II SAB/Wa 590/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Agnieszka Góra Błaszczykowska, Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 października 2019 r. sprawy ze skargi U. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] grudnia 2018 r. 1. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku z dnia [...] grudnia 2018 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. U. K. skierowała [...] marca 2017 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o ustalenie, że podlega wyłączeniu wobec niej stosowanie art. 15c ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 708 z późn. zm.). Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] listopada 2018 r. wydał w przedmiotowej sprawie decyzję nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec wnioskodawczyni art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288, z poźn. zm.); zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową. W dniu [...] grudnia 2018 r. U. K. złożyła od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a pismem z [...] czerwca 2019 r. ponaglenie. Pismami z [...] stycznia 2019 r. i [...] czerwca 2019 r. organ informował wnioskodawczynię o przedłużeniu terminu do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z [...] listopada 2018 r., ostatecznie wskazując datę jego załatwienia do [...] listopada 2019 r. U. K. pismem z dnia [...] lipca 2019 r. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku [...] grudnia 2018 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z [...] listopada 2018 r., wnosząc o zobowiązanie organu do wydania decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca wskazała, że organ pozostaje w bezczynności, ponieważ nie wydał w jej sprawie ostatecznej decyzji. Dokonał jedynie mało znaczących czynności, polegających głównie na wymianie korespondencji. Działania te, z perspektywy czasu oraz wcześniejszego trybu postępowania określiła jako pozorne, ponieważ nie zmierzają do załatwienia jej sprawy (wniosku). Podniosła, że polegają one głownie na przesyłaniu kolejnych pism informujących, że przedmiotowa sprawa nie zostanie załatwiona w terminie przewidzianym ustawowo, z uwagi na konieczność dokonania jej wnikliwej analizy, a brak realizacji zasady szybkości postępowania, organ tłumaczy znaczną ilością spraw do rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie wydłużenie terminu załatwienia przedmiotowej sprawy jest uzasadnione, a organ potrzebuje czasu do przeanalizowania stanu prawnego i faktycznego sprawy. Poinformował, że na dzień sporządzania odpowiedzi na skargę wpłynęła znaczna ilość spraw (około 4800) w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Stwierdził, że nie unikał celowo rozstrzygnięcia w sprawie, ale zgodnie z nałożonymi obowiązkami ustawowymi zbierał materiały dowodowe konieczne do wydania decyzji. Właściwy czas na wydanie i uzasadnienie rozstrzygnięcia w sprawie jest bardzo istotny ze względu na materię, którą obejmuje ustawa, a mianowicie dotyczącą wysokości zaopatrzenia emerytalnego/rentowego/rodzinnego funkcjonariuszy i ich rodzin. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a z obiektywnie weryfikowalnymi czynnikami, które wpływają na terminy rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] sierpnia 2019 r. wydał w przedmiotowej sprawie decyzję nr [...], na podstawie art. 127 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.); zwanej dalej k.p.a., utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec wnioskodawczyni art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w zakresie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z [...] listopada 2018 r. nr [...] o odmowie wyłączenia wobec U. K. stosowania przepisów art. 15c, art. 22 a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, jest dopuszczalna w świetle art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.); zwanej dalej p.p.s.a. Przed wniesieniem skargi, U. K. wystąpiła, bowiem do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z ponagleniem w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4, albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl zaś art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, że w dniu wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tj. [...] lipca 2019 r., terminy określone w art. 35 § 3 k.p.a. upłynęły, zaś postępowanie z wniosku skarżącej z [...] grudnia 2018 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] listopada 2018 r. nr [...] nie zostało zakończone w wymaganej przez przepisy prawa formie. Przyjmując nawet, że sprawa ta miała charakter szczególnie skomplikowany, jest bezsporne, że organ nie zakończył postępowania w terminie 2 miesięcy od dnia wpływu wniosku z [...] grudnia 2018 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postępowanie administracyjne nie zostało zakończone rozstrzygnięciem administracyjnym także do dnia wniesienia skargi do Sądu na bezczynność organu w tej sprawie, a zatem skarga była zasadna w dniu jej wniesienia. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się bezczynności. Okoliczność, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał, w wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzję w dniu [...] sierpnia 2019 r., a zatem przed rozpoznaniem sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie zmienia ustalenia Sądu w tym zakresie. Wydanie rozstrzygnięcia po wniesieniu skargi na bezczynność organu powoduje jedynie, że Sąd nie ma już podstaw, aby zobowiązać organ do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] grudnia 2018 r. Powyższa okoliczność nie czyni natomiast, w stanie faktycznym tej sprawy, skargi na bezczynność bezzasadną. W ocenie Sądu, zarówno czas trwania postępowania odwoławczego z wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] listopada 2018 r. (9 miesięcy), jak i brak działań ze strony organu, zmierzających do jak najszybszego zakończenia postępowania powoduje, że konieczne stało się stwierdzenie, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Sąd podziela pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji administracyjnej w sprawie musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego materiału dowodowego, jednak z tego powodu nie można usprawiedliwić kilkumiesięcznego opóźnienia przy rozpatrywaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przedmiotowej sprawie organ zebrał już bowiem materiał dowodowy przed wydaniem decyzji z [...] listopada 2018 r. i (co wynika z akt sprawy i treści wydanej decyzji z [...] sierpnia 2019 r.) nie widział potrzeby przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w związku ze złożonym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, lecz jedynie przeprowadzenie ponownej analizy sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z 6 grudnia 2018 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Orzeczenie zawarte w pkt 2 sentencji wyroku wydano na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.