II SAB/Wa 593/17

WyrokWSA w Warszawie2018-03-14

Skład orzekający: Danuta Kania, Stanisław Marek Pietras, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponieważ nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia w ustawowym terminie, ani do dnia wyrokowania. Bezczynność ta została uznana za rażące naruszenie prawa ze względu na długotrwałość postępowania (jedenaście miesięcy od wpływu wniosku do dnia wyrokowania) i brak usprawiedliwionych przyczyn zwłoki. W związku z tym sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w terminie 30 dni, stwierdził rażące naruszenie prawa, wymierzył grzywnę oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący L. K. złożył skargę na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO) w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wcześniej, w 2016 r., skarżący kierował do GIODO skargę na nieprawidłowości w przetwarzaniu jego danych osobowych, a wobec braku reakcji wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. WSA w Warszawie wyrokiem z 5 stycznia 2017 r. zobowiązał GIODO do rozpatrzenia wniosku, stwierdził rażące naruszenie prawa i wymierzył grzywnę. GIODO wydał decyzję z [...] kwietnia 2017 r., ale skarżący złożył wniosek o jej ponowne rozpatrzenie. Po kolejnym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, skarżący wniósł obecną skargę na bezczynność GIODO w rozpatrzeniu tego wniosku. GIODO wniósł o oddalenie skargi, argumentując podjęciem czynności i zależnością od czynników zewnętrznych.
Rozstrzygnięcie
1) zobowiązuje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do rozpatrzenia wniosku skarżącego L. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] kwietnia 2017 r. w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2) stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) wymierza Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych grzywnę w wysokości 300 złotych, 4) zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego L. K. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi L. K. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy 1) zobowiązuje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do rozpatrzenia wniosku skarżącego L. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] kwietnia 2017 r. w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2) stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) wymierza Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych grzywnę w wysokości 300 (słownie: trzysta) złotych, 4) zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego L. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. L. K. skierował do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (dalej również jako: "Generalny Inspektor", "GIODO") skargę na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Miejską Pracownię Urbanistyczną w [...]. Wobec braku reakcji ze strony organu, pismem z dnia [...] lipca 2016 r. wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie przewidzianym w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej: "k.p.a.". Wyrokiem z dnia 5 stycznia 2017 r. o sygn. akt II SAB/Wa 571/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do rozpatrzenia wniosku L. K. z dnia [...] stycznia 2016r. w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Nadto Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 200 zł. Zasądził również od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 100zł. Generalny Inspektor decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...], działając na podstawie art. 104 § 1 k.p.a., art. 6, art. 12 pkt 2, art. 22, art. 23 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 922 ze zm.), dalej: "u.o.d.o.", nakazał Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w [...] wypełnienie wobec skarżącego obowiązku informacyjnego z art. 33 w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 4 u.o.d.o. poprzez wskazanie źródła uzyskania informacji o danych osobowych skarżącego w postaci wykształcenia i posiadanej wiedzy specjalistycznej oraz podanie celów dla jakich ww. dane zostały zebrane, natomiast w pozostałym zakresie odmówił uwzględnienia wniosku. Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. L. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając organowi m.in. naruszenie art. 88, art. 9, art. 10, art. 81, art. 107 § 1, i § 1 3 k.p.a., a także art. 23 ust. 1 pkt 2 i 5, art. 26 ust. 1, art. 33 ust. 1 pkt 2 i 4 u.o.d.o. Pismem z dnia [...] października 2017 r. skarżący wezwał Generalnego Inspektora do usunięcia naruszenia prawa w postaci przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzucił, iż organ od dnia złożenia ww. środka zaskarżenia nie podejmował żadnych czynności w sprawie, czym rażąco naruszył art. 35 i art. 36 k.p.a. Pismem z dnia [...] października 2017 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Generalnego Inspektora polegającą na nierozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] kwietnia 2017 r. Skarżący wniósł o: zobowiązanie organu do rozpatrzenia ww. wniosku w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego orzeczenia wraz z aktami sprawy; wymierzenie organowi grzywny; zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Skarżący podkreślił, iż organ od dnia wydania decyzji w I instancji nie wykonał żadnej czynności procesowej, która zmierzałaby do rozpoznania zasadności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wydania decyzji ostatecznej. Stanu bezczynności organu przez blisko sześć miesięcy od dnia złożenia ww. wniosku nie da się usprawiedliwić jakimikolwiek rozsądnymi przesłankami. Uzasadniając wniosek o wymierzenie organowi grzywny skarżący podkreślił, iż grzywna wymierzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 stycznia 2017 r. (sygn. akt II SAB/Wa 571/16) nie spełniła swojej roli dyscyplinująco-restrykcyjno-prewencyjnej. Zaznaczył, iż jest to środek procesowy, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku w postaci wydania stosownego aktu administracyjnego. Stanowi on zabezpieczenie konstytucyjnego prawa jednostki do rozpoznania jej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wskazał w szczególności, iż organ prawidłowo zareagował na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, tj. przeanalizował akta sprawy i niezwłocznie podjął czynności nakierowane na wydanie decyzji administracyjnej. Pismem z dnia 18 października 2017 r. organ poinformował strony postępowania, że został zebrany materiał dowodowy w sprawie wystarczający do wydania decyzji administracyjnej oraz pouczył o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 i art. 73 § 1 k.p.a. Wprawdzie przepisy nie regulują po jakim czasie od wniesienia wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa można złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, to jednak z zasad logicznego rozumowania należy wysnuć wniosek, iż organ powinien mieć czas na ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w wezwaniu i podjęcie działań zmierzających do wydania decyzji, a skarżący dopiero wówczas powinien rozważyć, czy reakcja urzędu jest satysfakcjonująca dla skarżącego, czy też podejmie on dalsze działania poprzez złożenie skargi. Generalny Inspektor zaznaczył, iż podejmował czynności w sprawie możliwie najszybciej. Jednakże organ był uzależniony również od czynników zewnętrznych, związanych choćby z oczekiwaniem na odpowiedź od podmiotu sprawującego nadzór nad utrzymaniem systemu ePUAP w sprawie doręczenia skarżącemu pisma z dnia [...] września 2016 r. informującego o uprawnieniach wynikających z art. 10 i art. 73 k.p.a. Nadto organ zauważył, iż sama długość trwania bezczynności nie jest jedyną i nadrzędną przesłanką skutkującą przyjęciem, że w danej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, pismem z dnia [...] marca 2018 r. Generalny Inspektor poinformował, że przedmiotowe postępowanie nie zostało zakończone wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, tj. w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W niniejszej sprawie spełniona została ww. przesłanka formalnoprawna wniesienia skargi, bowiem pismem z dnia 2 października 2017 r. L. K. skierował do organu środek zaskarżenia przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. Bez istotnego znaczenia pozostaje przy tym podnoszona przez Generalnego Inspektora okoliczność, że skarga do tutejszego Sądu została wniesiona w dniu 4 października 2017 r. (data nadania przesyłki zawierającej skargę), a więc już dwa dni po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie bowiem z poglądem prezentowanym w orzecznictwie, skargę można wnieść najwcześniej następnego dnia, po dniu wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie czekając na doręczenie odpowiedzi organu na to wezwanie (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2016 r., sygn. akt I FPS 1/16, publ. CBOSA). Wprawdzie powyższa uchwała została podjęta w odniesieniu do skargi na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jednak w ocenie Sądu, pogląd w niej zaprezentowany pozostaje aktualny również w przypadku skargi na bezczynność polegającej na nierozpatrzeniu przez organ środka zaskarżenia od decyzji administracyjnej wydanej w pierwszej instancji. Analogiczne stanowisko prezentowane jest w doktrynie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2010, komentarz do art. 53, teza 5), gdzie podkreśla się, że żaden przepis nie przyznaje organowi "rozsądnego" terminu w celu ustosunkowania się do wezwania o usunięcie naruszenia prawa, ani też terminu do udzielenia odpowiedzi. Z tych przyczyn wybór terminu (na gruncie art. 52 § 3 p.p.s.a.), zależy wyłącznie od strony skarżącej i jej decyzji procesowej, czy chce czekać na odpowiedź organu, czy też nie. W orzecznictwie pojawił się również pogląd, że odrzucenie skargi jako przedwczesnej, gdy strona nie poczekała na odpowiedź organu, stanowiłoby rażące naruszenie zasady zapisanej w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy te gwarantują bowiem każdemu prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły Sąd i zakazują zamykania drogi sądowej. Przedmiotem skargi skarżący uczynił "bezczynność w zakresie rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy" wniesionego do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Celem postępowania w sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zasadniczo ustalenie, czy zachodzi potrzeba zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia określonej czynności. Zastosowanie przez sąd administracyjny środków prawnych przewidzianych w art. 149 § 1 p.p.s.a. jest obowiązkowe w razie stwierdzenia niesprawnego funkcjonowania organu, a zwłaszcza w razie stwierdzenia, że stosowny akt administracyjny nie został wydany do dnia wyrokowania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy więc do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając powyższe okoliczności Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wyrokowania. Dla stwierdzenia stanu bezczynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji i wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie. W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla wykonania określonej czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Przepis art. 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Zauważyć należy, iż skarga na bezczynność może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Przekroczenie przez organ terminów wskazanych w art. 35 k.p.a. (bądź w przepisach szczególnych) lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 k.p.a., oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy wskazać należy, że wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Generalnego Inspektora z dnia [...] kwietnia 2017 r. wpłynął do organu w dniu [...] kwietnia 2017 r. Ostateczna decyzja administracyjna nie została wydana do czasu wniesienia skargi na bezczynność, ani do dnia wyrokowania w niniejszej sprawie, co wynika z pisma Generalnego Inspektora z dnia [...] marca 2018 r. Analiza przebiegu postępowania prowadzi do wniosku, że organ dopuścił się naruszenia zasady szybkości postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 12 k.p.a. Działania organu podejmowane były bowiem w sposób niesystematyczny, nieuwzględniający zasady ekonomii procesowej. Zwłoka organu w podejmowaniu określonych czynności procesowych powodowała relatywnie długie przerwy w toku postępowania, które wobec niewydania ostatecznej decyzji, potwierdzają stan bezczynności organu na dzień wyrokowania. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Departament Orzecznictwa, Legislacji i Skarg GIODO zwrócił się do Departamentu Informatyki GIODO o wyjaśnienie kwestii doręczenia skarżącemu pisma organu z dnia [...]września 2016 r. informującego o zakończeniu postępowania wyjaśniającego oraz o uprawnieniach wynikających z art. 10 i art. 73 k.p.a. Podjęcie tej czynności było związane z treścią wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym skarżący zarzucił organowi, iż przed wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. nie poinformował go o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego. Wobec braku odpowiedzi ze strony Departamentu Informatyki, pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. Departament Orzecznictwa, Legislacji i Skarg ponownie zwrócił się o wyjaśnienie przedmiotowej kwestii. Uczynił to jednak dopiero po upływie czterech miesięcy, w czasie których nie podejmował żadnych innych czynności procesowych. Ostateczne wyjaśnienie kwestii doręczenia skarżącemu pisma z dnia [...] września 2016 r. nastąpiło w piśmie Departamentu Informatyki z dnia [...] października 2017 r., zaś pismem z dnia [...] października 2017 r. organ wystosował do stron informację o zakończeniu postępowania oraz o uprawnieniach wynikających z art. 10 i art. 73 k.p.a. Ostateczna decyzja administracyjna w przedmiotowej sprawie nie została jednak wydana. Nie usprawiedliwia tego faktu obowiązek przesłania do tutejszego Sądu akt sprawy w związku z wniesieniem skargi na bezczynność. Organ miał bowiem możliwość sporządzenia kserokopii akt przed ich przekazaniem bądź wypożyczenia przekazanych akt na okres czasu niezbędny do załatwienia przedmiotowej sprawy (por. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 675/14, publ. CBOSA). W świetle powyższego, uprawniony jest wniosek, że w dacie wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, nie rozpoznał bowiem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i nie załatwił sprawy merytorycznie w ustawowym terminie. Nie uczynił tego również do dnia wydania rozstrzygnięcia przez Sąd. Przy czym w okresie od dnia [...] kwietnia 2017 r. do dnia [...] sierpnia 2017 r. organ nie podejmował żadnych czynności procesowych oczekując biernie na stanowisko Departamentu Informatyki odnośnie doręczenia skarżącemu pisma z dnia [...] września 2016 r. Natomiast po dacie skierowania do stron pisma z dnia [...] października 2017 r., organ nie wykonał żadnych czynności procesowych, w tym nie wydał ostatecznej decyzji w sprawie. Ponadto, z akt sprawy nie wynika, aby organ poinformował skarżącego o przyczynach zwłoki w niezałatwieniu sprawy w terminie wynikającym z art. 35 § 3 k.p.a. oraz o nowym terminie załatwienia sprawy. Wobec powyższego, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd zobowiązał Generalnego Inspektora do rozpatrzenia wniosku L. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). W okolicznościach niniejszej sprawy bezczynność Generalnego Inspektora ma charakter rażący w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia. Od daty wpływu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do daty wyrokowania upłynęło aż jedenaście miesięcy. Postępowanie wyjaśniające na tym etapie obejmowało jedynie kwestię doręczenia skarżącemu pisma z dnia [...] września 2016 r. i trwało ponad sześć miesięcy. Z akt sprawy nie wynikają okoliczności usprawiedliwiające zaniechanie organu w zakresie niezałatwienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do dnia wyrokowania. Uznając, że bezczynność organu miała charakter kwalifikowany, Sąd stwierdził podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. Spełnione zostały bowiem przesłanki do zastosowania tego środka dyscyplinującego, zwłaszcza gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Wszak wyrokiem z dnia 5 stycznia 2017 r. o sygn. akt II SAB/Wa 571/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał już Generalnego Inspektora do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2016 r., a stwierdzając kwalifikowany charakter bezczynności wymierzył organowi grzywnę w wysokości 200 zł. Tym bardziej zatem ponowne zastosowanie tej sankcji jest uzasadnione. Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1, 2 oraz 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi (100 zł), Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. - jak w punkcie 4 sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło