II SAB/Wa 59/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2019 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Powiecie [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Powiecie [...] dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Powiecie [...] na rzecz skarżącego [...] kwotę 607 (sześćset siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący M. S. zwrócił się wnioskiem z dnia (...) listopada 2018 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w (...) o udzielenie informacji publicznej: 1. Podanie informacji o umowach o obsługę prawną, ze wskazaniem od kiedy do kiedy obowiązywały lub obowiązują. 2. Udostępnienie skanów i kopii wszystkich umów zawartych bądź obowiązujących w latach 2017 i 2018 dotyczących świadczenia pomocy prawnej. 3. Udostępnienie kopii faktur wystawionych z tego tytułu w latach 2017 i 2018. 4. Podanie wysokości wypłaconych faktur poszczególnym zleceniobiorcom z tego tytułu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2018 r., skarżący zarzucił Państwowemu Powiatowego Inspektorowi Sanitarnemu w (...) bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku z dnia (...) listopada 2018 r. o udzielenie informacji publicznej i wniósł o: 1) zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w (...) do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia wyroku organowi, 2) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2016 r. poz. 1169) w zw. z art 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., ewentualnie o wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a 4) zasądzenie kosztów postępowania w wysokości 607 zł. W uzasadnieniu podano, że wniosek skarżącego został złożony w dniu (...) listopada 2018 roku, organ potwierdził odczytanie wniosku w dniu (...) listopada 2018 roku. Termin udzielenia odpowiedzi na wniosek i udostępnienia żądanej informacji upłynął w dniu 13 grudnia 2018 roku. W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w (...) wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania do udzielenia informacji wskazanych we wniosku, stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny oraz o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym. Organ podkreślił, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, gdyż pismem z dnia (...) grudnia 2018 r. udzielił skarżącemu żądane przez niego informacje. Bezczynność nie miała charakteru rażącego, nie była zamierzona i wyniknęła ze szczególnego trybu rozpoznawania przez organ wniosków o udzielenie informacji publicznej; nastąpiła z wewnętrznych powodów organizacyjnych. W następstwie otrzymania skargi organ zweryfikował metrykę dokumentu i skierował wniosek do natychmiastowego rozpatrzenia. Żądana wnioskiem informacja została skarżącemu udzielona 2 dni po wykryciu nieprawidłowej kwalifikacji wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest kontrola zgodności rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod kątem bezczynności Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w (...) w rozpoznaniu wniosku skarżącego M. S. z dnia (...) listopada 2018 r. zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm.), do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.). Cytowany przepis, odsyłając do stosowania przepisów tejże ustawy, określa właściwość rzeczową sądów administracyjnych do rozpatrywania skarg i to nie tylko na decyzje odmawiające udostępnienia informacji publicznej. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności ogłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4. inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego; 8 bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Okoliczności, które powodują zwłokę organu w rozpatrzeniu wniosku oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie. Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy wniosek dotyczy dostępu do informacji będącej informacją publiczną, a organ nie udziela tej informacji wnioskodawcy, nie informuje o innym sposobie otrzymania danej informacji, nie informuje o braku posiadania wnioskowanej informacji publicznej, ani też nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji (lub decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej w celu ponownego wykorzystywania, decyzji o warunkach ponownego wykorzystywania informacji publicznej oraz o wysokości opłat za udzielenie takiej informacji) lub decyzji umarzającej postępowanie. W sprawie niniejszej ze względu na argumenty, podane w odpowiedzi na skargę podkreślić należy, że jeżeli podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie podjął wymaganej na gruncie powyższej ustawy w danej sprawie czynności, to dla dopuszczalności oraz uznania zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia przyczyna bezczynności. W sytuacji więc, jeśli skarżący wystąpił do organu z wnioskiem z dnia (...) listopada 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, a wniosek ten nie został rozpatrzony w wymaganym terminie, to w świetle powołanych wyżej przepisów przysługiwało mu prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność tego organu. Zatem Sąd uznał skargę za dopuszczalną i jej rozpoznanie nastąpiło stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" i w tej sytuacji posiada interes prawny, o którym mowa w art. 50 § 1 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący miał więc prawo domagać się udzielenia mu informacji publicznej w żądanym zakresie, organ zaś powinien mu tej informacji udzielić. Zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), w myśl art. 1, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępniania. Realizacja tego prawa spoczywa na określonych w ustawie podmiotach. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1)-4) ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej; organy samorządów gospodarczych i zawodowych; podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu 4 ust. 1 pkt 1) ustawy. Tym samym została spełniona przesłanka podmiotowa z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnymi z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy, prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który ogranicza je z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest przy tym wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani celu, w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana. Jedynie w przypadku informacji przetworzonej, stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy, ustawodawca wprowadził wymóg wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Stosownie do art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 2) lit. c) ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o przedmiocie działalności i kompetencjach podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, zaś w myśl pkt. 3) lit. d) informacja o sposobach przyjmowania i załatwienia spraw, a według pkt. 3 lit. f) informacja o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych. Nie budzi wątpliwości Sądu, że informacje, o których udostępnieni wniósł skarżący, stanowią informację publiczną i tym samym została wyczerpana przesłanka przedmiotowa ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ pozostawał w bezczynności w ich udzieleniu, gdyż pismo udzielające odpowiedzi zostało wysłane w dniu (...) grudnia 2018 r. tj. dopiero po wniesieniu skargi, co miało miejsce w dniu (...) grudnia 2018 r. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie mamy jednak do czynienia z lekceważeniem, bądź ignorowaniem obowiązków skarżącego, gdyż organ jednak udzielił żądanej informacji publicznej, usprawiedliwiając przyczyny opóźnienia błędną kwalifikacją sprawy. Dlatego Sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z powyższych przyczyn Sąd oddalił skargę w części dotyczącej przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., ewentualnie o wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W opisanym stanie rzeczy, na mocy art. 149 § 1 pkt 3) oraz § 1a) w zw. z 151 i art. 132 p.p.s.a., a w sprawie kosztów na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd zasądził koszty postępowania w wysokości wyliczonej w treści skargi.