II SAB/Wa 591/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Adam Lipiński (spraw.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi R. U. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie wydania zaświadczenia 1. zobowiązuje Prezesa Rady Ministrów do rozpatrzenia wniosku skarżącego R. U. z dnia [...] sierpnia 2013 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. stwierdza, że bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. J. U. w skardze z dnia 14 września 2011 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucił Prezesowi Rady Ministrów bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wydania skarżącemu zaświadczenia żądanej treści, którego to zaświadczenia zażądał wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2013 r., uzupełnionym pismem z dnia 5 sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu skargi nadmienił, iż pismami z dnia 30 sierpnia 2013 r. oraz z dnia 11 września 2013 r. wezwał organ do zaprzestania naruszania prawa. W konkluzji skargi oraz w piśmie procesowym z dnia 28 października 2013 r. skarżący zażądał nakazanie Prezesowi Rady Ministrów rozpatrzenia przedmiotowego wniosku i stwierdzenie, iż skarżący ma prawo otrzymania żądanego zaświadczenia oraz zasadzenie od organu na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania łącznie 260,80 zł. to jest: kosztów korespondencji: opłaty pocztowe, papier, druk i koperty - w wysokości 20,80 zł oraz wynagrodzenia uiszczonego firmie prawniczej za projekt skargi - w wysokości 240 zł. Prezes Rady Ministrów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie. Argumentował, iż wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2013 r., który wpłynął do organu w dniu 2 sierpnia 2013 r. i w którym skarżący zażądał od Prezesa Rady Ministrów wydania zaświadczenia o niekonstytucyjności rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. z 2013 r. poz. 1207) został potraktowany jako pismo wniesione w trybie przepisów Działu VIII Kpa i zgodnie z treścią art. 243 Kpa przekazany pismem z dnia 6 sierpnia 2013 r. według właściwości do Ministra Edukacji Narodowej, o czym poinformowano zainteresowanego. Organ przyznał wpłynięcie kolejnych pism skarżącego i wskazał, iż każdorazowo pisma te zostały przesłane do Ministra Edukacji Narodowej, o czym niezwłocznie, pisemnie informowano zainteresowanego. W uzasadnieniu swojego stanowiska Prezes Rady Ministrów podkreślił, iż zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tryb określony w przepisach Działu VIII Kpa nie podlega kontroli sądów administracyjnych, zaś organ niezwłocznie informował skarżącego o przekazaniu jego pism, w tym trybie, do właściwego organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, co następuje. Skarga jest częściowo zasadna. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2013 r., uzupełnionym następnie pismem z dnia 5 sierpnia 2013 r. R. U. zażądał od Prezesa Rady Ministrów, w trybie przewidzianym w przepisie art. 217 Kpa, wydania zaświadczenia o żądanej treści: "że rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli: 1/ jest w całości niezgodne z art. 65 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2/ jest w całości niezgodne z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 3/ nie może być podstawą do oceny, czy nauczyciel spełnia kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela, nauczania określonych przedmiotów, prowadzenia określonych zajęć, zajmowania stanowiska w określonym typie szkoły lub placówki, ani czy posiada odpowiednie przygotowanie pedagogiczne. Kwalifikacje wymagane od nauczycieli należy oceniać wyłącznie według przepisów o randze co najmniej ustawy z pominięciem przepisów wyżej wymienionego rozporządzenia." W uzasadnieniu tego wniosku skarżący wyraźnie wskazywał z jakich powodów domagał się wydania żądanego zaświadczenia i dlaczego upatrywał Prezesa Rady Ministrów jako organ właściwy do jego wydania. Także z dalszych pism skarżącego skierowanych do organu po otrzymaniu informacji o przekazaniu jego wniosku Ministrowi Edukacji Narodowej w trybie przepisów Działu VIII Kpa i wnoszonych przed złożeniem skargi, wyraźnie wynika, iż domaga się on wydania przedmiotowego zaświadczenia od Prezesa Rady Ministrów. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uznanie przez Prezesa Rady Ministrów przedmiotowego wniosku za działanie obywatela w ramach przepisów Działu VIII Kpa nie było zasadne i przekazywanie tego wniosku do Ministra Edukacji Narodowej nie jest załatwieniem sprawy w ramach jej przedmiotu. Nawet jeżeli z uwagi na problematykę przedmiotowego wniosku, Prezes Rady Ministrów miał wątpliwości, co do swojej właściwości oraz przedmiotu sprawy, to wyraźne zakreślenie ram prawnych żądania wniosku – art. 217 Kpa, uniemożliwiało zakwalifikowanie tego wniosku, jako pisma składanego w trybie przepisów Działu VIII Kpa, wbrew woli skarżącego i braku ewentualnego poinformowania go o innej, niż wskazywał, możliwości zakwalifikowania przedmiotowego wniosku. Nadto takie zakwalifikowanie pozostawało w oczywistej sprzeczności z treścią późniejszych pism skarżącego z dnia 30 sierpnia 2013 r. i z dnia 11 września 2013 r. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, bez wyraźniej woli strony, organ nie może zmieniać treści żądania strony w zakresie przedmiotu sprawy. W tym stanie faktycznym sprawy na dzień złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności, co do rozpatrzenia wniosku o wydanie żądanego przez skarżącego zaświadczenia, albowiem nie podjął żadnych działań przewidzianych przepisami Działu VII – Wydawanie zaświadczeń Kpa, czyli działań mieszczących się w granicach przedmiotu sprawy. Wbrew twierdzeniom odpowiedzi na skargę, za takie działania nie można uznać arbitralnego ze strony organu i odmiennego niż to określił skarżący zakwalifikowania trybu rozpatrzenia jego żądania, zmieniającego w istocie przedmiot sprawy i przekazania wniosku skarżącego innemu organowi. Zatem organ winien rozpatrzyć wniosek skarżącego zgodnie z zakreślonym w nim przedmiotem sprawy – zgodnie z treścią art. 217 i nast. Kpa. W tym miejscu należy wyraźnie zaznaczyć, iż załatwienie sprawy w zakresie wydania zaświadczenia nie polega jedynie na wydaniu zaświadczenia, czy wydaniu zaświadczenia żądanej treści, ale załatwieniem tego typu sprawy jest także wydanie postanowienia, o którym stanowi art. 219 Kpa. Dlatego Prezes Rady Ministrów rozpatrując niniejszą sprawę powinien przede wszystkim baczyć czy ramy stosowania przepisów Działu VII Kpa umożliwiają wydanie w przedmiotowej sprawie zaświadczenia, skoro zaświadczenie, zgodnie z treścią art. 217 Kpa dotyczyć może jedynie potwierdzenia stanu faktycznego albo stanu prawnego. Przy czym potwierdzenie stanu prawnego dotyczy wykazania przyznania określonego prawa (np. potwierdzenie przyznania prawa do zasiłku, potwierdzenie istnienia przydziału lokalu itp.), nie zaś potwierdzenia zgodności czy niezgodności danego przepisu z obowiązującym porządkiem prawnym, albowiem takie działanie zostało zastrzeżone dla władzy sądowniczej i to w ściśle określonej sytuacji, a nie dla władzy wykonawczej. Konstruując przedmiotową skargę R. U. wytknął Prezesowi Rady Ministrów bezczynność w załatwieniu wniosku lub przewlekłość w załatwieniu wniosku. Pojęcia "bezczynność" i "przewlekłość" nie są tożsame. Na ogół pierwsze pojecie rozumie się jako brak działania w określonym kierunku, wynikającym z zasad rozpatrywania danej sprawy, zaś drugie – jako opieszałe działanie organu w danej sprawie. Zawarcie w skardze alternatywnie (lub) obu pojęć bezczynność oraz przewlekłość należy rozumieć, zgodnie z zasadami logiki, jako możliwość wystąpienia każdego z tych stanów osobno, niezależnie od siebie, oraz wystąpienie ich łącznie. Co do bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku o wydanie zaświadczenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie potwierdził jej istnienie w niniejszej sprawie, o czym wyżej i zobowiązał organ do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Jednakże bacząc na bezzwłoczne informowanie przez organ skarżącego o dalszym losie jego sprawy (mimo wadliwego zakwalifikowania wniosku skarżącego), nie można w tym szczególnym przypadku zarzucić Prezesowi Rady Ministrów, iż stwierdzona wyżej bezczynność przybrała rozmiary rażącego naruszenia prawa. Na powyższe stwierdzenie rzutuje także okoliczność żądania przez skarżącego, w trybie przepisu art. 217 Kpa, od organu władzy wykonawczej, w istocie, oceny zgodności z Konstytucją wskazanego rozporządzenia i ponowienie tego żądania w skardze. Podkreślić tu należy, iż takie sformułowanie żądania skargi jest oczywiście niezasadne, albowiem wkracza w sferę orzeczniczą, która nie ma bezpośredniego znaczenia dla oceny zarzutu bezczynności organu w załatwianiu niniejszej sprawy. Także skarga jest w całości chybiona, co do zarzutu przewlekłości, albowiem stan ten w niniejszej sprawie nie powstał, co wprost wynika z zestawienia stanu faktycznego sprawy, co opisano wyżej, z pojęciem przewlekłości. Dlatego w zakresie powyżej wskazanych żądań skargi oraz zakresu rozstrzygania o ewentualnej rażącej bezczynności organu i ewentualnej grzywnie – żądania skargi należało oddalić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnął niniejszą sprawę, zgodnie z treścią przepisów art. 149 i art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - co do meritum, argumentując jak wyżej. W zakresie żądania skarżącego zasadzenia na jego rzecz od organu kosztów postępowania wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zgodnie z wnioskiem skarżącego nie pobrał od niego wpisu od niniejszej skargi (skarżący wykazał, iż posiada statut nauczyciela i sprawa dotyczy w sensie ogólnym wydania zaświadczenia dotyczącego spraw awansu zawodowego nauczycieli, a zatem sprawa ta ogólnie mieści się w granicach sprawy ze stosunku służbowego). Natomiast przedstawiony rachunek, za uiszczone firmie prawniczej wynagrodzenie za projekt skargi, nie mieści się w katalogu niezbędnych kosztów określonych w art. 205 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś zestawiając żądania skargi z treścią wyroku uznać należy, iż skarga została uwzględniona jedynie w niewielkim rozmiarze, co zgodnie z art. 206 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnia odmowę zasądzenia na rzecz skarżącego pozostałych żądanych przez niego kosztów postępowania.