takim przypadku uwolni się od zarzutu bezczynności w sprawie. Identycznie powinien postąpić w sytuacji, gdy posiada żądane informacje, lecz z uwagi na ograniczenia dostępu nie może ich udostępnić (zob. wyrok NSA z 17.04.2013 r. sygn. akt I OSK 3109/12 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA"), albo gdy podlegają one udostępnieniu w innym, niż przewidziany ustawą o dostępie do informacji publicznej, trybie. W myśl art. 21 in principio u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, CBOSA). Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną. W związku z powyższym dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne jest wstępne ustalenie, czy żądana przez Wnioskodawcę informacja rzeczywiście stanowi informację publiczną, a także, czy Wojskowe Biuro Historyczne należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej. Wprawdzie w niniejszej sprawie strony nie uznawały tych okoliczności za sporne, ale Sąd w granicach swej kognicji był zobligowany z urzędu przeprowadzić w tym zakresie własne rozważania. Wobec tego należy wskazać, że prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.; dalej: "Konstytucja"), która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). Tryb udzielania informacji, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji, określają ustawy (art. 61 ust. 4 ab initio Konstytucji). Rudymentarnym aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła definicję legalną "informacji publicznej", przez którą to informację należy rozumieć, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., "każdą informację o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, w którym znalazły się m.in. informacje o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych oraz treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej (zob. art. 6 ust. 1 pkt 4 litach u.d.i.p.). W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29). Na tym tle normatywnym, żądane przez Wnioskodawcę informacje w postaci raportu dotyczącego " Informacji o wynikach kontroli przyjęcia, przechowywania oraz legalności i rzetelności wykonywania przedwojennego >>złotego<< Funduszu Obrony Narodowej przez władze RP w kraju" zależało uznać za informacje publiczne w rozumieniu u.d.i.p. Wobec powyższego przedmiotowy wniosek Skarżącej musiał zostać uznany za wniosek o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Inną kwestią jest to, czy wniosek ten podlega rozpoznaniu na zasadach określonych w u.d.i.p. – w tym zakresie nie ma bowiem żadnego automatyzmu (o czym niżej). Rozważając z kolei podmiotowy aspekt sprawy, należy zauważyć, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym m.in. "podmioty reprezentujące inne (niż wymienione w pkt 1–4 tego przepisu – uw. Sądu) osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym". W ocenie Sądu, Wojskowe Biuro Historyczne jest podmiotem, który realizuje cele i zadania o charakterze publicznym. Wojskowe Biuro Historyczne zostało bowiem utworzone decyzją nr 127/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 kwietnia 2016 r. w sprawie utworzenia Wojskowego Biura Historycznego (Dz. Urz. MON z dnia 25 kwietnia 2016 r. poz. 76). Do zadań Biura należy w szczególności: 1. projektowanie rozwiązań systemowych dotyczących organizacji i funkcjonowania wojskowej sieci archiwalnej, 2. kształtowanie zasobu archiwalnego wojskowej sieci archiwalnej, 3. gromadzenie, ewidencja i przechowywanie dokumentacji archiwalnej wytworzonej przez jednostki organizacyjne podległe Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowane, 4. opracowanie i zabezpieczenie materiałów archiwalnych stanowiących zasób archiwalny Biura, 5. udostepnienie materiałów archiwalnych, 6. prowadzenie wojskowych badań i studiów naukowych, kwarend archiwalnych i publikowanie artykułów i książek, 7. prowadzenie działalności wydawniczej upowszechniającej wyniki badań naukowych Biura, polskie tradycje orężne oraz popularyzujące zasób archiwalny Biura i wojskowej sieci archiwalnej, 8. przygotowywanie opracowań i analiz naukowych oraz ekspertyz i opinii z zakresu historii wojskowości, 9. prowadzenie studiów i analiz konfliktów zbrojnych, 10. organizowanie i współorganizowanie konferencji naukowych i seminariów poświęconych polskiej i powszechnej historii wojskowości, 11. wydawanie kwartalnika "Przegląd Historyczno-Wojskowy", 12. wydawanie odpisów, wypisów, wyciągów i reprodukcji przechowywanych materiałów archiwalnych oraz zaświadczeń na podstawie tych materiałów, a także ich uwierzytelnianie, 13. prowadzenie szkoleń z zakresu postępowania z dokumentacją w jednostkach organizacyjnych oraz z zakresu gromadzenia, ewidencjonowania, przechowywania, opracowania, zabezpieczenia i udostępniania materiałów archiwalnych w wojskowej sieci archiwalnej, 14. organizowanie i prowadzenie kontroli w zakresie działalności archiwalnej (§ 2 ww. decyzji MON). Przechodząc do kolejnego zagadnienia zwrócić należy uwagę, iż informacja publiczna może podlegać udostępnianiu nie tylko na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej – która normuje podstawowe tryby dostępu – ale także na zasadach i w trybach szczególnych, unormowanych w odrębnych ustawach. Takie sytuacje przewiduje wyraźnie art. 1 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi (pod warunkiem, że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1 u.d.i.p. – które to zastrzeżenie nie ma znaczenia w niniejszej sprawie). Cytowany art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyraża normę kolizyjną, wyłączającą stosowanie unormowań u.d.i.p. w sytuacji, w której inna ustawa odmiennie reguluje ten sam zakres. Należy przy tym podkreślić, że wyłączenie stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej na podstawie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. dotyczy całej ustawy, a nie tylko jej rozdziałów 1 i 2, gdyż norma kolizyjna ujęta w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. – inaczej niż ta zawarta w art. 23a ust. 5 u.d.i.p. – ma charakter ogólny (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 175/13, CBOSA). Szczególne unormowania, o jakich mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., zawiera m.in. ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze, w zakresie, w jakim normują dostęp do informacji (dokumentów, innych materiałów) przechowywanych w archiwach państwowych lub tzw. archiwach wyodrębnionych (por.: wyrok NSA z 6 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2984/12; wyrok WSA z 18 września 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1090/08; por. też wyrok WSA z 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SAB/Kr 10/06 – orzeczenia dostępne w CBOSA). Regulacja art. 1 ust. 2 u.d.i.p. uzasadnia więc de facto wyodrębnienie dwóch zbiorów informacji publicznych: (i) podlegających udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej oraz (ii) udostępnianych w oparciu o przepisy ustaw szczególnych. Jeżeli adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie może jej udostępnić na podstawie u.d.i.p. ze względu na konieczność zastosowania odrębnych zasad i trybu z ustawy szczególnej, to powinien o tym fakcie powiadomić wnioskodawcę "zwykłym" pismem, wskazując jednocześnie właściwe przepisy oraz, w niezbędnym zakresie, zasady i tryb dostępu do żądanych informacji wynikające z tych przepisów (por.: I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, uw. 7 do art. 1, s. 28; M. Chmaj [w:] M. Bidziński i in., Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2010, art. 1 Nb 11; M. Jabłoński, Udostępnienie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 29; P. Sitniewski, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2011, uw. 3 do art. 1 ust. 2). W niniejszej sprawie Skarżąca ubiegała się o udostępnienie przez Wojskowe Biuro Historyczne informacji publicznej w postaci kopii raportu dotyczącego wyników kontroli przyjęcia, przechowywania oraz legalności i rzetelności wykonywania przedwojennego "złotego" Funduszu Obrony Narodowej przez władze RP w kraju. Wskazać należy, iż Wojskowe Biuro Historyczne wykonuje zadania w zakresie archiwizacji poprzez Centralne Archiwum Wojskowe stanowiące komórkę wewnętrzną Biura. Centralne Archiwum Wojskowe posiada z kolei status archiwum wyodrębnionego w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie sposobu i trybu udostępniania materiałów archiwalnych znajdujących się w archiwach wyodrębnionych (Dz. U. Nr 196, poz. 1161). Rozporządzenie to, wydane na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, określa odrębny tryb udostępniania materiałów archiwalnych znajdujących się w archiwach wyodrębnionych. (§ 2 - § 17 cyt. Rozporządzenia). W odniesieniu do informacji publicznych znajdujących się w takich archiwach, wskazane unormowania szczególne mają pierwszeństwo przed ogólnymi regulacjami ustawy o dostępie do informacji publicznej – co wynika z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Przez cały czas aktualny pozostaje bowiem szczególny reżim prawny właściwy dla materiałów archiwalnych – o czym Wojskowe Biuro Historyczne, dla uniknięcia zarzutu bezczynności w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, powinno poinformować wnioskodawcę w terminie określonym w art. 13 u.d.i.p., czyli, co do zasady, w ciągu 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Dotyczy to również sytuacji, gdy żądane informacje nie znajdują się w zasobach archiwalnych Wojskowego Biura Historycznego. W takiej sytuacji podmiot zobowiązany powinien poinformować wnioskodawcę o reżimie prawnym udostępniania materiałów będących w jego dyspozycji oraz o fakcie nieposiadania żadnych informacji. Podmiot zobowiązany wykonał powyższe obowiązki, jednakże dopiero na etapie formułowania odpowiedzi na skargę. Podmiot zobowiązany uchybił zatem 14 dniowemu terminowi do załatwienia wniosku, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Oznacza to, że w dniu wniesienia skargi, organ pozostawał w bezczynności – rozumianej ogólnie jako niezałatwienie sprawy w przepisanym terminie – w załatwieniu wniosku Skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, ale przed dniem wydania wyroku przez Sąd ów stan bezczynności ustał. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); obowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postepowania (pkt 3). Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postepowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W doktrynie spostrzega się, że przy ocenie charakteru bezczynności lub przewlekłości kluczowa jest długość okresu tej bezczynności (przewlekłości) (zob. W. Chróścielewski, glosa do wyroku NSA z 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1881/14, Orzecznictwo Sądów Polskich z 2015, nr 12, poz. 116). Podkreślenia nadto wymaga, że istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Tymczasem regulacje ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne, zatem wymagają dokonywania ich wykładni, a nie wyłącznie ich mechanicznego stosowania. Tak więc nawet niewłaściwa ich interpretacja czy zastosowanie, nie mogą stanowić o tym, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest bowiem postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i powinno być interpretowane ściśle. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego pojęcia, "rażące" to "ponad miarę", "niewątpliwe" , "wyraźne", "oczywiste". Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy, rozpatrywanej indywidualnie. W niniejszej sprawie wniosek skarżącej, choć z uchybieniem ustawowych terminów, ale został załatwiony. Zwłoka organu nie była przy tym nadmierna, gdyż w rzeczywistości trwała ponad 1 miesiąc i jak wyjaśnił organ, wynikała z faktu wytworzenia raportu przez inny organ, a mianowicie Naczelną Izbę Kontroli. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt 2 wyroku zostało oparte o przepis art. 149 § 1a P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło